Groningen en Grunneger,
Groningen:
zuid
oost
n-oost
midden
noord
west
stad
Midden Groningen - Loppersum, Bedum ten Ten Boer
Alle dorpen, rood of de afbeelding = te selecteren. Thema = geschiedenis/musea en kunst
Bedum B |
Eenum L |
Ellerhuizen (Bedum) B |
Fraamklap (Middelstum) L |
Garmerwolde T |
Garrelsweer L |
Garsthuizen L |
Hoeksmeer (Garrelsweer) L |
Huizinge L |
Kantens E |
Leermens L |
Lellens T |
Loppersum L |
Menkeweer (Onderdendam) B |
Middelstum L |
Noordwolde B |
Onderdendam B |
Onderwierum (Onderdendam) B |
Oosterdijkshorn (Ten Boer) B |
Sint Annen T |
Startenhuizen (Garsthuizen) L |
Rusthoven (Wirdum) L |
Stedum L |
Ten Boer T |
Ten Post T |
Thesinge T |
Toornwerd L |
Westerdijkshorn (Bedum) T |
Westeremden L |
Westerwijtwerd L |
Winneweer T |
Wirdum L |
Wittewierum T |
Woltersum T |
´t Zandt L |
Zeerijp L |
Zuidwolde B |
L = gemeente Loppersum T = Ten Boer B = Bedum E = Eemsmond
Geschiedenis (of musea)
H. Petrus en Paulus Kerk (L)
St. Bartholomeüskerk (S)
St. Hyppolytuskerk (M)
St. Jacobuskerk (Z)
Mariakerk 't Zandt (Z)
Sarrieshut 't Zandt
Museumbakkerij Middelstum
Borg Rusthoven
Kunst
Literaire avondJosefien Alkema, Huizinge
Marga Minco
Thomas Rosenboom
Grunneger cultuur
Rein Pol
Henk Helmantel
Noord Ned. Orgel Academie Bedum
J.J. Reinders, dichter
Kunst in Ten Boer
Francine Schrikkema, Huizinge
Op stap
De Diek'nPlaats Melkema
In de Valk
Spoorzicht Loppersum
Wirdumerklap
Hotel Ekenstein
Restaurant Het Regthuys
Café Bar Winneweer
Wijnboerderij Wirdum
Vakantie (eventueel met paard) op de Cremersheerd
Bedum
Bedum ligt aan de oude, historische Wolddijk. Walfridus liet in de 10e eeuw dijken aanleggen en versterken. Op de plaats waar hij en zijn zoon door de Noormannen zijn vermoord werden kapellen gebouwd. De kapel ter ere van Radfridus stond in de Kapelstraat.
De kapel ter ere van Walfridus stond op de plek van de huidige kerk en groeide vanaf de 11e eeuw uit tot een bedevaartskerk.
Historische vereniging BedumDe toren is nog volledig van tufsteen (11e eeuw) en is zelfs iets ouder dan de toren van Pisa, overigens staat de "schaive toren" van Bedum ook schever! Zie de vergelijking. Het Boterdiep (1653) is voor Bedum erg belangrijk geweest als voorpost van de stad Groningen.
Ten zuidoosten van Bedum, aan de Wolddijk, ligt Rodeschool. Vanaf begin 13e eeuw stond hier een uithof met een school van het klooster Aduard.
Eenum
Het Schnitger orgelDe wierde Eenum is gedeeltelijk afgegraven. Wat bewaard is gebleven zijn een paar heel mooie straatjes met de kenmerkende huizen. Bovendien het romaanse kerkje uit de 12e eeuw waarin het bijzondere Arp Schnitger orgel.
Samen met de kerken van Marsum en Oosterwijtwerd behorend tot de oudst bewaard bebleven kerken uit de 12e eeuw. Naast Eenum ligt de hoogste wierde, de Eenumerhoogte (+ 8 meter NAP). Ook deze wierde is gedeeltelijk afgegraven, wat nu rest is de huiswierde.
Garmerwolde
Over GarmerwoldeDe historische kerk van Garmerwolde heeft grotendeels de 19e eeuw overleefd. Het schip van de kerk werd afgebroken en de plannen voor volledige afbraak lagen klaar. Ook de toren en het uurwerk hebben de tijd doorstaan. Door restauraties en onderhoud staan beide gebouwen er redelijk voor (Stichting Oude Groninger Kerken).
