Alle dorpen in het oosten van Groningen

Groningen en Grunneger,

Groningen:

zuid

oost

n-oost

midden

noord

west

stad

Oost-Groningen - Oldambt, Reiderland, Bellingwolde en Winschoten -

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

standbeeld Graaf Adolf te Heiligerlee, foto WB

Beerta

De trots van het museum is de honderd jaar oude stoommachine, in 1895 gebouwd door de firma Landeweer uit Martenshoek.

Als een getemd dier ligt ze languit in de machinekamer, weldoorvoed, glanzend gepoetst en blakend van kracht.

In het licht dat door de ramen naar binnen valt, blinkt het koper van de meters en het staal van de bewegende delen. De glazen potjes bovenop de machine zijn met goudgele olie gevuld.

Niets wordt aan het zicht onttrokken, ieder onderdeel mag gezien worden: De twee cillinders, de meters, de oliepotjes, de aandrijfas, het vliegwiel.
En in het ketelhuis natuurlijk de ketel, die in de zomermaanden elke week wordt opgestookt.

Bellingwolde

Bellingwolde (Bellinga's woud), het streekmuseum De Oude Wolden is gevestigd aan de Hoofdweg 161. De geschiedenis wordt verbeeld in een expositie over het Oldambt.

Ook heeft het museum een verzameling schilderijen (onder andere van Ploegleden) en meestal is er wel een expositie van een kunstenaar.

-naar boven-

Blauwestad

Bij Winschoten zal binnen 5-10 jaar (vanaf 2003) een geheel nieuwe woonlocatie ontstaan. Vooral aantrekkelijk te maken door een groot meer aan te leggen, zodat de bouwlocaties alle aan het water komen te liggen. Opvallend dat er veel mensen zijn die dit niet zien zitten. En heel veel die er heilig in geloven.

Het meer krijgt een oppervlakte iets groter dan het Sneekermeer. Het natuurgebied van de Blauwestad maakt deel van de Ecologische Hoofd Struktuur. En het gebied sluit aan bij de aanwezige natuurgebieden zoals de Tjamme, het Midwolderbos en de Ennemaborg.

Blauwestad 2008, WB

In 2008 is een standbeeld voor Sicco Mansholt geplaatst in de Blauwestad. Het beeld is gemaakt door Marten Grupstra.

De Blauwestad

Overigens staan in de Blauwestad nu (2008) 225 woningen, allemaal gelegen aan het meer.

Blijham

In Blijham vindt u niet alleen het mooiste vakantiehuis van Nederland, maar Blijham is ook de poort naar de heerlijkheid Westerwolde als onontdekt natuur- en woongebied.

Poppentheater en museum

Drieborg

Wie zich de moeite getroost om in de geschiedenis te duiken, komt er achter dat er redenen waren voor een opstandige beweging. Hoewel de uitbuiting van arbeiders overal plaats vond, was deze hier wel fors te noemen.

Het negatief imago veranderd, de afbraak van woningen gebeurd minder snel, soms zijn er jaloerse blikken vanuit het westen naar de woonomgeving in Oost-Groningen.
Na de dorpen Midwolda, Nieuwolda, Oostwold , Beerta en Nieuw-Beerta, Drieborg en Hongerige Wolf, is een tochtje naar Nieuwe Statenzijl een goede keuze. Bovenop de grote sluizen wordt de uitgestrektheid van het landschap nog eens benadrukt.

Finsterwolde

Oorspronkelijk heeft Finsterwolde een uit de 13e eeuw stammende romanogotische kerk met een buitengewoon grote begraafplaats. De kerk heeft een losstaande toren die gebouwd is in 1556 door Andrea Palladio, naar een voorbeeld van de toren van San Giorgio in Venetie.

Het boek de graanrepubliek van Frank Westerman lees je in één adem uit, en je stelt vast dat heel belangrijke gebeurtenissen heel snel vergeten zijn als je het niet aan den lijve hebt ondervonden!.

Bijgaand ook een aanbeveling van deskundigen. Het is feitelijk een nieuwe en zeer levendige manier van geschiedschrijving.

Tussen Finsterwolde en Ganzedijk gaat u linksaf richting de C.C. polder. Met het weidse polderlandschap, heroverd op de Dollard vanaf 1600. De C.C. polder is de jongste polder en dus de jongste provincie in de Graanrepubliek.
Tussen Finsterwolde en Beerta ligt het 200 ha grote natuurgebied de Tjamme. Het is een bos- en moerasland met overgang naar kleipolder en veenweidegebied.

