Topografische kaart van Oude Pekela, schaal 1:25.000, verkend in 1957, uitgave 1960
Luchtfoto van het centrum van Oude Pekela in 1949
Oude Pekela vanuit de lucht omstreeks 1968
Scheepvaart in het Pekelder Hoofddiep
De Koningin
bezoekt Oude Pekela
|
Boven: De Koningin arriveert bij de Snikke |
|
Rechts: De Koningin arriveert op het sportpark |
Op de rechterfoto arriveert ze met Commissaris der Koningin Mr. Fock op het gemeentelijk sportpark om van daar per helikopter weer naar paleis Soestdijk te vertrekken.
Fré Meis
Fré Meis hield in 1969 en later Oude Pekela en de rest van Nederland in spanning met achtereenvolgende stakingen in de strokarton. Het bleek later de grote aanzet te zijn tot een algehele herstructurering van de kartonindustrie en daaraan gekoppeld een complete herstructurering van de Pekela's. Nadat ook Koningin Juliana zich persoonlijk had overtuigd van de stank waarin de Pekelders al bijkans een hele eeuw moesten leven, kwam er, naar verluidt op Koninklijk Gezag, schot in het zuiveren van afvalwater van karton- en aardappelmeelfabrieken en werd als sluitstuk van het gehele proces het complete Pekelder Hoofddiep uitgebaggerd en gereconstrueerd. Hoewel in verband met de onrust in de karton de Koningin een bezoek werd afgeraden, stond ze erop Oude Pekela te bezoeken.
OUDE
PEKELA - In het centrum van Oude Pekela is zaterdagmiddag, 16-11-2002 het
kunstwerk ter ere van Fré Meis onthuld.
Naaste familieleden onthulden de in brons gegoten buste van de politicus
en vakbondsleider, die is gemaakt door de Veendamse kunstenares Christine
Chiffrun.
Het beeld is geplaatst op de plek, waar Meis eind jaren zestig en begin
jaren zeventig als stakingsleider de werknemers van de kartonfabrieken
toesprak. Fré Meis overleed in 1992.
Het Pekelder Diep vòòr de
reconstructie in 1978
In de zeventiger jaren werd constant gewerkt om het industriewater zoveel mogelijk te reinigen alvorens het op oppervlaktewater te lozen. Ook het huishoudelijk afvalwater werd meer en meer gereinigd. Oude Pekela kreeg hiervoor zijn afvalwaterzuiveringsinstallatie op het Flessingsterrein en de industrie kreeg eerst een smeerpijp die ten Noorden van de Turfwegbrug in het Pekelderdiep uitkwam. Hierdoor kon Oude Pekela al vrij vroeg opgelucht ademhalen, het riool door het dorp werd niet langer vervuild maar het diep moest wel worden aangepakt. Tussen 1978 en 1985 gingen de wegen langs het diep op de schop, werd het diep zelf uitgebaggerd en werden bruggen en kaden vernieuwd. Onderstaande dia's werden gemaakt vòòrdat het diep op de schop ging. Het water was al redelijk schoon geworden en vuil water werd niet meer op het diep geloosd. Dit zijn de laatste beelden van het diep zoals het er jarenlang heeft bijgelegen. In 1985 was de klus geklaard en zagen de inwoners een nieuw Oude Pekela.
Links:
de Feiko
Clockstraat
Rechts: de Hendrik Westerstraat
Op de achtergrond de oude Britannia-brug.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Het Pekelder Hoofddiep bij de Burgemeester van Weringstraat.
Dia: © 1978 Ben Doedens
De Feiko Clockstraat tussen nummer 90 en de Burgemeester van Wering-straat.
Dia: © 1978 Ben Doedens
De Feiko Clockstraat
met de woning, winkel en pakhuizen van slijterij en drankenhandel Piëst.
Dia: © 1978 Ben Doedens
De Feiko Clockstraat bij de Burgemeester van Weringstraat.
Midden: de videotheek van Eppie Ahlers.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht op het diep vanaf de Feiko Clockstraat bij de winkel van fietsenmaker
Schröder. In deze bocht in het diep ligt nu de nieuwe klapbrug.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Het historische hotel Dijkinga dat enige jaren later door een brand totaal verloren ging.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Blik
in zuidelijke richting vanaf de draai tegenover de pakhuizen van Piëst.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht op het Pekelder Diep vanaf de Hendrik Westerstraat bij de
Haanswijk.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht op het Pekelderdiep in Zuidelijke richting vanaf de Hendrik Westerstraat bij de Haanswijk
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht op de Feiko Clockstraat bij de hoek met de
IJsbaanlaan. Helemaal rechts het pand van smid/stelmaker Dalman, daarnaast de bakkerij van
Brans.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Het
Pekelderdiep gezien in Noordelijk richting genomen in de omgeving van de Eltjenswijk.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht op de Feiko Clockstraat bij de aansluiting van de Snaterlaan. Over het Pekelderdiep ligt de oude Ericabrug. FIAT garage Trip verkocht nog benzine van Shell.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Gezicht
op de Feiko Clockstraat aan het einde van de jaren vijftig. De foto is
genomen zo ongeveer voor de winkel van Dammer, nu Futurama. De complete
rij woningen aan deze straat is nog aanwezig.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: N.V. Uitgeversmaatschappij v/h Weenenk & Snel, Baarn.
