Schildklierhormoon

 

 

Inleiding:

Schildklierhormoon, benaming voor thyroxine en in de praktijk ook voor de daarmee verwante stoffen die geproduceerd worden in de epitheelcellen van de follikels van de schildklier. De term schildklierhormoon wordt dus slechts gebruikt voor een van de twee soorten door de schildklier van de mens (en van hogere gewervelde dieren) geproduceerde hormonen.

 

Bouw:

Het voor de productie van het schildklierhormoon noodzakelijke jodium kan door de kliercellen uit het bloed, waarin het als jodide circuleert, worden geconcentreerd.
Deze jodiumval (Eng.: iodine-trap) is zo effectief dat vrijwel al het jodium dat in de bloedsomloop komt in zeer korte tijd wordt weggevangen door de schildklier.
Het wordt geoxideerd en in het aminozuur tyrosine ingebouwd. Uit twee moleculen gejodeerd tyrosine ontstaat dan een van de twee schildklierhormonen: trijoodthyronine (T3) of tetrajoodthyronine (T4); dit T4 wordt gewoonlijk thyroxine genoemd.
Deze stoffen worden waarschijnlijk gevormd binnen een veel groter eiwitmolecule en in deze vorm, nl. als thyreoglobuline (molecuulgewicht ca. 660 000), in de schildklierfollikels opgeslagen als schildkliercollo´d. Dit kan weer door cellen in de wand van de blaasjes worden opgenomen, maar wordt dan door proteolyse (= ontleding van eiwitstoffen) onteiwit en als thyroxine resp. het fysiologisch belangrijker trijoodthyronine aan het bloed afgegeven, waar vrijwel alle T3 en T4 meteen wordt gekoppeld aan het transporterende eiwit TBG (afk. v. Eng. Thyroxine Binding Globuline).
Het niet aan TBG gebonden schildklierhormoon wordt opgenomen in alle cellen van het lichaam en oefent daarin het biologische effect uit. Het aan TBG gebonden schildklierhormoon vormt een reservoir waaruit, naar behoefte van het lichaam, het vrije schildklierhormoon wordt losgemaakt.

Voor de productie en secretie van schildklierhormoon is noodzakelijk het glandotrope hormoon van de hypofysevoorkwab: het thyreotroop hormoon (TSH). Het vrije schildklierhormoon is de regulerende factor in het negatieve terugkoppelingsmechanisme van de secretie van het thyreotroop hormoon. Alhoewel T4 het belangrijkste secretieproduct is van de schildklier, wordt het hormoon door dejodering in perifere weefsels omgezet in T3, dat biologisch sterker werkzaam is dan T4.
 

Functie:

Het schildklierhormoon zet overal in het lichaam de stofwisselingsprocessen in de cellen aan, waarschijnlijk via de invloed op de oxidatieve processen in de mitochondriŰn (zie celademhaling, citroenzuurcyclus en ademhalingsketen). Het is onontbeerlijk voor normale groei en geestelijke ontwikkeling.

Bij te geringe en bij te grote productie ontstaat een veelheid van stoornissen, zie hypothyreo´die en cretinisme, resp. hyperthyreo´die en ziekte van Basedow.


 

 

Terug naar hoofdmenu Hoofdmenu

 


 

Anti-Spam Knop. Schrijf het e-mail adres op, voordat u op de knop drukt