Cortison

Cortison:

Hormoon uit de groep van de corticosteroïden, tevens de populaire naam voor alle corticosteroïden.


Engels: Cortisone; Brutoformule C₂₁H₂₈O₅

Inleiding:

Corticosteroïden, groep van geneesmiddelen die zijn afgeleid van bijnierschorshormoon. Corticosteroïden remmen ontstekingen, maar zij verlagen tevens de afweer tegen ziektekiemen.

Uitwendig gebruik:

Corticosteroïden kunnen op de huid gesmeerd worden in de vorm van zalven, crèmes, lotions e.d. Zij hebben een krachtige werking tegen ontstekingsprocessen en bijkomende verschijnselen zoals jeuk. Daardoor zijn zij onmisbaar bij de behandeling van eczeem. Ook bij psoriasis worden zij veelvuldig toegepast omdat zij de hierbij aanwezige versnelde deling van huidcellen remmen.

In de beginfase van de behandeling wordt doorgaans geadviseerd het middel een- of tweemaal per dag aan te brengen. Vaker smeren heeft geen zin. Als er verbetering optreedt, kan men afbouwen. Dat wil zeggen dat men in de onderhoudsfase overgaat op eenmaal daags smeren gedurende een beperkt aantal dagen per week (intervalbehandeling), bijvoorbeeld 3–5 dagen per week. Hierbij smeert men 2–4 dagen per week niets of een basiscrème of zalf zonder werkzame stof. De ervaring leert dat in de onderhoudsfase enkele dagen per week (intermitterend) smeren een even gunstig resultaat oplevert als continue dagelijkse toepassing.
 

Bijwerkingen:

Uitwendig gebruik van corticosteroïden in zalven kan doorgaans veel minder kwaad dan inwendig gebruik. Bekend zijn de volgende bijwerkingen: dunner worden van de huid (atrofie), kleine rode vaatverwijdingen (couperose), e.d. Deze bijwerkingen treden alleen op wanneer corticosteroïden bevattende zalven langdurig (maanden tot jaren) dagelijks gesmeerd worden op dunne huiddelen die voor steroïden gevoelig zijn, zoals het gelaat, de geslachtsorganen en de huidplooien. Andere factoren die de kans op bijwerkingen vergroten, zijn de grootte van het behandelde oppervlak, de sterkte van het toegepaste preparaat en het gebruik van afsluitende (bijv. onder plastic folie) verbanden. Vooral ouders met kleine kinderen die deze zogenoemde hormoonzalven krijgen voor eczeem, zijn vaak huiverig die zalven te smeren. Dat is begrijpelijk, maar niet terecht. Bij deskundig gebruik kan men veel baat hebben bij corticosteroïdpreparaten zonder dat er bijwerkingen ontstaan.

Inwendig gebruik:

Corticosteroïden worden veelvuldig gebruikt bij de behandeling van allergieën (astma, hooikoorts), ontstekingen (reuma), bij afstotingsreacties (na orgaantransplantaties) en bij uitval van de bijnieren (ziekte van Addison).
 

Bijwerkingen:

Een intensieve behandeling met corticosteroïden (langdurig inwendig gebruik in hoge doses) is niet zonder gevaar wegens de vele ernstige bijwerkingen: ontkalking van de botten, verhoogd infectiegevaar, hoge bloeddruk, maagzweren en het ontstaan van het syndroom van Cushing. Is de corticosteroïdenbehandeling eenmaal begonnen, dan kan het abrupt met de behandeling stoppen gevaar opleveren.
 

 

Hoofdmenu