Alle dorpen in het Noord-Oosten van Groningen

Groningen en Grunneger,

Groningen:

zuid

oost

n-oost

midden

noord

west

stad

Noord-oost-Groningen - Delfzijl Appingedam -

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Appingedam

Appingedam in beeld.

In 1327 kreeg Appingedam stadsrechten. In de binnenstad staan veel historische gebouwen. Zoals de Nicolaikerk, het raadhuis, het gerechtsgebouw, de Franse school en de vele gerestaureerde huizen en pakhuizen, alsmede de hangende keukens boven het Damsterdiep.

De stad Appingedam is ontstaan tussen een paar wierden en maren en heeft een interessante geschiedenis. Met ook vandaag nog een aantal historische wierden en wierdedorpjes (of wat er van overbleef) in de direkte omgeving, zoals de oude Wierde, Tjamsweer, Opwierde, Jukwerd, Nijenklooster, Marsum en Solwerd.
Het museum Stad Appingedam, Wijkstraat 25, geeft naast de sfeer van vroeger ook themapresentaties over bijvoorbeeld beroepen e.d.

Camping Ekenstein

Foto's: raadhuis/kerk/damsterdiep Info: over Appingedam

Bierum

Bierum is een oud wierdedorp en als zodanig duidelijk herkenbaar. Niet met radiale vorm wel met de eeuwenoude straatjes en in het midden de historische kerk en het borgterrein. De ijsbaan met de natuurlijke parkbeplanting is van jongere datum.

De toren van de kerk heeft een zogenaamd gereduceerd westwerk, voorts bijzonder het bewaard gebleven romanogotische metselwerk uit de 13e eeuw. De contouren van de op circa 150 meter afstand gelegen terrein van de Luingaborg, waar de plaatstelijke adellijke familie huisde, zijn nog duidelijk aanwezig.

Ambachtelijke smederij

De ambachtelijke smederij van Klaas Kloosterhuis is gevestigd in Bierum. Nadat hij in Arnhem de kunstacademie had afgerond, is hij in de leer geweest bij smederij Baltussen in Westerbeek.

-naar boven-

Biessum

Wie Biessum, beschermd archeologisch monument, nog nooit "gerond" heeft kent het Groninger landschap nog niet volledig.
Biessum is een oase in vergelijking met de nabijgelegen buitenwijken van Delfzijl. Nog aanwezig is de osseweg, welke helemaal om de wierde loopt, de zoetwaterdobbe en de valgen.

Ook de indeling van de wierde is herkenbaar heel oud, waarschijnlijk ouder dan 2.000 jaar. Voor de kerkgang moesten de bewoners naar de naastgelegen wierde Uitwierde. Bij Biessum en Uitwierde liggen wandel- en fietspaden door de bossen en langs de weiden.

Manege Biessum

Meer informatie: over Biessum en de wierden

Borgsweer

Verdwenen dorpen in het Oldambt en het Reiderland

Als een eeuwenoud bewaard gebleven dorpje in het volle Nederland ligt daar Borgsweer. Wanneer het dorp precies is ontstaan is moeilijk na te gaan, wel is aannemelijk dat het al tijdens de middeleeuwen bewoond werd. Over de naam: "Weer" heeft meer betekenissen: wierde maar ook sluis of waterkering en "borg" betekent zekerheid.

De eenvoudige zaalkerk met toren is in 1881 gebouwd. Een gedenksteen uit 1635 herinnert aan de vorige kerk. Tot aan de voet van de wierde strekt zich het industrieterrein van het Havenschap Delfzijl uit. Rond 1970 dreigde Borgsweer van de landkaart te verdwijnen. Dit is echter niet gebeurd, omdat er zich minder industrieën vestigden door een, in deze regio, lagere economische groei dan werd aangenomen.

-naar boven-

Delfzijl

Delfzijl wordt voor het eerst genoemd in 1464. In de jaren 1567-1591 werd hier een schans gebouwd welke het onstaan veroorzaakte van de stad Delfzijl. Het oudste gedeelte was gesitueerd op het Molenplein.