-naar boven-

Froombosch

Geschiedenis Froombosch

Dit dorp is genoemd naar het bos van de familie Froma, die op de Ruitenborg heeft gewoond. De naam Froombosch duikt pas op in de 17e eeuw. In 1231 werd echter al een inwoner van dit gebied vermoord. Het was een monnik van het Wittewierumer klooster Bloemhof. Hij was vermoedelijk belast met het toezicht op de veenafgraving in de dreven.

Bij Froombosch liggen de baggerputten, ook genoemd petgaten. Overblijfsel van het graven van laagveen voor de turfwinning. De putten zijn omgeven door riet, moerasbos en grasland. Het beheer is in handen van Staatsbosbeheer.

Ganzedijk

Ooit was de omgeving van het buurtschap Ganzedijk een redelijk welvarend gebied. Met 32 dorpen en steden die in de 15e en begin 16e eeuw moesten worden ontruimd door de hoge waterstanden. In de 19e eeuw werden bij Ganzedijk de fundamenten van een kruiskerk blootgelegd.
De bewoning in en bij Ganzedijk begon met de inpoldering eind 17e eeuw. In de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw werd de woningnood verminderd door de bouw van nieuwe huizen in Ganzedijk. Overigens zou Ganzedijk vroeger Garstdijk (zandhoogte) hebben geheten. Het ligt aan het Beertsterdiep dat vroeger bij Oudesluis in zee uitmondde, ook staat hier nog een koren- en pelmolen. De familienaam Gernaat verwijst naar de garnalenvisserij in deze buurt evenals de Gernaatsweg, richting Hongerige Wolf, waarlangs ooit de vissers de vis verwerkten.

Het buurtschap Kostverloren ligt iets oostelijker, evenals Ganzedijk, aan de weg van Finsterwolde naar Drieborg.

Foto's Reiderland

Harkstede

Boerderijen in Harkstede

Gebouwd in opdracht van de plaatselijke jonkheer Henric Piccardt en zijn vrouw Anna Rengers. Dezen bewoonden de borg Klein Martijn te Harkstede. Bovendien verwierf Henric Piccardt de Freylemaborg met financiële steun van koning-stadhouder Willem III, deze borg was tot dan in bezit van de vader van Anna Rengers.

Deze kerk is helemaal gebouwd op basis van de ideeën van Henric. Met een aparte ruimte voor zijn bureau. En een grote familiegrafkelder onder de kerk. Waar overigens alleen hij en zijn vrouw met een ander familielid bijgezet zijn.

Heiligerlee

De slag bij Heiligerlee op 23 mei 1568 had een bijzondere betekenis voor Nederland. Dit wordt op een moderne manier weergegeven in het museum Slag bij Heiligerlee. Er tegenover ligt het museum Klokkengieterij Heiligerlee. Dit museum geeft de authentieke techniek weer van het klokkengieten. Eventueel met demonstraties.

Aanwezig is nog de oude oven met de gietopstellingen. Bovendien veel grote en kleine klokken en uurwerken. En niet te vergeten het klokkenspel welke ieder uur speelt.
Door de beperkte middelen van deze kleine gemeente, worden deze musea sinds eind jaren tachtig gerund door vrijwillegers.

Foto's: museum Slag - en museum Klokkengieterij

-naar boven-

Hellum

Boerderijen in Groningen

Hellum ligt, evenals de dorpen Slochteren, Siddeburen, Froombosch en Kolham, op een zandrug ook genaamd de woldstreek Duurswold. De kerk ligt op een historische plek waar al 6.000 jaar gewoond wordt.

Aan de historische kerk is nog de oude fundering te herkennen (circa 1100). En na de 12e eeuw werden de Groninger kloostermoppen gemengd met de oude tufstenen, afkomstig van de vroegere stenen kerk, zoals ook nu nog is te zien. Binnenin de kerk de oudste naamborden in de provincie Groningen.

