Groningen en Grunneger
Aan de kust
Tzum

De toren van Tzum (een wierdedorp in Friesland) is totaal 72 meter hoog, gebouwd in 1549 en in laatgotische stijl. De spits van deze toren is hoger dan de toren zelf: 41 meter. Bijzonder is het feit dat spits en toren alle stormen en onweer sinds 1548 hebben doorstaan!
Bij de toren van Tzum behoort de legende van de torenmeters van Oldeboorn. De smalle spits zal de Oldeboorners de nodige problemen hebben gegeven om deze op te meten.
Torentje bij het Binnenhof te Den Haag

Het torentje (werkkamer van de minister-president) valt niet op door zijn hoogte. Normaal is een toren hoger dan zijn directe omgeving. Links van het torentje (gezien vanaf de hofvijver) staat het Mauritshuis (nu museum), gebouwd in 1640. En rechts staan kantoorruimtes van de 2e kamer, vroeger was hierin gevestigd het ministerie van Koloniën. Daarnaast ligt de ingangspoort van het Binnenhof. Het torentje was oorspronkelijk een zomerprieel van de graven van Holland, gebouwd in de eerste helft van de 14e eeuw.
Klokketoren van Toornwerd

In Groningen staan een aantal klokketorens. Bijvoorbeeld te Westerdijkshorn en in Toornwerd. Daarbij behoort een oude geschiedenis van afgebroken bijbehorende kerken. Maar op een aantal plaatsen werd alleen een klokketoren gebouwd zoals in Hoogezand. Toornwerd heeft een beschermde status: Een afgegraven wierdedorp met de oude woonplaatsten nog intakt.
Bismarckturm

In de periode 1869-1934 werden totaal 240 Bismarcktorens opgericht.
In het algemeen werden deze torens opgericht met bijdragen van de bevolking. Door een vuur op de toren wordt de gedachte aan het werk van Bismarck levend gehouden. Bismarck werd in 1890 uit zijn ambt ontslagen. De torens worden gezien als een herkenningsbeeld (identificatie). In 2005 waren er nog 168 van de oorspronkelijke torens over.
Haringpakkerstoren

De welvaart van Amsterdam in de 17e eeuw komt tot uitdrukking in de bouw van 9 torens in de periode 1609-1621, de belangrijkste bouwmeester was Hendrick de Keijzer (1565-1621). De haringpakkerstoren, beurstoren, jan roodenpoortstoren en de daktoren haarlemmerpoort werden in het begin van de 19e eeuw in acht jaar weer afgebroken.
Men zou de haringspakkerstoren naar de orginele afmetingen willen herbouwen (Stadsherstel Amsterdam NV).
Lange Jan Middelburg

Bij het abdijcomplex in Middelburg behoort de Lange Jan, 207 treden en 90,5 meter hoog. Bijzonder is de plaats van de toren: de zuidkant van de abdijkerk. De achtkantige toren dateert oorspronkelijk uit de 14e eeuw. De torenspits is twee keer door brand verwoest echter de bekroning met een keizerskroon is historisch juist.
In Sint Truiden (Belgisch Limburg) bevindt zich een vergelijkbaar complex met een abdijtoren.
De volledige achtkantige vorm van deze toren is bijzonder, in Kantens (Groningen) staat ook een volledig achtkantige toren.
Sint Joristoren Amersfoort

De toren ingebouwd in de kerk, het was de enige mogelijkheid. Gotische stijl, oorspronkelijk 13e eeuw, verhoogd in de 15e eeuw. De hoogte is 54 meter.
Mechelen Sint Rombouts

Mechelen was in de Middeleeuwen een cultureel en politiek centrum. In de periode 1452 - 1520 werd gebouwd aan wat de hoogste toren in de Nederlanden zou moeten worden. Hoog 166 meter. Uiteindelijk werd de hoogte gelijk aan de Martinitoren in Groningen, 98 meter.
Anno 2008 zijn de plannen om alsnog door te bouwen naar 166 meter! Het grondvlak is 25x25, de muurdikte is 2,85 meter, gelijk aan de toren van Loppersum! Wel aanwezig een beroemd klokkenspel met 49 klokken.
Fakkeltoren Slochteren

De 29 gaslocaties in Groningen worden omgebouwd om de productie in stand te houden. De fakkeltorens zijn in 2008 voor de helft al verdwenen. Typisch aan de oude fakkeltorens waren de waakvlammen die in deze vorm niet meer nodig zijn. In augustus 2008 werd de 60 meter hoge toren bij Slochteren gesloopt. Een omslagpunt in de nu 40-jarige geschiedenis van de gasbel in Groningen.
Barneveld