Aquariom Delfzijl

Reddingsboot Insulinde

Expomolen Adam

Delfsail 2009

Stichting loodskotter Eems

Groninger coaster

Seute Deern

Bonaire

Motor reddingsboot Insulinde in Amsterdam

De eerste zelfoprichtende stalen motorreddingsboot werd op initiatief van de Delfzijler schipper Mees Toxopeus ontworpen en gemaakt door de scheepswerf van Jan Niestern in Delfzijl. Het is een mijlpaal in de geschiedenis van de scheepsbouw en van het reddingswezen.
Dankzij een gift van f 50.000 uit Nederlands Indië werd de bouw mogelijk, de boot kreeg daarom de naam Insulinde. Legendarisch zijn de reddingen, vooral in de dertiger jaren, die met deze boot zijn gedaan. In Nederland is na deze modernisering nooit meer een reddingsboot vergaan. Jammer dat de Insulinde voor Delfzijl verleden tijd is evenals de bark Seute Deern (P.A. Koerts) en de Bonaire (Abel Tasman). Mees en Klaas Toxopeus zijn wel begraven in Delfzijl...

Delfzijl, de havenplaats van Groningen met de vernieuwde haven, de havenpromenade met jachthaven. Het Eemshotel met een prachtig uitzicht over de wadden. Bij de dijk liggen nog het zwembad en het museum. Het terrein met het park, vijvers, verkeerstuin en camping is onderdeel van een herinrichtingsplan.
In 2009 wordt Delfsail weer georganiseerd, een spektakel vergelijkbaar met Sail Amsterdam. In 2003 bezochten 30 dwarsgetuigde tall ships Delfzijl.

Steenfabriek Delfzijl wordt cultureel platform

De laatste Groninger steenfabriek met zigzag-ringoven, van J. Hijlkema in Delfzijl, krijgt een nieuw leven als cultureel platform en activiteitencentrum. Vanaf 18 juni 2006 is het geopend voor het publiek. Eigenaar Jan Hijlkema hoopt op zo’n 5.000 bezoekers per jaar.

Steenfabriek Hijlkema, cultureel platform.

Schrijvers in Delfzijl.

De geboorte van Maigret.

In Delfzijl staat, aan de Rijksweg langs het Damsterdiep, een standbeeld ter herinnering aan George Simenon voor zijn creatie van Maigret welke hier in 1929 plaatsvond. Zijn boot lag toen afgemeerd vooraan in het Damsterdiep.

Fotoselectie: haven, promenade en molenberg
-naar boven-

Farmsum

Farmsum heeft een pleintje, het Pijpplein, gelegen voor de kerk. De resten van de Ripperdaborg zijn begin 19e eeuw afgebroken, het terrein is daarna afgegraven.

De kerk was in de late middeleeuwen een proosdijkerk en daarom belangrijk voor Fivelingo en met name het gebied tussen Oterdum en Bierum. De in oorsprong kerkelijke rechten van de proosdij gingen in de loop der tijden over naar de adellijke borgheren. Belangrijke families waren (periode 1200-1800) Ripperda en Rengers

Het borgterrein bestaat nu uit een plantsoen, een school en de gerestaureerde molen Aeolus.

Godlinze

In Godlinze staat de historische middeleeuwse Sint Pancratiuskerk op de hoge wierde. Evenals de meeste andere historische kerken in Groningen heeft ook deze kerk een waardevol historisch kerkorgel. Dit orgel is ongeveer 300 jaar oud (uit 1702) en werd toen gebouwd door Arp Schnitger, de wereldberoemde orgelbouwer.

Op de wierde zijn de originele radiale wegen en bebouwing voor een belangrijk deel nog aanwezig. De naam Godlinze heeft te maken met het volk naar of van God.