Hongerige Wolf

Als de boer zijn werk onderbreekt
en het vogelgezang even verstomd.
Dan is daar het suizen in de oren,
kijkend naar overweldigende luchten.
Verweg struinende wolven als de luchten breken,
in een landschap dat nog bestaat. (WB)

Oude getijdensluis, WB

Hongerige Wolf ligt oostelijk van Finsterwolde aan de weg naar Drieborg in het meest noordoostelijke deel van Groningen. De naam Hongerige Wolf komt voor sinds 1905. Het kan te maken hebben met de polderingen eind 19e eeuw, als een naam voor de "kantine" van de dijkwerkers. Hoe snel vergeten we de geschiedenis van deze "laag profiel" inspanningen. Overigens elders in Nederland komt deze naam Hongerige Wolf een aantal malen voor. Zoals in Wedde, waar een herberg met die naam stond.

Bij Hongerige Wolf, in de dijk van de Reiderwolderpolder, ligt een monument, zo kun je het noemen. Het is een voormalige getijdensluis. Bij "dood tij" konden de sluisdeuren open om de scheepjes binnen te laten. Viskotters waarvan de inhoud bij Hongerige Wolf werd verwerkt. Met de aanleg van de CC-polder (1920) en het boezemwaterkanaal (verlengde Beertsterdiep) met een sluis (al weer verdwenen in de zeedijk CC polder) werd de open verbinding met de Eems hier afgesloten.

voor wie tegen de stilte kan: camping in het Oldambt.

Kolham

Omgeving Kolham

Het historische kerkje van Kolham is gerestaureerd en staat op een plek waar al heel lang kerken hebben gestaan.

Op 29 mei 1959 werd in Kolham de Slochter gasbel aangeboord. Op het bouwland van boer K.P. Boon werd deze eerste boring verricht en de vermaarde Slochter gasbel aangetroffen.

Meer informatie over aardgas uit Groningen vindt u hier. Vanaf Kolham voert een fietspad door het natuurgebied Slochter en Scharmer Ae (onderdeel van het natuurgebied Midden-Groningen, 1700 ha) en komt u via Woudbloem terecht op het fietspad langs het Slochterdiep.

Meeden

Meeden is een landbouwdorp gelegen op een zandrug. Met een 15e eeuwse kerk en een losstaande zadeldaktoren. Aan de Hoofdweg staan grote boerderijen afgewisseld met arbeidershuizen, burgerwoningen en bedrijfspanden.

In de tweede helft van de 19e eeuw werd de lintbebouwing dichter, het centrum van het dorp werd uitgebreid met een hotel, een gereformeerde kerk, een doopsgezinde kerk en een openbare school.

In 1853 werd het Nutsdepartement gesticht. Dit richtte vervolgens een bibliotheek, een bewaarschool, een naaischool, een volkshogeschool en een herhalingsschool, een spaarbank en een ziekenfonds op. In de 20e eeuw groeide het aantal bewoners en er kwam een nieuwbouwwijk en bij de kerk werd een dorpsplein gemaakt.

Menter Aa route

Midwolda

De vroegste gegevens over de Ennemaborg dateren uit de 14e eeuw. De borg had toen aan weerszijden twee torens. Het landgoed is ontstaan door de ontginning van veen en was oorspronkelijk 361 ha groot. De eerste naam die uit die tijd (1391) opduikt is die van Sebo Ennema Midwoldani.

De plaatsen Midwolda en Oostwold komen (2005) te liggen aan het water van de Blauwe Stad. De Ennemaborg kan het beginpunt zijn van een 13.000 stappen wandelroute. Het gebied achter de Ennemaborg is in beheer van de stichting Het Groninger Landschap en heeft lange wandelpaden. Bij de Ennemaborg liggen verder nog het restaurant in het voormalige koetshuis en aan de andere zijde de werkplaats van Het Groninger Landschap.

Historie Midwolda

Nieuw Beerta

Nieuw Beerta is ontstaan in 1656, nadat de Skanskerdijk werd aangelegd. Een streekdorp, waar de monumentale boerderijen langs de noordkant van de weg liggen (binnen de oude dijk). In 1865 werd het kerkje, daterend uit 1665, door de nieuwe kerk vervangen.

De monumentale Oldambster boerderijen ontstonden in de bloeitijd van de akkerbouw (de jaren 1840-1878). Maar natuurlijk ook de middenstands- en arbeiderswoningen. Eind 19e eeuw ontstond er een crisis doordat de arbeiders in opstand kwamen tegen de onderdrukking.