Gezicht op het Pekelder Diep met de Hendrik Westerstraat
in de omgeving van de Haanswijk. Het gezicht op het diep wordt hier nog
niet belemmerd door de Haanswijkbrug.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Pand
Heres
Om en bij de
Burgemeester van Weringstraat zien we rechts op de foto het oude huis van sigarenfabrikant Heres met batting in de weg over de
Fockenswijk. Aan de wegzijde van het kanaal staat het grote winkelpand van Gezinus Mulder er nog.
In dit winkelpand deed burgemeester Scholtens in 1949 inspiratie op voor
het lied "De Kiepkerel"
repro
Het
oude pand van Heres werd aan de gemeente nagelaten met de opdracht er een museum
in te vestigen. Dat lukte niet, ook omdat het oude herenhuis, zoals hier
is te zien, totaal
vervallen was. In overleg met de andere nabestaanden is het gehele pand
opnieuw opgebouwd en zijn er appartementen in gevestigd. (zie hieronder)
Dia: Ben Doedens
Hiernaast een blik op het schone diep in de omgeving van de
Burgemeester van Weringstraat met een geheel nieuw gebouwd witte huis en
de nieuwe ophaalbrug over het diep.
Links
het vervallen "witte huis", het pand Heeres, op de achtergrond "de
Kamers" en rechts de pakhuizen.
Dia: © 1978 Ben Doedens
Beelden van het nieuwe Oude Pekela
Winters
gezicht op de Haanswijkbrug met de toren van de Roomse Kerk op de
achtergrond. Oude Pekela in de strenge winter van 1996
Foto: © 1996 Ben Doedens
In 1985 was het, na jarenlange noeste arbeid, zover.
Het Pekelderdiep was schoon. Hier een
blik op het schone diep in de omgeving van de Ericabrug
De
nieuwe Britanniabrug, voorjaar 2006.Foto: © 2006 Ben Doedens
De Kiepkerel
|
Vraauw,
de koopman is ter komen,
Brillen,
beugels, waskelappen,
Braainaaln,
snoefdeuzen, alloziekasten,
Beddelichters,
moezevalen, |
Veters,
perels, nappen, kammen,
Snorrebinders,
mezzen, vörken,
Viefschaft,
bozzels, schuddeldouken,
Vraauw,
nog veule schöne zoaken Herman van der Meer, pseudoniem van burgemeester Scholtens van Oude-Pekela |
Hoe kwam dit lied tot stand?
Mijn
oud collega Reint Mulder vertelde dat Scholtens in 1949 bij zijn vader
kwam die in Oude Pekela een winkel van Sinkel (galanterieën en
huishoudelijke artikelen) bedreef (Gezinus Mulder op de hoek van de
Burg. van Weringstraat) om eens te kijken
wat voor artikelen zo'n koopman nou in zijn kiep zou hebben. Samen met
vader Mulder is ie toen de hele zaak doorgeweest en heeft de namen van al die
oude artikelen,
die WIJ allang vergeten zijn, opgeschreven.
Scholtens schreef het lied voor George Petzinger die het met verve
bracht tijdens de OPA (Oude Pekela in Actie) feesten in 1949, ter
gelegenheid van het 350-jarig bestaan van Oude Pekela.
Van Petzinger heeft de RON (Regionale Omroep Noord) een opname gemaakt
op een glasplaat. Petzinger wordt hierop begeleid door een piano die
nogal in staccato voor de begeleiding zorgt. Tevens is op de achtergrond
telkens gelach te horen.George Petzinger bracht het lied ook samen met zijn zwager voor het
voetlicht en zette het in de zeventiger jaren als Duo 'de Zwagers' op een
lp met moderne orgelbegeleiding en veel rustiger gebracht. De ouwe
versie heeft mijn voorkeur.
Òude Pekela in ansichten
De Meidoornlaan in Oude Pekela. Toen de straten in de latere
staatsliedenbuurt hun definitieve straatnamen kregen werd deze straat
bij raadsbesluit van 5 juli 1951, no 8 met ingang van 1 november 1951 de Abraham Kuyperlaan.