De viering, transsepten en het koor zijn een goed voorbeeld van de romanogotische bouwkunst uit de 2e helft van de 13e eeuw zoals ook te zien is aan bijvoorbeeld de kerken van Stedum, Loppersum en Appingedam. Het uurwerk is in 1997 compleet gerestaureerd.
Garrelsweer
Garrelsweer heeft een oude historie (schriftelijke vermelding uit 1057), dat zou je niet zeggen als je er nu doorheen komt.
Maar de ligging aan het Damsterdiep ten oosten van Appingedam, met de oude kern ten zuiden van het Damsterdiep, doet dat wel vermoeden. De kloostermolen is de molen van de Garrelweerster kloostermolenpolder (558 ha), gebouwd in 1877. Sinds 1995 wacht de molen op restauratie.
Garsthuizen
Geschiedenis DijkumMolen de Hoop, een pel- en korenmolen in Garsthuizen, is gebouwd in 1839. Het is een achtkantige bovenkruier. De boerderij en de molen zijn een mooi visitekaartje voor Garsthuizen. Vaak is de molen open voor een bezichtiging.
Maar wat moet er gebeuren met de kerk en de toren. Het staat er ellendig bij. Anno 2005 zijn er serieuze restauratieplannen.
Zie ook
mijn verzameling torens.
Hoeksmeer
Hoeksmeer ligt ten noorden van het Eemskanaal, in de gemeenten Loppersum en Ten Boer. Het maakt deel uit van een groter gebied, waarin ook Staatsbosbeheer gebieden beheert.
Natuurmonumenten kocht in 2002 zo’n 60 hectare laaggelegen grasland. Een belangrijke pleisterplaats en broedgebied voor weidevogels. Het bijzondere van dit gebied is de ongereptheid van het cultuurland. Al 800 jaar terug werden de boerderijen hier gevestigd, een voorwerk van klooster Oosterwierum (Heveskes) en van Wierum (Wittewierum). Er werd hoogveen ontgonnen. In de sloten is te zien dat de hoge waterstanden in de 9e eeuw ongeveer 75 cm zeeklei aan de randen hebben afgezet op de oude veenlaag.
Met de poldermolen "Meervogel" een bijzondere plek in Groningen.
Als stilstaand blik mijn rijrichting blokkeert
Ga ik in gedachten op weg naar Hoeksmeer:
Een fata morgana zoals ik die begeer
Terwijl de stad zijn vuile luchten laat
Ligt het daar rustig in de ruimte en zie
Alleen een boer die het gras maait
Kanalen werden er gegraven, diepen gerecht
dijken gebouwd, hersteld en later geslecht
Maar tijdloos heerst hier de opbrengst van het vette vee
Nu aan de verre stadshorizon de steenblokken verrijzen
Zou abt Emo nog over het oude pad kunnen gaan
En wellicht van afschuw gaan grijzen
Van Oosterwierum tot Wierum (Wittewierum) langs Hoeksmeer
Al meer dan duizend jaar een
Levenbron voor boer en heer
(WB)
Huizinge
Plaats Melkema HuizingeHuizinge dateert uit het begin van de 9e eeuw. Het heeft een beschermd dorpsgezicht, met authentieke straatjes en huizen. Bovendien staan er een aantal authentieke Groninger boerderijen.
En de historische kerk uit de middeleeuwen. Helaas is de oude pastorie, waar eens pastoor (toen toekomstig abt) Emo huisde, in de vorige eeuw afgebroken.
Kantens
Grote Geert Kantens
De historische kerk van Kantens valt op door zijn octagonale toren met de grote steunbeer. Het onderste gedeelte van de toren stamt uit circa 1200. Het bovengedeelte is ongeveer 300 jaar jonger.
Het schip bestaat uit twee verschillende traveeën, het westelijke is romaans en waarschijnlijk even oud als de toren. Het oostelijke deel op de plaats van een oorspronkelijk rechthoekige koor uit de 13e eeuw. De spitse ramen in dit deel zijn van jongere datum. Twee natuurstenen poorten uit de 17e eeuw vormen de toegang. De oostelijke ingang was bestemd voor de jonker.
Verder staat in het oude wierdedorp Kantens de Grote Geert (een korenmolen), het oude gemeentehuis, de chr. ger. kerk en enkele oude bedrijfspanden.
Leermens
Unieke grafdichten in LeermensLeermens heeft een beschermd dorpsgezicht. De oudste tufstenen aan het kerkje dateren uit de 11e eeuw. Het was ooit een gerechtscentrum van het gewest Fivelgo.