Na de Tweede Wereldoorlog trokken veel bewoners uit Nieuw Beerta weg en toen daarna ook de arbeiders en de middenstand weg gingen, werden veel huizen in Nieuw Beerta afgebroken.

Waarschijnlijk had hij het zelf niet gewild: een standbeeld

-naar boven-

Nieuw Scheemda

Swieneparradies

In de kerk van Nieuw Scheemda is omstreeks 1698 het orgel geplaatst. Een viervoets positief van de orgelmaker Arp Schnitger. De bouw moet rond 1695 zijn opgedragen. Stukken betreffende de bouw zijn er niet. Johan Radeker heeft lange tijd het onderhoud verzorgd. Later was het onderhoud in handen van een plaatselijk figuur.

2007/2008: de historische kerk wordt gerestaureerd. Bovendien leidde particulier initiatief tot de bouw van een multifunctioneel gebouw in 2008.

Nieuweschans

of Bad Nieuweschans

De huidige gemeente Reiderland werd in de 14e eeuw bijna geheel door de Dollard verzwolgen. Nadat het land in de 16e eeuw nog eens door zware stormvloeden werd geteisterd, kon de Dollard zich in twee richtingen in het achterland uitbreiden.

Vanaf die tijd (begin 16e eeuw) begon men de zee weer terug te dringen. Dit gebeurde zowel door natuurlijke aanslibbing als door actieve inpoldering. Hierdoor werd ook het strategisch belangrijke grensgebied uitgebreid. In 1628 werd daarom op de grens van land en zee een vestingwerk, de Nieuweschans aangelegd.

Nieuwe Statenzijl

Vanuit Nieuweschans bent u zo bij de Nieuwe Statenzijl. Met aan de noordzijde een natuurgebied van circa 4.200 ha bestaande uit de kwelders van de Dollard. Dit gebied is in beheer bij Natuurmonumenten en het Groninger Landschap. De huidige hoge dijk en sluis dateren uit de jaren vijftig van de 20e eeuw toen het Delta-plan werd uitgevoerd. De oude sluis en de dijken (Oude Statenzijl) waren op 31 januari 1877 bijna gereed. De arbeiders woonden in rieten huizen aan de Duitse en Nederlandse zijde onder de dijk. Met de hevige storm op 30 en 31 januari voltrok zich hier een ramp, 37 arbeiders met gezinsleden kwamen jammerlijk om. Ik heb tevergeefs gezocht naar een herinneringsmonument.

Nieuwolda

Even buiten Nieuwolda, in Oost-Groningen, staat het kinderwagenmuseum. Het museum is gevestigd in een fraaie Oldambtster hereboerderij uit 1905. Binnen, in de pronkkamers van het voorhuis en onder de kap van de enorme schuur, vindt u honderden kinderwagens, poppenwagens, wiegen en vitrines vol babykleding en speelgoed.

Een bezoek aan het museum is een duik in de nostalgie, een feest der herkenning voor moeders, dochters en vaders. Ook niet vergeten het museumgemaal De Hoogte in Nieuwolda.

Noordbroek

Arp Schnitger orgels

De historische romanogotische kruiskerk herbergt een Arp Schnitger orgel uit 1696.

Verder is er in Noordbroek een uitgebreide aardewerkverzameling van het merk Petrus Regout (wit en roomwit aardewerk).

De oudste boerderij van het Oldambster type staat in Noordbroek (uit 1564). In deze boerderij is het Nederlands Strijkijzer Museum gevestigd.

-naar boven-

Oostwold

Airport Oostwold

Bij Oostwold ligt de luchthaven voor uw eerste vlieglessen, voor verkenningsvluchten of voor het verkrijgen van een parachute-licentie.

Bij de kerk staat waarschijnlijk de grootste pastorie van Nederland. Kerk en pastorie vormen een parkachtig geheel, tesamen met de brede oprijlaan naar de kerk.

Oudeschans

Website Oudeschans

Oudeschans adamt nog een authentieke sfeer. Je kunt er goed eten (wel letten op de openingstijden). Er is een winkeltje in tuindesign. Niet te vergeten het gebouw waar kunst bekeken en gekocht kan worden en waar ook het Vestingmuseum met de gevonden bodemschatten gevestigd is. In Oudeschans staat een "boerderijhotel", ook ingericht om grotere groepen te ontvangen. Regelmatig worden er in het kerkgebouw concerten gegeven.

