IJzeren wegen

Verkeer op de IJzeren Rijn. Neerpelt - Weert.

Wat is een spoorlijn zonder verkeer erop? Niets anders dan dood ijzer dat wacht tot iemand het opruimt. In een land met zo weinig ruimte als Nederland duurt dat meestal ook niet erg lang. Daarom is verkeer eroverheen de enige voorwaarde dat een spoorlijn blijft bestaan. Veel verkeer kent de IJzeren Rijn helaas niet meer. Deels heeft dat met veranderende omstandigheden te maken. Helaas ook met populistische politiek en de toekomst zal moeten uitwijzen wie er gelijk heeft. Het treinverkeer op de IJzeren Rijn kent tot aan Lommel en Neerpelt een vrij normaal karakter. Voorbij Neerpelt is het echter schaars en voornamelijk gericht op het bedienen van de Zinkfabriek in Budel. Vanaf daar tot aan Weert rijdt uitsluitend een zuurtreintje en incidenteel de Teutenexpress of een ingelegde trein voor liefhebbers. Na Roermond gaat de lijn naar Vlodrop en de Duitse Grens. Hier is het baanvak zelfs gesloten en mag er geen verkeer meer rijden. Zoals reeds eerder gezegd, de Kempische Zinkmaatschappij zorgt vooralsnog voor een redelijke bestaanszekerheid van de lijn tot aan Budel. Voor meer info over de fabriek, volge anders deze link of anders de website van de huidige eigenaar. Voor de fabricage van zink heeft men zinkerts nodig in zulke hoeveelheden dat alleen vervoer per trein of het water verantwoord is. Maar ook haar ander bijproducten, zoals de productie van zwavelzuur zorgen voor transport per trein. Hieronder tonen we u een bloemlezing van verkeer dat regulier of incidenteel op het baanvak Neerpelt - Weert rijdt.    

Zinkerts-vervoer vanuit Antwerpen - Lillo naar Budel.                   

Het zinkerts voor de Zinkfabriek in Budel werd lange tijd vervoerd met de lokomotieven van de reeks 51. Deze oudgedienden uit de jaren zestig zijn geleidelijk aan uit de dienst gehaald vanwege hun gevorderde leeftijd, maar op de IJzeren Rijn hielden ze het waarschijnlijk nog het langste uit. Ergens na 2001 werden ze vervangen door modernere diesels. In de tijd dat deze foto-series gemaakt werden, zo ergens tussen 1993 en 2000, maakten ze er nog fier de dienst uit. Zij zorgden voor de aanvoer van erts rond 06:00hr en 10:00hr. En de afvoer van overige rond 10:00hr en 14:00hr, op werkdagen. In 1993 zag dit er zo uit ongeveer.

Aankomst 1

De foto toont de de aankomst van de 5159 bij aankomst in Budel op 29-12-1993. Klik op de foto als U wilt zien hoe een aankomst van de ertstrein van 10:00hr eruit zag in 1993.


Aankomst bij de overweg in Budel. De ombouw van de klassieke beveiliging naar modern is nog in volle gang.

Deze zware jongens vormden het meest in het oog springende verkeer op deze lijn. En ondanks dat ze gebouwd zijn voor zwaar werk, ontbreekt het hen niet aan een zekere foto-geniekheid. Zeker op de meer landelijke gedeeltes van de lijn waren er zeer stemmige plaatjes te maken van deze treinen. Zeker als het weer een beetje meewerkte. De echte voorkeur van uw webmaster ging uit naar de aankomsten in het duister en het Halflicht. Dan is fotograferen pas echt een uitdaging.

Rangeerverkeer van de Zinkfabriek zelf.   

Behalve het grote werk is er nabij de fabriek ook nog wat kleiner materieel werkzaam. Men bezit zelf een kleine lokomotief waarmee men halfproducten verplaatst van de fabriek naar het opstelspoor nabij de hoofdlijn of verder naar het Zuiden, naar de haven. Klik op onderliggende foto voor meer voorbeelden.

Rangeerlocje
Rangeerwerk in 1993, Budel. Niet alleen de grote Vlaamse Reuzen maakten hier de dienst uit.   

Deze loc zagen we op werkdagen rijden rond 10:30hr. De ertstreinen zijn dan weer terug naar Antwerpen, of verblijven dan nog op het fabrieksterrein om gelost te worden. Het locje heeft dan vrij baan voor het opstellen van de zuurwagons. Die rond 11:00hr opgehaald worden vanuit Weert door het zuurtreintje.   