Jan van Schaffelaar vluchtte in de toren van Barneveld. Hij werd vervolgens gedwongen van de toren te springen. Alleen dan zou de beschieting van de toren gestopt worden. Dit gebeurde op 16 juli 1482 in de Hoekse en Kabeljauwse twisten. In die tijd werden dergelijke twisten vaak op deze manier opgelost.
Oosterhout
Met het beleg en herovering van Breda (Spinola 1624/1625) brandde het vuur ook in Oosterhout. Het houtwerk van de toren (uit de 16e eeuw) van de Sint Jans Basiliek (1475) ging in vlammen op. Van 1403-1795 waren de gravan van Nassau de Heren van Breda (Baronie). In 1959 werd de gemeente eigenaar van de toren (f 1,--transactie).
Noordwolde

De toren van Noordwolde (bij Bedum in de provincie Groningen) heeft een uivormige (siepel) spits. In deze vorm komt een dergelijke torenspits ook voor op de toren van de Sint Nicolaaskerk te Dwingeloo en op de toren in Deinum in Friesland. De kerk en toren in Noordwolde dateren uit de 13e eeuw en zijn in 1639 via een uitbreiding van het schip met elkaar verbonden, toen is ook de uivormige spits aangebracht.

Overigens komt de vorm van de ui of siepel veel meer voor als kroon op de torenspits, zoals te zien is aan de Martinitoren in de stad Groningen. Er worden verschillende namen voor deze versiering gebruikt: ui, siepel, peer en pijnappel.
Gent
Boven Gent rijst...... De onderwijsstad van België is Gent. In het centrum van de stad staan een paar bijzondere historische torens. Maar deze toren is uniek vanwege zijn functie: Universiteitsbibliotheek.
Oostmahorn
De uitkijkpost. Anno 2008 staat in Oostmahorn nog het voormalig huis van de reddingsmaatschappij. Verbonden met de legendarische reddingen van Mees en Klaas Toxopeus. De door Niestern in Delfzijl gebouwde zelfrichtende reddingsboot Insulinde werd gestationeerd in Oostmahorn. De NZHRM is opgericht in 1824, in 1949 werd het KNZHRM, in 1991 gefuseerd met KZHMRS, nu KNRM.
Hulst

De Heilige Willibrordusbasiliek stamt uit de 13e eeuw en heeft in de loop der eeuwen heel wat veranderingen ondergaan. Dit is voornamelijk te zien aan de markante toren, die een aantal keren is verwoest. De toren bestaat uit 4 afzonderlijke delen, hoog 69,5 meter. Het 1e gedeelte, vermoedelijk uit de 13e/14e eeuw, gaat grotendeels schuil onder het dak van de kerk. Van de in 1402 gebouwde achthoekige toren is enkel de onderste verdieping overgebleven. Het gedeelte tussen de balustrade en de wijzerplaten is een restant van de door architect Cuypers gebouwde toren. Een vieringtoren is uniek in de Noordelijke Nederlanden maar heeft altijd in de belangstelling gestaan. Het plan voor een vieringtoren bij de bouw van de abdijkerk van Wittewierum (1230) werd het plan niet uitgevoerd: men vreesde dat de bouwlieden in een oven van beproeving ten onder zouden gaan (zo goed mogelijk geciteerd). Zie ook Haarlem.
Kampen
De toren van de Bovenkerk (gotisch 14e eeuw) begon begin 17e eeuw gevaarlijk scheef te zakken waarschijnlijk door de verhoging van de toren. De bekende J.A. Leeghwater adviseerde de toren af te breken. Maar in 1685 bracht dhr J. de Jonge uitkomst door een lager gelegen volledig nieuwe fundering aan te brengen. Deze bouwkundige hoogstandjes werden al vanaf de 17e eeuw uitgevoerd zie ook Alkmaar (Waagtoren), Serooskerke, Gouda (Vrouwentoren).
Stedum

De toren van de kruiskerk in het wierdedorp Stedum is gebouwd in het begin van de 13e eeuw. De toren staat met zijn dikke muren en brede fundering als een rots in de Groninger klei. De kerk is later gebouwd, laatste kwart van de 13e eeuw. En nog later is de kerk verbonden met de toren. Duidelijk te zien aan het metselwerk welke de verbinding vormt.
Overigens is deze kerk het origineelste voorbeeld van de romanogotische kerkenbouw in Groningen!
Didam

