• Cultuurbezit
• Herdenking
• Schaatsen

Wereldoorlog 1939-1945

Het is onmogelijk om de gebeurtenissen van de oorlog weer te geven op één pagina.

Maar om een "sprekend" beeld te behouden bijgaand een aantal belangrijke gebeurtenissen uit de periode 1939-1945.

Eenvoudige tijdlijn

jan. 30 1939 Bedreiging (geluid)

mrt. 16 inval in Tsjechoslovakije

sep. 1 inval in Polen



sep. 3 oorlogsverklaring UK/Fr

sep. 10 oorlogsverklaring Ca

sep. 29 Polen verdeeld De/Ussr

apr. 9 1940 inval in Dk en No

mei. 10 inval BeNeLux en Fr

jun. 3 bommen op Parijs

jun. 10 Italië verklaart oorlog

jul. 10 slag om Engeland

jun. 22 1941 inval Rusland

dec. 7 aanval op Pearl Harbour

dec. 7 inval Japan in Azië

dec. 11 oorlogsverklaring De/US

jun. 10 1942 liquidatie Heydrich/Lidice

3 mei 1943 Trimunt bij Marum:

Op die dag werden bij Trimunt 16 burgers gefusilleerd omdat ze meededen met de april-mei staking.

Generaal F. Christiansen had beloofd dat 300.000 nederlandse militairen alsnog zouden worden afgevoerd. Daarna brak een staking uit en Seyss Inquart voerde het Polizei Standgericht* in per 3 mei om de staking te beëindigen. *Directe executie van stakers.

jul. 9 landing op Sicilië

okt. 4 Himmler in Posen (geluid)

nov. 8 van Italië naar Delfzijl
De bevrijdingsactiviteiten van het Perth Regiment in Europa begonnen op 8 november 1943 in Italië (Napels). Via Marseille en België (Mons) stootte het door naar Nederland: Naar Nijmegen, Arnhem, Doesburg en Harderwijk.

In 1945 was het Perth Regiment betrokken bij de gevechten in Noordoost-Groningen. Het bataljon leverde hevige strijd bij Holwierde en bevrijdde op 2 mei 1945 Nansum, Biessum en Delfzijl. Het laatste gevecht van het Perth Regiment was bij het Eemskanaal in de nabijheid van Delfzijl. The Perth Regiment

jan. 17 1944 1e aanval Monte Cassino

jul. 19 Uk en Ca bereiken Caen

apr. 13 1945 Canadezen in Paterswolde

apr. 16 De stad bevrijd







mei 4 Delfzijl bevrijd

mei 5 capitulatie

nov. 20 begin Neurenbergproces

Bevrijding van Groningen

Op 8 december 1944 werden bij Marum 5 mannen gefusilleerd wegens de aanslag op de stoomtrammaatschappij.





Bevrijding stad Groningen



De Canadese troepen hadden 4 dagen nodig (13-16 april) om de stad Groningen te bevrijden. In deze strijd vielen 43 Canadese slachtoffers en veel burgers en Duitsers.

In de stad Groningen werden 2.500 Duitsers gevangen genomen. Totaal vielen in de bevrijdingsdagen in de provincie 155 Canadese militairen en 442 Duitse militairen.

Laatste gevechten

De laatste hevige gevechten vonden plaats in de Eemsmond. Anno 2005 liggen nog altijd enige bunkers bij Nansum. Ter verdediging van Emden kon geschoten worden vanuit Borkum, Nansum, Delfzijl en Termunten.

In deze laatste slag in de oorlog (24 april-4 mei), overigens volkomen overbodig want Hitler was al dood, werd Holwierde bijna volkomen vernield. In de Eemsmond (Holwierde, Appingedam, Wagenborgen en Woldendorp) vielen totaal 115 Canadese militaire slachtoffers en veel Duitse - en burger slachtoffers.

Informatiebronnen:

Tijdlijn WO II

Vernietigingskamp

De slag om Engeland

De aanval op Pearl Harbour

De strijd om Stalingrad

Canada-Holland



2nd Canadian Infantry Division

14th Royal Hussars/8th Recce Regiment
The Toronto Scottisch Regiment/MG Bn
The Royal Regiment of Canada/Infantry
The Royal Hamilton Light Infantry/Infantry
The Essex Scottisch Regiment/Infantry
The Black Watch -RHR- of Canada/Infantry
Le Régiment de Maisonneuve/Infantry
The Calgary Highlanders/Infantry
Les Fusilliers Mont-Royal/Infantry
Queen's Own Cameron Highlanders of Canada/Infantry
The South Saskatchewan Regiment/Infantry
The Fort Carry Horse/2 AB
1st CND Armoured Personnel Carrier Regiment
Royal Canadian Artillery
Royal Canadian Engineers
Royal CND Corps of Signals
Royal CND Army Service Corps
Royal CND Army Medical Corps
Royal CND Dental Corps
Royal CND Ordnance Corps
Royal CND Electrical and Mechanical Engineers
The Canadian Provost Corps
Royal Canadian Air-Force

60 jaar na de bevrijding

Dit jaar 2005 is mogelijk het laatste jaar dat de bevrijding officieel gevierd wordt met aanwezigheid van veteranen uit Canada.

Vanaf 1990 zijn we gastgezin en dit jaar zal ik op deze plaats enige impressies geven van de gebeurtenissen dit jaar.

Voor het programma in Groningen op 4, 5 en 6 mei: Klik op bijgaande foto.

De generaties welke opgroeiden na de oorlog, weten niet wat de bevrijding betekende daarom heb ik aan de linkerzijde op deze pagina enige informatie over de oorlog opgenomen.