Het zuurtreintje naar Weert. 

Een van de bijproducten van de zinkproductie is zwavelzuur. Elders kan dit prima nuttig gebruikt worden en dergelijke producten wil je alleen absoluut veilig vervoerd zien. Daarom komt eenmaal per dag vanuit Weert een locomotief van de Nederlandse 6400-reeks de opgestelde wagons ophalen. Hier zien we hoe de trein aankomt bij de overweg bij het vliegveld. En onder deze foto zijn ook weer enkele fotoseries te vinden.

Het zuurtreintje
Het zuurtreintje uit Weert arriveert in Budel bij de overweg Fabrieksweg.

Qua goederenvervoer blijft het hier meestal wel bij. In 2007 ging de lijn weer open voor goederenvervoer en reed de NMBS een extra trein over het pas gerenoveerde traject tussen Budel en de aansluiting naar Weert. Vrij snel daarna volgde de firma DLC met 1 trein per week. Helaas werd de lijn na een zware politieke lobby in 2009 in Nederland weer gesloten verklaard en blijft hij dat tot op heden. Alle verkeer dat bestemd was over de lijn te gaan rijden, rijdt nu alsnog per vrachtwagen door de steden en de dorpen.

De Teutenexpress.

Een ludieke naam voor een reizigerstrein die eenmaal per jaar het oude traject bereed tussen Neerpelt en Weert gedurende een tiental jaren. In Belgie wil men al heel lang de reizigersdienst tussen beide steden weer openstellen. In een groot gedeelte van de Kempen kan men immers geen of nauwelijks gebruik maken van de trein.In Nederland wil men hier echter niet aan en houdt men de opening van het traject nog steeds succesvol tegen. Zelfs de Teutenexpress rijdt niet meer ondanks dat de treinen op dat soort dagen altijd uitstekend bezet waren. Hieronder een paar van de meest geslaagde foto's.

De teutenexpress komt aan in Hamont
Eindelijk stopt er weer eens een reizigerstrein in Hamont. Hier in 1995 tijdens de Trein-Tram-Bus-dag.

Overig...

Een heel enkele keer rijdt er over de IJzeren Rijn een ingelegde trein, die niet in een gewone dienstregeling past. Bij het afscheid van de DEII bij de NS maakte een gelegenheidstrein een uitstapje naar het Zuiden van het land. Dit stond zelfs in de regionale weekbladen aangekondigd en daardoor was uw auteur in de gelegenheid hier de nodige plaatjes van te maken.

DE2 op bezoek in het Zuiden
Koud en kil najaar in de Kempen. Gelukkig was het binnen warm en gezellig in deze DE2.

Bedenk dat Internet nog niet bijster op gang gekomen was in die tijd en het verspreiden van nieuwtjes over dit soort ritten geen erg vanzelfsprekende zaak was. De Grenskoerier en soms het Belang van Limburg. Eenmaal is er in 1999 zelfs een bijzondere editie geweest waarbij de Teutenexpress getrokken werd door een heuse stoomlocomotief, zie deze foto of deze. Deze foto's behoren tot de site van Dave Habraken, zeer de moeite waard om te gaan bekijken. Uiteraard zaten deze treinen ook bomvol, ondanks alle geluiden van protest tegen de heropening van de lijn. Voorlopig is de toekomst van de lijn dus helaas uiterst ongewis.

Deze spoorlijn bestaat al sinds de 19de eeuw en heeft derhalve een behoorlijke geschiedenis. De klassieke beveiliging heeft het er zo'n beetje het langste uitgehouden. Zie deze link bijvoorbeeld eens.

PS. Schrijven we net op deze site dat het reizigersvervoer op dit gedeelte van het traject al heel stil ligt, komt ons ineens deze link ter ogen: Weert wil spoor naar Belgie weer terug. Het kan verkeren! Indien men deze plannen wil doorzetten, kon er nog wel eens aangenaam leven in de brouwerij kunnen komen op dit traject.
En vandaag kwam uw auteur het volgende bericht tegen: Pleidooi voor nieuw station Budel-Schoot. Duidelijk is wel dat het laatste woord nog niet gevallen is over de toekomst van deze spoorlijn.

Dit is het hoofdmenu