Heveskes (Heemskes)

Heveskes is bijna geheel verdwenen. Wat nog rest is het kerkje. Deze is op een wonderbaarlijke manier ontnapt aan de expansiedrift van de industrie in de zestiger en zeventiger jaren van de vorige eeuw. Bij de blootlegging van de fundamenten van het klooster Heveskes is, omstreeks 1984, een hunebed ontdekt. Deze staat nu in het museum van Delfzijl. Dit gebied wordt dus al bewoond gedurende 6000 jaar!

Heveskesorgel in kerkje Heveskes

Het kerkje van Heveskes herleefde in 2005 als orgellaboratorium. Het mobiele pijporgel werd samengesteld uit onderdelen die orgelbouwer Wieland van der Putten beschikbaar stelde, Arnold Reineken ontwikkelde de hardware. Musicus Bert Klok zorgde voor de composities. De aansturing gebeurd door een laptop of een synthesizer en kan zelfs via internet bespeeld worden. Hijzelf componeerde al 35 stukken. Beeldend kunstenaar Peter van Hagen kwam met de locatie Heveskes, maar ook wordt gedacht aan bijvoorbeeld meeting point Schiphol voor een presentatie.

foto kerkje Heveskes, WB

Expositie in kerkje

Peter Schudde, expositie in kerkje Heveskes. Kunstwerken "Van oerbeeld tot industriële evolutie". Zwervend langs velden en wegen, vloedlijnen, afvalbergen en fabrieksterreinen vind ik voorwerpen, materialen en beelden (in de zin van foto's) die ik later samensmeed tot zelfstandig kunstwerk. Materiaal dat al een leven achter zich heeft geef ik een nieuwe betekenis of bestemming. (november 2007)

-naar boven-

Holwierde

Cold War Museum

Holwierde is ontstaan uit 3 wierden, Catmis, Holwierde en Bansum. Deze zijn als het ware tegen elkaar aan gegroeid. De stichter van het klooster Feldwerth (1192-1616), op een oude wierde vlakbij Holwierde, was afkomstig van Catmis. Deze stichter en abt genaamd Hathebrand werd heilig verklaard, hij is na 1617 overgebracht naar Antwerpen en werd in die omgeving onderdeel in de reliquien-verering.

In de 2e wereldoorlog zijn door de Duitsers enige bunkers gebouwd in de omgeving van Nansum. Het doel hiervan was een verdedigingslinie aan te brengen ter verdediging van de stad Emden. Nog na de val van Hitler zaaiden de stellingen dood en verderf in het bevrijdingsleger in de laatste oorlogshandelingen. Holwierde heeft in de oorlog veel schade opgelopen, waardoor veel historische bebouwing in het centrum is verdwenen. Bij Nansum staan nog altijd 2 bunkers.

Na de oorlog (1953-1959) zijn tussen Holwierde en Marsum een 7-tal bunkers gebouwd als radarposten voor de Nationale Luchtverdediging (koude oorlog). Deze bunkers zijn nog aanwezig en worden gedeeltelijk gebruikt (2003).

Jukwerd

Kunstschilder te Jukwerd

De tijden van weleer zijn veranderd. De kerk heeft nu een belangrijke functie voor de kunstschilder. Wonen en werken in een kerk.

In het verleden vormde Jukwerd met Krewerd gedurende korte tijd één kerkelijke gemeente. Het is nog niet zo lang geleden (2e helft van de 19e eeuw) dat Jukwerd een dominee had, een koster/schoolmeester en een voorzanger bij het gezang in de kerk.

Krewerd

afbeelding oudste orgel van Nederland, WB

Krewerd bevat een paar monumenten. Zo bevindt zich in Krewerd het oudste, nog bespeelbare, kerkorgel van Nederland en waarschijnlijk ook van geheel Europa. Dit orgel wordt regelmatig bezocht door mensen vanuit de gehele wereld.