Bevrijding door de Polen en Canadesen

O Canada thanks a lot!

Veel Canadese regimenten namen deel aan de bevrijding van Groningen. Mijn persoonlijke herinnering gaat uit naar dhr. Bill Stiles, hij heeft gediend bij de Sept-îles Armoured Forces en landde op Sicilië. Uiteindelijk eindigde voor hem de strijd in Dokkum. Dhr. Murray Rodgers van The Royal Canadian Electrical and Mechanical Engineers landde in België en belandde via Groningen in Wilhelmshafen.

2 mei stad Groningen

De viering van 60 jaar bevrijding begon in de stad Groningen met de onderscheiding van de aanwezige Canadese veteranen. Op 2 mei werden deze uitgereikt door waarnemend burgemeester Willem Smeenk. Onder andere aan Murray Rodgers, op de foto ontving hij zojuist de onderscheiding. In 1945 "bezocht" ook hij Groningen.

3 mei Groesbeek

De erebegraafplaats in Groesbeek werd op 3 mei bezocht door de Canadese veteranen.

Op de erebegraafplaats in Groesbeek liggen 2617 militaire slachtoffers waarvan 2331 Canadezen, allen gesneuveld bij de bevrijding van Nederland. Op de begraafplaats in Holten liggen de graven van de militaire slachtoffers uit de laatste fase van de oorlog in Noord-Nederland en Noord-Duitsland, totaal 1394 waarvan 1347 Canadezen.

Koningin Beatrix legde tijdens de plechtigheid een krans ter nagedachtenis aan de gesneuvelde militairen. Eveneens aanwezig was gouverneur-generaal Clarkson van Canada. Zij legde namens haar landgenoten een krans. Foto ANP

4 mei herdenking

4 mei herdenking in Loppersum. In de kerk van Loppersum werd vanaf halfzeven de oorlog herdacht. Met een indrukwekkend verhaal van dhr. Nienhuis over de laatste dag van de oorlog in Loppersum welke voor deze familie desastreus verliep. Op de foto de heer Murray Rodgers, Canadees veteraan, hij herkende na 60 jaar een collega van hem op de foto door dhr. Huizinga meegebracht. In de kerk was een expositie te zien welke georganiseerd werd door de historische vereniging.

5 mei nationale feestdag

In Loppersum werd een optocht georganiseerd met meer dan 20 versierde voertuigen.

In de Martinikerk te Groningen werd (i.v.m. Hemelvaartsdag) een dienst gehouden welke in het teken stond van de bevrijding. Middelpunt in deze dienst was de herdenking tesamen met de uitgenodigde Canadese veteranen welke ook bijgewoond werd door burgemeester Wallage en gedeputeerde Bleeker. 's Middags was er een parade met oude legervoertuigen welke leidde naar het festivalterrein in het Stadspark. Hier was het vooral de jeugd van alle leeftijden waarvoor veel werd georganiseerd. De veteranen hadden een gezellige bijeenkomst in het Samplon gebouw bij de renbaan.

6 mei bevrijdingsbos

Door de heer Albers, commissaris van de Koningin samen met enkele Canadese bevrijders werd het standbeeld bij het bevrijdingsbos in Noorddijk onthuld.

Het is een symbolische weergave van de gevallen Canadezen en de rechten van het kind, verwerkt in het onthulde kunstwerk: Een grote maple leaf. Het ontwerp was een spontane ontwikkeling waarbij meerdere personen uit Groningen waren betrokken. (uitvoering de heer R. de Krijger).

Na de onthulling van het standbeeld werden bij het monument de kransen en bloemen gelegd. In het bevrijdingsbos worden 12 rechten van het kind weergegeven.

Door de heer Dan Nkomi, directeur van het South West Gauteng College in Soweto werd een boom in het bevrijdingsbos geplant. Sinds 1994 (het einde van de apartheidspolitiek) is het in Zuid-Afrika mogelijk voor iedereen het onderwijs in te voeren onder andere met projectmatige hulp van het Noorderpoortcollege en andere Nederlandse bronnen.

8 mei Bijeenkomst in het Stadhuis en in de Universiteit

Op deze dag werden de veteranen ontvangen op het stadhuis en ontmoetten daar gouverneur-generaal Mrs. Clarkson en haar man Mr. Clarkson Saul. In de middag werden ze ontvangen door rector magnificus dhr. Zwarts en Commissaris van de Koningin dhr. H. Albers.

Tijdens deze bijeenkomst in de grote zaal van de universiteit gaven enkele studenten een toelichting op hun ervaringen in het uitwisselingsprogramma tussen Canada en Groningen welke tot dusver succesvol was met 500 deelnemers. Op de foto dhr. Clarkson Saul, hij besloot de vergadering met een opwekkende speech.

8 mei Parade in Apeldoorn

Veterans, surviving relatives and residents of Apeldoorn participated in the National Parade on Sunday, May 8. Exactly as in the year 1985, 1990, 1995 and 2000, HRH Princess Margriet has taken the salute. The parade departed from the 'Naald bij paleis Het Loo' at 14:00 hrs. Numerous historic army vehicles were in the parade belonging to the foundation 'Keep Them Rolling'. A number of Canadian and Netherlands bands provided the musical accompaniment.

9 mei Farewell Party

Le Breton, Casey, Forsyth, Greene, Mc Lean, Maluta, Morphy, Rogers, Smith, Thompson, Schmidt, Martin, Barr, Green, Law, Murphy, Newman, Rapley, Ruddock, Stoppler, Swistun, Baker, vPolson.