Straks snel naar huis en dan ga ik weer verder (met componeren)

Guus Janssen ontvangt de Johan Wagenaar Prijs 2012.

De Johan Wagenaar Prijs wordt eens per vier jaar toegekend door de Johan Wagenaar Stichting, een organisatie opgericht in 1947 voor het stimuleren van nieuwe muziek. De oeuvreprijs is gedoteerd meteen bedrag van €15.000,-. En bij een muziekprijs hoort natuurlijk ook muziek. Binnen het kader van het kwartaalfestijn voor nieuwe muziek in Den Haag "Dag in de Branding" was er zaterdag 8 december 2012 in feestelijk programma in het Haagse Theater aan het Spui. Het muzikale deel van het programma was in samenspraak tussen Guus Janssen en de jury samengesteld.

Als het applaus is weggestorven neemt de waarnemend voorzitter van de Johan Wagenaarstichting en tevens directeur van het Koninklijk Conservatorium, Henk van der Meulen, het woord. Zonder al te veel weg te geven van het juryrapport geeft hij het woord aan de voorzitter van de jury. De jury van de 2012 Prijs bestond uit o.a. Joël Bons en Wim Vos, onder voorzitterschap van ex-minister (van Justitie (1994-1998)) en altvioliste Winnie Sorgdrager. Die jury was unaniem in de keuze van de laureaat voor de Johan Wagenaar Prijs 2012, namelijk Guus Janssen. De jury: "Componist Guus janssen is 'Holland op z'n best'. Zijn oeuvre is authentiek, uitgesproken eigen en met niets anders te vergelijken. Zijn werk heeft zo'n unieke signatuur dat al zijn stukken, om het even uit welke periode, altijd meteen als 'typisch Janssen' te herkennen zijn. De jury beschouwt hem als één van de meest creatieve en vrijdenkende componisten van deze tijd." In haar toespraak refereerde Sorgdrager ook aan het Deltaplan Cultuureducatie van de gemeente Den Haag en aan de grappige titels van Janssen´s werken. Daarna was het podium voor de Haagse wethouder van Cultuur, Binnenstad en Internationaal, Marjolien de Jong om de prijs te overhandigen. Ook zij had mnoeten lachen om de komische titels van Guus´ composities. OOk had zij in haar omgeving gevraagd om reactie op Guus janssen als winnaar van de oeuvreprijs. Een ambtenaar had spontaan geantwoord: "Pogo!" Refererend naar de Dancing Series gecomponeerd door Guus. Ook getuigde zijn van haar goedkeuring van de advies van de Commissie Hirsch-Ballin, die zeer positief was over het werk van de Johan Wagenaar Stichting. Waarop de gemeente had besloten de Stichting te blijven subsidiëren. Na het in ontvangstnemen van de prijs was het wooord natuurlijk aan Guus zelf. Hij diste een anekdote op over een van zijn vroegste werken, namelijk: Gieter. En besloot zijn toespraak met de woorden:"Ja, dit is natuurlijk een oeuvreprijs en dat impliceert wellicht dat mijn oeuvre nu klaar is. Dus ik moet straks snel naar huis en dan ga ik weer verder (met componeren)."

Dan is het pauze en in het gedrang naar buiten probeert iemand mij op een vriendelijk manier in te halen. Guus Janssen:"Mag ik er even langs. Ik moet namelijk nu optreden!" Want in de pauze speelt hij samen met zijn broer Wim Janssen en cellist Ernst Glerum een aantal jazzy-achtige, geïmproviseerde stukken. O.a. gebaseerd op thema's van Erroll Garner en Art Tatum. Daarna zouden Henk Bernlef en Guus Janssen samen optreden. Maar helaas overleed Henk op 29 oktober jongstleden. En volgde er een hommage aan Bernlef. Er werd een regsitratie uit VPRO's Vrije Geluiden getoond, waarin beide heren samen het gedicht Pianolessen vertolkten uit Henk's gedichtenbundel "Kiezel en tranen". Door wat technische problemen kwam de video niet goed uit de verf en werd aan het einde van het programma integraal vertoond.

Na de pauze was de langverwachtte premiere van "Enkele volzinnen". Een werk van Guus voor sopraan en piano, met liederen op aforismen van de Friese scoehnamker/Dadaïst Evert Rinsema.Het stuk had hij drie jaar geleden voor zijn schoonzus Lenneke Ruiten geschreven. Maar net toen hij de compositie had voltooid was Lenneke gestegen tot internationale topklasse en had geen tijd gevonden om dit werk uit te voeren. Deze avond was de passende omlijsting voor het in premeiere brengen van "Enkele volzinnen". Het stuk en de prestatie van Lenneke Ruiten, met haar prachtige bereik in de hoge registers, en Guus' broer Thom op piano oogstte een staande ovatie van het publiek. Daarna vervolgde het Nieuw Amsterdams Peil de avond met een bewerking door Guus Janssen van het stuk Rondo van Carl Philip Emanuel Bach, waarin Guus o.a. de extremen in het werk had uitvergroot. Tot slot vertolkte het Peil de compositie uit 2009 Stormen en Dringen van Guus. Het stuk is van een grote grilligheid en overschrijdt grenzen en verwijst naar de periode van de Sturm und Drang, eind achttiende eeuw. Al met al een passende happening voor een groot componist. Overigens waren er korte filmische bijdragen over een tweetal jonge pianovirtuozen van de School voor Jong Talent van de KBAK. Daarin feliciteerden zij Guus o.a. en memoreerden de vrijwillege bijdrage na afloop van het concert. Daartoe mocht best wel 15 Euro per bezoeker in de steel drums worden geworpen vond één van de twee wijsneuzen. Overigens klonken de munten het beste in de steeldrums.

Een componist, die ik leerde kennen door zijn werk "Dans van de malic matrijzen". Een compositie, waaraan Guus refereerde in zijn toespraak, die in 1979 op de plaat was gezet door het Residentie Orkest. En leidt via composities zoals Brake, Toonen en Woeha, uitgevoerd door de Volharding, naar zijn Dancing Series, waarin onder andere de stukken Pogo 1 en Pogo 2 voorkomen. Na een concert van de Dancing Series in Den Haag (oude Corso-theater, denk ik) wist Friso Haverkamp smeuïg te vertellen over de Indonesische tour van het orkest. En hoe de Indonesiërs op de stukken van Dancing Series uit hun dak gingen. En nu dus een avond met bijna alleen werken van Guus Janssen, met dank aan de Johan Wagenaar Stichting. Daarop kan ik maar één ding zeggen:"Guus, en nu snel naar huis voor nog een serie nieuwe prachtige composities."


Foto's

Guus Janssen - Johan Wagenaarprijs 2012

Video's


Back