Deze kerk werd gebouwd in de 13e eeuw en geschonken aan het klooster te Wittewierum. Heel bijzonder is ook het nog aanwezige doksaal, dat is de afscheiding tussen koor en schip. Aanvankelijk ook gebruikt voor de voorzangers en later de plaats van het orgel zoals nog altijd het geval is.

Losdorp

Golfclub Losdorp

De wierde Losdorp is hersteld door aanvulling met Groninger klei (2003). Daarmee probeert men in elk geval het profiel van de wierde terug te brengen. Ook voor de wierde Wierum en Legemeeden bestaan dergelijke plannen. Door afgraving van de toen kostbare wierdengrond (eind 19e eeuw/begin 20e eeuw) verdwenen heel veel wierden en werden de meesten ingrijpend aangetast.

-naar boven-

Marsum

Romaans kerkje en meer dan 800 jaar Groninger baksteen

Helemaal afgegraven behalve de wierdegrond waarop de kerk staat. De kerk is één van de oudste kerken in de provincie Groningen, een romaans kerkje uit de 12e eeuw en oorspronkelijk gewijd aan Sint Mauritius. Een gedeelte van de pannen nog origineel, alsmede het grootste gedeelte van het gebouw.

Het dorp bestaat verder uit 8 boerderijen. Oorspronkelijk hadden de historische kerken geen orgel, het was voorzingen en nazingen. De veelal imposante orgels zijn gemaakt en geplaatst vanaf de 16e eeuw. Sinds 2002 staat er in de kerk te Marsum ook een klein, maar bijzonder orgel.

Meedhuizen

Geschiedenis

Op het hoogste gedeelte van de wierde werd een kerk gebouwd (1237). De naam Meedhuizen (vroeger Mithuisen) komt vermoedelijk van "middenhuizen" omdat het dorp "midden" tussen drie meren was gelegen: Het Meedhuizermeer (Grote meer). Kleine Meer en het Proostmeer. Deze meren zijn aan het eind van de vorige eeuw drooggemalen. In 2006 is men gestopt met de godsdiensten in deze kerk.

Nansum

Nansum ligt tussen Holwierde en de zeedijk. Bijzonder in Nansum zijn de nog aanwezige oude bunkers welke een desastreuse rol speelden juist toen de oorlog feitelijk was afgelopen. De Duitsers bouwden een aantal verdedigingsstellingen ter bescherming van de stad Emden.

Nansum zelf is een zeer oude wierde. In de 14e eeuw is al sprake van een steenhuis te Nansum.

De foto is gemaakt buitendijks met opkomend water.

Nijenklooster en Wierhuizen bij Jukwerd

Nijenklooster is afgeleid van Oldeklooster (klooster Feldwert bij Holwierde) en was in de periode 1208-1561 een nonnenklooster. De naam Kloosterweg en de boerderij genaamd Nieuwenklooster herinneren daar nog aan. Bovendien ligt er nog de oude zoetwaterdobbe.

In de periode 1912-1917 begon A.E. van Giffen met afgravingen van de wierde Wierhuizen bij Appingedam. Deze wierde werd door de industrieel J.E. Scholten (van de bekende aardappelmeelfabrieken) voor dat doel aangekocht. Andere terpobjecten volgden in de daarop volgende jaren (zoals 1932 het wierdedorp Ezinge).

Oosterwijtwerd

website Yolanda

Het dorp Oosterwijtwerd is een wierdedorp en ligt grotendeels op de oude wierde. De oudste wierden ontstonden gedurende de bewoning vanaf circa 600 vC. In de 19e eeuw werd de grond waardevol voor bemesting van de schrale zandgronden. Dit duurde tot in het 1e kwart van de 20e eeuw, toen kunstmest beschikbaar kwam.

Veel wierden zijn volledig afgegraven en een aantal zijn gedeeltelijk afgegraven zoals Oosterwijtwerd. Het afgegraven stuk noemt men "lege (lage) wier".