Een Meidoornlaan kwam niet terug, enkele jaren later wel een
Meidoornstraat.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: Gezinus Mulder, Oude Pekela
Het
Pekelder Raadhuis gezien vanaf de Raadhuislaan op deze kaart uit 1965.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: Schudde, Oude Pekela
Het
Pekelder Raadhuis nogmaals vanaf de Raadhuislaan maar nu in 1976.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: D. Bos, Oude Pekela
Gezicht
op het nieuwe park bij het gemeentehuis in 1961.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: Gezinus Mulder, Oude Pekela
Een
kijkje op de nieuwe woningen aan de de Savornin
Lohmanlaan in 1954
Op de voorgrond de Winschoterweg
en links begint de Thorbeckelaan.
In het begin van de zeventiger jaren werd de driesprong bij
Thorbeckelaan verwijderd en verplaatst naar de Apollolaan,
die rechts bij de bomen kwam te liggen. Ook de klinkers in de weg werden
vervangen door asfalt.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: G. Schudde, Oude Pekela
De
Kroonbrug in de W.H.
Bosgrastraat in 1955. Op de achtergrond Strocarton-fabriek
"De Kroon". De brug is ver-dwenen, de wijk gedempt en de fabrieksgebouwen
zijn ingrijpend gewijzigd.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: G. Schudde, Oude Pekela
Villa
Elsa op de hoek van de Winschoterweg en de Feiko Clockstraat. Op de
voorgrond de oude Free-brug, op de achtergrond de Watertoren.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: D. Bos, Oude Pekela
Een
doorkijkje op de Watertoren door de oude Free-brug. Links Villa
Elsa, rechts de woningen aan de Winschoter-weg. Aan die Winschoterweg was
toen een benzinestation gevestigd.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: G. Schudde, Oude Pekela
|
Links: |
Oude Pekela |
|
Rechts: |
Stadskanaal |
Oude Pekela
Winschoterweg 12, watertoren,
ir. H.F. Mertens 1939
Ir. H.F. Mertens uit
Bilthoven ontwierp behalve de watertoren van Oude
Pekela ook die van
Stadskanaal. Hij genoot landelijke bekendheid door
ondermeer zijn ontwerp
van het kantoorgebouw voor De Unilever in Rotterdam.
Oude Pekela werd in 1934 aangesloten op het waterleidingnet. Algauw
bleek dat het pompstation in Onnen niet altijd voldoende druk kon
leveren, waardoor de
bouw van de watertoren noodzakelijk werd. Het 1000
m3 grote reservoir staat
op negen betonnen kolommen, waarvan acht aan
de randen en één in
het midden. Dit was een meer economische uitvoering
van de toen
gebruikelijke twaalfkoloms constructie met vier middenkolommen. Waar
deze kolommen verbonden werden door vier elkaar kruisende balken, werd
hier volstaan met een aantal vloeren voorzien van een randbalk.
De 48 meter hoge toren staat aan de noordzijde van Oude Pekela aan de
Winschoterweg. Het betonskelet is omhuld door bakstenen wanden van
rode Groninger
gevelklinkers. De toren heeft als basis een cilindervorm, die zich met
name op de plaats van het reservoir en de bovenbeëindiging
als zodanig toont. In
het onderstuk van de toren welft de muur op basis
van een achthoek naar
buiten. Hierdoor ontstaat een concave tegenvorm,
die het aanzien een
sterk verticaal karakter geeft, waardoor de toren
slanker oogt. De
hoekpunten steken iets door boven de vloer van het
reservoir, waardoor het
lijkt alsof de wanden hem dragen. In werkelijkheid
is de stenen wand echter geheel vrijgehouden van de betonnen
draagconstructie.De watertoren van Stadskanaal is, in tegenstelling tot de Pekelder watertoren, niet
meer in gebruik en kan beklommen worden. Uiterlijk lijken beide toren op
elkaar, toch zijn er duidelijke verschillen.
|
De foto rechts toont
de Thorbeckelaan
aan het eind van de vijftiger jaren. |
De
Oude Pekelder Binnenweg
aan het begin van de veertiger jaren. Aan het einde of zo u wilt aan het
begin van de straat de in 1939 gereedgekomen watertoren. Vergelijk deze
opname eens met de foto hierboven. In twintig jaar is de Binnenweg wel
veranderd. Er kwam rioleringwaardoor de sloot voor de huizen kon worden
gedempt en er plaats kwam voor een trottoir. In 1951 werd de straatnaam gewijzigd
in: Thorbecke-laan.
Foto: Collectie Ben Doedens
Uitgave: G. Schudde, Oude Pekela
Drie Pekelder kerken
RK-kerk
Lutherse Kerk
Ned. Hervormde Kerk
Links: De
Wedderklap
Gezicht
op de Wedderklap. De eerste drie huizen zijn afgebroken om plaats te
maken voor de RABO bank. Achter de huizen staat molen "de
Onrust"