De toren van Didam is niet compleet doordat er, na de reformatie, altijd beperkte geldmiddelen waren bij deze kleine kerkgemeenschap. 16e eeuw: Oorlog en reformatie. 17e en 18e eeuw: Van een algemene overgang naar de gereformeerde godsdienst is feitelijk geen sprake. 19e eeuw: Scheiding van staat en kerk. 20e eeuw: Laatste privileges afgeschaft en verkoop van de kerk aan de r.-k. kerkgemeenschap.
Grimbergen
De toren van de norbertijnerbasiliek (1128) in Grimbergen. Het dorpsplein van Grimbergen wordt door de monumentale basiliek van de norbertijnerabdij beheerst. Met de bouw van deze basiliek werd in 1660 begonnen. Het ontwerp van broeder Gilbert van Zinnik zou echter nooit voltooid worden. Twee traveeën, een gedeelte van de toren en de westgevel bleven door geldgebrek in de plannen steken.
Deze Sint-Servaasbasiliek is één van de mooiste barokmonumenten in België. Gewelven, zuilen, kroonlijsten, ramen en koepel zijn bovenmatig versierd met beeldhouwwerk en geven deze kerk een bijzonder feestelijk uitzicht. De triomfalistische sfeer, kenmerkend voor de contrareformatie, vindt u ook in het fraaie meubilair terug. Van uitzonderlijke hoge kwaliteit is het houtsnijwerk van biechtstoelen, koorgestoelte en kansel.
Kopenhagen
In het centrum van Kopenhagen staat de rundetarn, gebouwd in 1637 in opdracht van koning Christian IV. In de toren is nog het oudste astronomisch observatorium in Europa gevestigd. Het bijzondere van de toren is het oplopend pad van 7 1/2 wendingen naar het hoogste punt van deze 34,8 meter hoge toren.
Drienerlo
1979: Campus Universiteit Twente, Drienerlolaan, Enschede. Kunstobject gemaakt door Wim T. Schippers.
Schachttoren Heerlen

Het schachtgebouw van Oranje Nassau I (verplaatst) met de ophaalmachine en bok van schacht II vormen het mijnbouwmonument in Heerlen. De mijn was operationeel gedurende 75 jaar (1899 - 1974). Het bakstenen schachtgebouw is gebouwd in neo-romaanse stijl (Malakow type).
De open stalen schachttoren van schacht II behoort tot een type dat werd ontwikkeld in het Saarland rond 1900.
Modernere Nederlandse schachttorens waren in het algemeen geconstrueerd uit beton. In het schachtgebouw is de originele stoom-aangedreven ophaalmachine (A. Mehler, Aken) nog steeds aanwezig.
Ronde waltoren (muurtoren) Nijmegen

De Kronenburger toren werd gebouwd in de eerste helft van de 15e eeuw. De staduitbreiding werd omsloten door een nieuw aangelegde verdedigingsmuur. De Kronenburgertoren werd gebouwd op de aansluiting van de nieuwe stadsmuur met de oude stadsmuur. Deze ronde verdedigingstoren is de enige van dit type die in de Nederlanden bewaard is gebleven.
Edam
De speeltoren (Gotisch 16e eeuw) van Edam is een ranke toren, grondvlak 4x4, hoogte 42 meter. Maar het aangebrachte klokkenspel in 1568 bleek te zwaar (600 ton). Er werden brede steunberen gemetseld om verdere verzakking te voorkomen. Toen in 1972 de aangebouwde kerk werd gesloopt dreigde vervolgens instortingsgevaar voor de speeltoren. Met moderne technieken kon een nieuwe betonfundering worden aangebracht.
Emmeloord
Een moderne belfort midden in de Noordoostpolder. De poldertoren met een waterreservoir, klokkenspel, uurwerk en expositieruimte. De toren is gebouwd in 1957-1959, hoog 70 meter grondvlak 14x14 meter, architekt H. van Gent.
De toren van het wierdedorp Jorwert (Romaans 12e eeuw).
Blz. 234: "Op zaterdagochtend 25 augustus 1951, om 7 minuten over 5, stortte de toren van Jorwert met donderend geraas ineen. Zomaar, uit zichzelf, na 900 jaar sneeuw, zon, regen en wind, gewoon uit pure torenmoeheid. Dat was een voorteken, of een keerpunt, of gewoon slecht onderhoud - het is maar hoe je het wilt zien."
In elke geval werden daarna middeleeuwse krachten aangesproken en de toren werd herbouwd. Deze kleine gemeenschap zorgde voor herbouw. In 2005 telde Jorwert 311 inwoners.
naar top