-naar boven-

Opwierde

De wenende maan, historie van de kerk en galerie.

foto kerk Opwierde

De bebouwing in de 20e eeuw heeft de wierde en het kerkje bijna ingesloten. Het kerkje dateert uit de 13e eeuw en herbergt nu een galerie. Hoewel de kerk waarschijnlijk uit 3 volledige traveeën heeft bestaan zijn de gevels een voorbeeld van de romanogotische bouwwijze.

Net buiten de historische stad Appingedam liggen veel wierden of voormalige wierden. Zoals Solwerd, Marsum, Jukwerd, Arwerd, Vierhuizen, Tjamsweer, Garreweer, Oling en Opwierde. Hoewel bijna geheel afgegraven nog altijd herkenbaar aanwezig.

Oterdum

In 1327 heeft bij Oterdum een veldslag plaatsgevonden. Dit ging tussen een troep van de stad Groningen en een troep uit Ost-Friesland, van de stad Aurich. Het jaar 1327 is ook het jaar dat Appingedam bepaalde rechten kreeg (soort stadsrechten) van de stad Aurich. Het gevonden massagraf bij Oterdum getuigde van het aantal gesneuvelden.

Tot het einde van de oorlog in de Ommelanden, in 1594, werd Oterdum niet ingenomen door de stad Groningen of de Spanjaarden (Verdugo). Wel krepeerden hier Wigbolt van Ewsum en zijn zoon, de belangrijkste jonkers in het verzet tegen de stad. Het was ooit een legerplaats met 600 manschappen.
Tijdens de Spaanse overheersing werd het omringende land onder water gezet en werd het over zee bevoorraad. Daarna is het eigenlijk nooit helemaal goed gekomen met Oterdum. Echter wat in meer dan 2.500 jaar niet gelukte, gelukte wel door de geplande industriële uitbreidingen en de versterking van de zeedijk in de vijftiger en zestiger jaren van de vorige eeuw: Oterdum werd volledig afgebroken en wat nog rest is het monument op de dijk, exact op de plaats van de toren van het voormalige kerkje.

-naar boven-

Overschild

Oude aanzichtkaarten

"Extra Schaldmeda (Overschildmede)". In het jaar 1000 werd Overschild reeds genoemd in een oud document, waarin Sibraht in "Extra Schaldmeda" zich verplicht 30 denariën te betalen aan de abdij te Werden aan de Roer.

Als onderdeel van het natuurgebied Midden-Groningen ligt hier Tetjehörn, in beheer bij Staatsbosbeheer. Totaal 170 ha nat weideland aansluitend aan de noordoevers van het Schildmeer.

Solwerd

Meer informatie: De heilige stede Solwerd

Schrijfster Titia K.E. de Haas-Okken
De tijden veranderen, de kunst verandert mee. Wat gisteren hoog is geprezen, wordt vandaag afgekeurd en verzinkt morgen in vergetelheid. Dit zijn de eerste regels inleiding in het boek met verhalen uit het Groninger Volksleven van Titia de Haas-Okken. Zij schreef, zeer succesvol, in het Damster dialect. Zij werd ook gekozen tot lid van de Maatschappij der Nederlandse letterkunde te Leiden, dat betekende dat haar schrijftalent ook buiten het Damster dialect werd gewaardeerd.

De oude Weem van Solwerd, WB

De weem (pastorie en boerderij) waar zij in 1853 werd geboren, staat er nog, gerestaureerd en wel. Evenals het kerkje met de klokkenstoel en nog enige andere historische huizen. Alleen jammer dat deze historische plek ingeklemd ligt tussen wegen, school en tehuis.
Andere boeken van deze schrijfster: Olle vrunden in Grönnegerland (1905), In Hörn van Heerd (1906), Oabeltje Omzwinder (1908), Hoppersvolk (1912), Steernhelder (1915), Op proatstoul (1919), In tweidonkern (1921), Spindroaden (1923) en Pieterke, van 'n lutje wicht en 'n segebok (1927).

