Kerkborden in de Grote of St. Nicolaaskerk

In de Grote of St. Nicolaaskerk te Muiden bevinden zich een aantal fraaie wand- of kerkborden. De oorspronkelijke plaats is niet door de eeuwen heen altijd gehandhaafd. De opstelling van de verschillende borden is bij iedere restauratie wel gewijzigd. De verhoudingen in de ruimte zijn daardoor veranderd. Veel van de borden hebben hun reformatorische stempel gedrukt op het interieur.

Het Tiengebodenbord

In het begin van de reformatie werd sterk de nadruk gelegd op wet en evangelie. In het boek Jozua 1: vers 8 lezen we in de Statenvertaling het volgende:

Oude en Nieuwe Testament worden met elkaar verbonden door de betekenis van Jezus Christus die de wet voor ons volbracht heeft. De gelovige wordt de wet in het hart geplant, opdat hij die houdt en er naar handelt. Het Wets- of Tiengebodenbord vinden we in de kerk te Muiden boven de consistoriekamer. Heel curieus is het bord bij de laatste restauratie aan scharnieren als deur opgehangen als toegang tot de zolder waar de verwarming is geplaatst.

Het Tiengebodenbord rechts, met links een muurschildering met de afbeelding van de schutspatroon van de kerk de heilige Nicolaas van Myra

Het Pestbord

Boven de ingang bevindt zich een gedenkbord of "memoriaal", in Muiden wel het Pestbord genoemd. Vroeger heeft dit bord gehangen aan de andere zijde van de noordbeuk tegen het dichtgemetselde Gotische venster. Het bord herdenkt de zeven maanden durende pestepidemie uit1602, waarbij 650 mensen op een totaal van 950 inwoners door de pest om het leven kwamen. De ramp werd gezien als een straf van God en roept op tot bekering, waarbij Sodom en Gomorra als voorbeeld worden gesteld.

Het Pestbord hangt tegenwoordig boven de moderne ingang

De volledige tekst luidt als volgt:

De volledige tekst op het pestbord.

Het Predikantenbord

Direct bij de ingang hangt tegenwoordig de Naamlijst van de predikanten die sedert de reformatie de kerk van Muiden hebben gediend. Oorspronkelijk heeft deze naamlijst gehangen in de zuidbeuk aan de westkant, maar door het opnieuw blootleggen van de daar aanwezige muurschildering van "De drie levenden en de drie doden" is het bord van plaats gewijzigd. Dit bord werd in 1936 geschonken door de toenmalige organist Hendrik Boxman ter gelegenheid van het feit dat hij dertig jaar organist was.

Het Predikantenbord vanaf 1582 tot 1996 bijgewerkt.

Predikantenbord Gereformeerde Kerk

Het in 2002 nieuw geplaatste predikantenbord met de Gereformeerde predikanten.

In 2002 is een nieuw predikantenbord tegenover het oorspronkelijke predikantenbord aan de westzijde naast de ingang in de kerk opgehangen met de namen van de predikanten van de Gereformeerde Kerk te Muiden, voorheen de Singelkerk in de Singelstraat.

De P.C. Hooftborden

Aan de westzijde tegen de toren bevinden zich links en rechts de P.C. Hooftborden met het jaartal 1647. Daar Hooft stierf in dat jaar ligt de veronderstelling voor de hand dat er schenkingen zijn gedaan voor de verfraaiing van het interieur. Mogelijk dat ook de bouw van het orgel als schenking daaronder viel.

Links het bord Gods Goedtheit, van Pieter Corneliszoon Hooft zelf. Hij leefde van 1581 tot 1647. Hij was Drost van Muiden, baljuw van Gooiland en hoofdofficier van Weesp. Daarnaast was hij dichter, toneel- en geschiedschrijver, alsmede jurist. Zijn woning op het Muiderslot werd met "De Muiderkring" het centrum van Nederlandse Renaissancisme. Ook de beroemde musici Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621) en diens zoon Dirck Sweelinck (1591-1652) vertoefden in zijn kring en waren hooggewaarde kunstenaars op het Muiderslot te Muiden.

Als bekroning van het linkerbord het wapen van Hooft: een zilveren manshoofd in een rood veld, het gouden haar omwonden met een groene lauwerkrans die van achteren wordt vastgehouden door een blauwe sluier bezaaid met leliŽn des velds in goud. Het opschrift luidt: Gods Goedtheit / Zoo uwer kindren beÍ / U Boozen maakt gedwee, / En kan tot weldoen zwenken: / Zal niet met heil veel meer, / Uw vader 's heemels heer / Zyn bidders dan beschenken?

Daaronder in Romeinse cijfers het jaartal 1647. Op een bordje er onder staat zijn devies: omnibus idem (voor allen dezelfde) met een zon die symbolisch haar stralen naar eenieder uitstrekt.

Het P.C. Hooft bord links aan de wand van de torenmuur.

Rechts vinden we het bord van Hooft zijn tweede vrouw Heleonora Hellemans, waarmee hij in 1627 trouwde. Boven het bord haar wapen: op zwart een omgekeerde zilveren keper of diagonaal weefsel met drie rode rozen en vier gouden klaverbladen boven en vijf beneden evenwijdig aan de keper.

Het opschrift luidt: 's Menschen Plicht / Ankleevet God', in bandt / Van liefde met verstandt, / Hart, ziel, uyt al uw krachten, / Hangt uwen naast' ook an, / Met liefde, die niet kan / Uzelven waarder achten.

Daaronder in Romeinse cijfers het jaartal 1647. Op een bordje er onder staat haar devies: non laborant neque nent (zij arbeiden noch spinnen), naar het woord uit MatthŽus 6: 28, daar gezegd van de leliŽn des velds. Het bordje is versierd met een vaas met drie witte leliŽn.

Het P.C. Hooft bord rechts. Daaronder is een deel zichtbaar van de rugpanelen van de hoge banken met Jonische zuilen en bogen, versierd met zeer fraai houtsnijwerk.

Het Psalm- en gezangenbord

Nog iedere zondag zijn de Psalm- en gezangenborden in gebruik. De eerste psalm of gezang welke in de dienst aan de orde komt wordt aangegeven op dit bord. De nummers geschilderd op houten plankjes in wit op zwart worden tussen de richels van het Psalm- en gezangenbord geschoven. Boven het Psalm- en gezangenbordbord prijkt het wapen van Muiden.

Het Psalm- en gezangbord. Het wapen van Muiden wordt vastgehouden door een zeemeermin en zeemeerman. Links van de pilaar is nog net de koperen doopboog zichtbaar.

Terug naar index.