Fotos: landschap/dorp/kerk/kunst

Scharmer

Foto's van de Scharmer Ae

In 1231 verkreeg de abdij Bloemhof te Wittewierum het patronaatsrecht over de kerk te Scharmer. In 1296 werd een nieuwe kerk gebouwd en gewijd aan de H. Helena. Deze kerk werd in 1824 afgebroken. Enkele geschilderde afbeeldingen (Ensing) zouden in het Groninger Museum aanwezig zijn.

Bij de kerk was het in 1595 opgeheven klooster der Kruisheren gevestigd. De borg "Huis te Scharmer" werd in de 15e-17e eeuw bewoond door de familie Rengers en Clant.

-naar boven-

Scheemda

Galerie Beeldkracht

Torenstraat 6-8:

Maak kennis met de Nederlandse en buitenlandse kunstenaars die Galerie Beeldkracht permanent vertegenwoordigt. Bekijk de afbeeldingen van abstracte en figuratieve schilderijen, bronzen beelden en andere kunstwerken, die in de exposities getoond worden. En verder is mogelijk: kunstuitleen, lijstenmakerij en overige services.

Grunneger Cultuur Centrum

Stationsstraat 11b:

- Boukenkist, verkoop/administratie
- Toal en Taiken, abonnementenadministratie
- Grunneger Toal, informatie en ondersteuning
- Dr. P.J. van Leeuwen-koamer, literatuur/tijdschriften
- Johan Poppen-koamer, knipselarchief
- K. ter Laan-koamer, taal en volkskunde
- Ede Staal-koamer, muziek

Schildwolde

Juffertoren

Aan de toren van Schildwolde is een legende verbonden. In de late middeleeuwen waren er 3 zusters die als boete voor hun lichtzinnig leven 3 torens lieten bouwen. De "juffertoren" van Holwierde is in de 19e eeuw afgebroken. De "juffertorens" van Schildwolde en Onstwedde zijn nog in volle glorie aanwezig.

Deze torens zijn gebouwd in de 14e eeuw. Helaas staat op de toren van Schildwolde een afwijkende datum, welke abusievelijk bij een restauratie aangebracht zou zijn. Aangenomen wordt dat deze torens gemaakt zijn door een Deense bouwmeester.

-naar boven-

Siddeburen

Kerktuinen

Middenin Siddeburen staat de historische kerk uit de 13e eeuw. De pastorie is helaas verdwenen. Wat er nog wel staat, van wat eens tot de pastorie behoorde, zijn enige heel oude bomen. Ook op het voormalige kerkhof nog de oude bomen en graven. Op de website kerktuinen meer van de geschiedenis van de tuinen.

Slochteren

De Fraeylemaborg vindt zijn oorsprong in een steenhuis uit de middeleeuwen. In een periode van 5-600 jaar ontstond dit landgoed. De borg vomt een historisch geheel met de omringende gebouwden en het park. Met nog het koetshuis, schathuis, duiventil, vijvers en park totaal nu 20 ha. De oprijlaan in het overbos is ongeveer 6 ha groot. Met veel oude bomen en planten.

De naam Fraeylema komt voor het eerst voor in 1538. Rond 1550 komt de borg in het bezit van de familie Rengers. De in de Ommelanden zeer bekende Johan Rengers woont in de tweede helft van de 16e eeuw op de borg.

In de 17e eeuw kwam de borg in handen van Henric Piccardt, hij was getrouwd met Anna Rengers. Rond 1789 werd de Fraeylemaborg door Hendrik de Sandra Veltman ingrijpend verbouwd. Ook liet deze het park opnieuw aanleggen. De dochter van De Sandra Veltman zette zijn werk voort in het begin van de 19e eeuw. Tot 1971 bleef de Fraeylemaborg in particulier bezit, nu is de borg in het bezit van de stichting Gerrit van Houten. Verder in Slochteren de oudste slingertuin bij de hereboerderij uit de 18e eeuw, de Geertsemaheerd.

't Waar

Waarschip Nederland 't Waar

Voor de duidelijkheid: Er zijn nu vier bedrijven actief die voortborduren op het Waarschip-thema. Waarschip Nederland bv (het nieuwe bedrijf), Waarschip Werf Delfzijl (met een eigen lijn Waarschepen), Hechtschip (oud-medewerkers van de oude Waarschipwerf bouwen ontwerpen van Pelzer en van Dijk) en Titan Yachts (samenwerkingsverband tussen Cabra Yachting, Jachtwerf van Workum en ontwerper Kees van de Stadt).