Spijk

Geschiedenis van Spijk door een Spijkster of is het een Spijker?

Het wierdedorp Spijk is vooral na de eeuwwisseling (1900) opmerkelijk gegroeid. Dit dorp telt nu (2000) zo'n 1.470 inwoners.

De plaats werd vanwege de zeldzaam gave circelvormige wierdestructuur met twee rondwegen en nog herkenbare straalsgewijze bebouwing aangewezen als beschermd dorpsgezicht.

-naar boven-

Steendam

Watersport De Otter

De ontwikkeling van het Schildmeer (en Steendam): In de afgelopen 20-30 jaar is er, op het eerste gezicht, niet zo veel veranderd. Wat verdween is de camping 't olle schild. De jachthavens zijn vernieuwd, het restaurant Boei 12 en het watersportbedrijf Hinrichs zijn er nog. Camping de Otter is grotendeels gerenoveerd.

Wat er bijkwam zijn de nieuwe vakantiehuisjes, en het vergrootte strand. Bovendien is het schildmeergebied groter geworden door omliggende landen aan te wijzen en in te richten als natuurgebieden. Het is nog altijd rustig in het gebied rondom het Schildmeer.

De plannen van de investeerders (particulier en overheid) voor dit gebied zijn lange termijn plannen: Vergroting van het gebied en het ontsluiten naar andere delen van de provincie. Met het inrichten van meer voorzieningen zoals een golfbaan en overdekte accommodaties.

Fotoselectie: Het Schilmeer bij windkracht 5, 22 graden C.

Termunten

Termunten is van oorsprong een wierdedorp, ontstaan uit een vierkante wierde. Gelegen aan de Eemskust, ongeveer 10 km vanaf Delfzijl. De wierde wordt gemarkeerd door de viering en het koor van wat eens een imposante kruiskerk was. In de bloeitijd stonden hier op korte afstand 4 kloosters: Heveskesklooster, Reide, Palmar en Baamsum.

Vanuit Termunten is de afstand naar het infocentrum van de stichting Het Groninger Landschap, de Punt van Reide en de Breebaartpolder (1980) ongeveer 1 km. Beide zijn nu natuurgebieden: De punt is de oude oeverwal (vroeger bewoond) van de rivier de Eems en de polder is nu een brakwater polder. Het gebied met de oude bunkers en het gemaal heet Fiemel. Aansluitend aan de kust liggen daar vervolgens de Johannes Kerkhovenpolder en de Carel Coenraadpolder.

-naar boven-

Termunterzijl

De woonplaats Termunterzijl is onstaan, zoals de naam al aanduidt, bij de sluis in het Termunterzijldiep. In 1601 werd het Termunterzijlvest opgericht en werd begonnen met de aanleg van de sluizen. Na de waterramp van 1686 werd een nieuwe sluis met brug gebouwd (Anthony Verburgh) waarvan de monumentale boog nog altijd getuigd.

De boog is gemaakt in zandsteen en toont de namen en wapenschilden van belangrijke betrokkenen, gemaakt in 1725. Bijvoorbeeld de afgebeelde foto: GERHARDT SCHAFFER WEGENS DE EDL-MOOGENDEN H HEEREN BORGEMEESTEREN ENDE RAADT IN GRONINGEN - DROSSAART DER BEIDE OLDAMBTEN COLLONEL DYKGRAVE EN OVERSTE SCHEPPER DES TERMUNTER ZIJLS 1725.

Vanwege de bodemdaling is het gemaal Rozema gebouwd ter vervanging van het gemaal Cremer welke vanaf 2005 een museale functie kreeg en wordt beheert door de stichting Museumgemaal Cremer.

In de loop van de 17e eeuw groeide Termunterzijl uit tot een bloeiende regionale havenplaats. Het voornaamste exportartikel was de uit de veenkoloniën afkomstige turf alsmede landbouwproducten en baksteen. De turf werd onder andere naar Noordduitse steden vervoerd. Op de terugweg werd compost (voor het vruchtbaar maken van de dalgronden) en hout meegenomen. Golden Zieltje heette de plaats heel toepasselijk. Zoals nu de naam is van het restaurant aan de haven en de expositieruimte ernaast gelegen. Na de aanleg van het Eemskanaal werd het diep steeds minder gebruikt.

Tjamsweer

Rondom het wierdedorp Tjamsweer liggen meerdere wierden welke niet meer bewoond worden. Het kerkdorp Tjamsweer grensde vroeger, evenals de kerkdorpen Opwierde, Jukwerd, Marsum en Solwerd, aan de wierden nu genoemd de stad Appingedam.

Tussen Tjamsweer en Godlinze liggen nog een aantal eeuwenoude kerkpaden waarschijnlijk uit de tijd dat de kloosters Nijenklooster, Feldwert en Appingedam nog in functie waren. Het is niet meer te zien dat Tjamsweer ooit belangrijker was dan Appingedam voor wat betreft bestuur en rechtspraak.

Grenzend aan Tjamsweer ligt hier het landboed Ekenstein en de camping Ekenstein. Op de foto het familiegraf van de familie Aberda van Ekenstein.

Tjuchem

Kunstenaar

Vanouds is Tjuchem een belangrijk deel van de gemeente Slochteren. Men vindt dit ook terug in de naam van het dorp "tjuch" of "tjucht", dit is een oud woord voor een teeltplaats, fokplaats of veehouderij.

Tjuchem was reeds in de vroege middeleeuwen van belang voor de waterkering en de waterbeheersing. Tjuchem staat bekend om zijn hechte dorpsgemeenschap. Op de foto het standbeeld van Lenin te Tjuchem, de bomen hebben van schrik de bladeren laten vallen.

Weiwerd

Station Weiwerd, gemeente Delfzijl

De bewoning van het wierdedorp Weiwerd is bijna verdwenen. Van het wierdedorp Heveskes rest nog het historische kerkje en op de plaats waar het wierdedorp Oterdum lag staat nu een monument exact op de plek waar de toren van het kerkje stond.

Allemaal heel oude wierdedorpen, ze overleefden in hun bestaan gedurende meer dan 2.500 jaar vele stormvloeden en andere rampen, maar het overheidsbeleid in de jaren 1950-1970 bracht het einde. Via Weiwerd liep in de 20e eeuw zelfs een spoor en het had een station.

Woldendorp

Van oorsprong is Woldendorp een radiaal wierdedorp. Tussen het Eemskanaal en de Eems komen niet zoveel wierdedorpen meer voor. In Termunten, Woldendorp en Finsterwolde stonden ooit grote kruiskerken waarvan nu alleen het schip nog rest. Vanaf de 13e eeuw was er veel wateroverlast in het Oldambt en Reiderland. De oorzaken waren velerlei zoals ontginning, hogere waterspiegel en onvoldoende dijkaanleg- en onderhoud. Daardoor verdwenen 32 dorpen, 2 steden en 2 kloosters terwijl andere moesten worden verplaatst zoals in Midwolda.

Eerst vanaf de 16e eeuw begon de (gedeeltelijke) inpoldering van het verloren gebied. Woldendorp behoort tot de gemeente Delfzijl.

naar boven

Groningen en Grunneger

Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst

Musea

Geschiedenis

Literatuur, kunst

Op stap

Appingedam

Bierum

Biessum

Borgsweer

Delfzijl

Farmsum

Godlinze

Heveskes (Heemskes)

Holwierde

Jukwerd

Krewerd

Losdorp

Marsum

Meedhuizen

Nansum

Nijenklooster en Wierhuizen bij Jukwerd

Oosterwijtwerd

Opwierde

Oterdum

Overschild

Solwerd

Spijk

Steendam

Termunten

Termunterzijl

Tjamsweer

Tjuchem

Weiwerd

Woldendorp