Wagenborgen

Natural Horsemanschip Wagenborgen

Jan Brons (1865-1954) werd geboren in Wagenborgen. Hij ontwierp en verbeterde dieselmotoren. De Bronsmotor werd wereldberoemd. Op 17-jarige leeftijd ontwierp hij de afgebeelde kerk in Wagenborgen.

Wagenborgen behoort tot de gemeente Delfzijl. Met 2068 inwoners was het de grootste woonkern van de voormalige gemeente Termunten, waar Wagenhorgen tot de gemeentelijke herindeling deel van uitmaakte.
In Wagenborgen was het psychiatrisch ziekenhuis Groot Bronswijk gevestigd.

Westerlee

Gemeente Scheemda

Opschrift boven de deur: "BEWAART UWEN VOET ALS GY TEN HUIZE GODES INGAAT"

Op de toren van Westerlee staat een barokke menuet-danseres met één hand aan de rok. In de andere hand, omhoog, een waaier en een kunstige open haardracht. Volgens de kosteres "De Maagd".

-naar boven-

Winschoten

Op de foto de Torenstraat met op de achtergrond 'd Olle Widde.

Het ontstaan van de Stichting “Oud Winschoten” vindt z’n oorsprong tijdens de Winthil ’75 (Winschoter tentoonstelling voor handel, industrie en landbouw). De tentoonstelling die mede in het teken stond van de viering van het 150-jarig bestaan van de stad Winschoten.

Daarom mag er geen discussie zijn: Winschoten is de hoofdstad van Oost-Groningen. Een andere indicator daarvoor is de centrumfunctie voor de bevolking van Oost- en Zuid-Groningen door de aanwezigheid van scholen en de langste winkelstraat, de Langestraat.

Woudbloem

Woudbloem, gemeente Slochteren

In 2004 bestond het dorpje Woudbloem 100 jaar. Het is schitterend gelegen aan het water van de Scharmer Ae. In 2004 waren, langs de oevers, een serie beeldhouwwerken te bekijken. Langs Woudbloem naar Kolham lopen een aantal fiets- en wandelpaden door het natuurgebied.

Woudbloem ligt middenin het natuurgebied Duurswold, onderdeel van de ecologische verbindingszone Midden-Groningen en onderdeel van de ecologische hoofdstruktuur. Het betreft een verbinding tussen het Zuidlaardermeergebied en het Schildmeergebied en in de toekomst naar de Blauwe Stad. Het stroomgebied van de Slochter Ae en Scharmer Ae maakt daar deel van uit. In totaal gaat het om de herinrichting van 1.700 ha.

-naar boven-

Zuidbroek

NNTTM

De Petruskerk van Zuidbroek (romanogotische kruiskerk) is gerestaureerd. Het bijzondere orgel, gebouwd door Schittger en Freytag in 1795, wordt vanaf 2006 gerestaureerd.

Station Zuidbroek werd geopend in 1863 toen de lijn Groningen - Nieuweschans werd geopend. Er kwam een stationsgebouw derde klas in waterstaatsstijl. In 1959 is een groot deel van het gebouw afgebroken.

Begin 21ste eeuw zijn er plannen om het station af te breken en er een busstation voor in de plaats te zetten. Het lijkt er echter op dat het niet door zal gaan. Er is inmiddels een stichting opgericht die zich in het gebouw wil vestigen. Het Noord Nederlands Trein en Tram Museum.

naar boven

Groningen en Grunneger

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Musea

Geschiedenis

Kunst en cultuur

Op stap

Beerta

Bellingwolde

Blauwestad

Blijham

Drieborg

Finsterwolde

Froombosch

Ganzedijk

Harkstede

Heiligerlee

Hellum

Hongerige Wolf

Kolham

Meeden

Midwolda

Nieuw Beerta

Nieuw Scheemda

Nieuweschans

Nieuwe Statenzijl

Nieuwolda

Noordbroek

Oostwold

Oudeschans

Scharmer

Scheemda

Schildwolde

Siddeburen

Slochteren

't Waar

Wagenborgen

Westerlee

Winschoten

Woudbloem

Zuidbroek