Bij goed weer en als de bladeren van de bomen zijn, kunt u vanuit hier 12 torenspitsen van historische kerken uit de middeleeuwen aan de horizon zien: Godlinze, Krewerd, Holwierde, Marsum, Appingedam, Tjamsweer, Eenum, Wirdum, Loppersum, Westeremden, Zeerijp, en 't Zandt.
Lellens
De voormalige borg, Huis te LellensOok Lellens heeft een beschermd dorpsgezicht. De kerk dateerd van 1667. De resten van de borg zijn nog duidelijk te herkennen, zoals het voorhof, oprijlaan, schathuis en grafzerken. Na afkeur van de torenspits hebben de inwoners zelf een alternatieve torenspits gebouwd en gemonteerd waardoor het aanzicht tijdelijk gered is.
Het wierdedorp Lellens behoorde tot de 17e eeuw onder het kerspel Stedum.
Loppersum
De historische kerk van Loppersum behoort tot de top 100 monumenten (Unesco) in Nederland. Deze oorspronkelijk romanogotische kerk stamt uit het begin van de 13e eeuw.
De koren- en pelmolen Stormvogel dateerd uit 1849. Als u vanaf de kerk door de Hoge- en Lagestraat (beschermd dorpsgezicht) loopt ziet u de schipsloot welke vroeger tijdens de jaarmarkt vol lag met tjalken en bolschepen. Opvallend is het bewaard gebleven voormalige stationsgebouw en het hotel Spoorzicht uit 1880.
Het wierdedorp Loppersum is ontstaan vanaf de 5e eeuw v.C. De wierde lag toen aan het open water van de Fivelboezem waardoor het later een handelswierde werd. De meeste wierden zijn in de vorige eeuwen geheel of gedeeltelijk afgegraven om de vruchtbaarheid van de arme gronden elders te verbeteren. Bijna geheel verdwenen zijn Siuxum, Merum, Enzelens en Eekwerd terwijl veel wierden gedeeltelijk werden afgegraven zoals Eenum en Wirdum.
Uniek in Loppersum is het enige zoutwaterbad in Noord-Nederland. Zie ook
Loppersum
Foto's:
landschap en dorp
Middelstum
Musea in GroningenIn Middelstum is nog veel historische wierdebebouwing, welke in de middeleeuwen ontstond, te herkennen. De oude indeling van dit wierdedorp is grotendeels nog aanwezig. Monumenten: Bakkerij Mendels Kerkstraat 3, Hervormde kerk, poortgebouw Burgtstraat, verdedigingstoren (1472) van de borg Ewsum, herberg In de Valk, Burchtweg 12.
Een gedeelte van de voormalige borgterreinen van de borg Ewsum is in beheer bij Staatsbosbeheer. Het was, in de late middeleeuwen, onderdeel van het bezit van de belangrijkste Ommelander adellijke familie Ewsum.
Noordwolde
Zeven kilometer ten noord-noord-oosten van de stad Groningen en anderhalf km noordelijk van Zuidwolde ligt het dorp Noordwolde aan de oude route van Groningen naar Bedum.
Rijdend over de Eemshavenweg ziet u van verre de karakteristieke, en hier zeldzaam voorkomende, siepeltoren als markering in het landschap. De kerk is gewijd aan de Heilige Stefanus. Het is een bakstenen kerk uit de 13e eeuw in romanogotische stijl. De toren stond vroeger los van de kerk, maar werd in 1639 verbonden met het schip. Toen werd ook de uivormige spits ("siepel") geplaatst. Interieur: Fraaie gebrandschilderde ramen met 17e en 18e eeuws meubilair.
Onderdendam
Landgoed OudeboschOnderdendam was tot de vorige eeuw een plaats welke vrij belangrijk was. Zo was er het kantongerecht, een schippersbeurs en een belastingkantoor gevestigd. Ook vallen nog enige schitterende herenhuizen op zoals het voormalige waterschapshuis. Onderdendam ligt en lag op een kruispunt van vaarwegen waaraan het vroeger zijn status ontleende.
Landgoed Oudebosch (erfgoedlogies) ligt op een huiswierde aan de Boschweg, een middeleeuwse kleiweg van Winsum naar Westeremden. De boerderij behoorde tot het voormalige kerspel Onderwierum. Ook van het oude kerspel Menkeweer rest alleen het oude kerkhof.
Van beide voormalige kerspellen (dorpen) werd de kerk in 1840 afgebroken en de kerkelijke gemeenten werden overgedragen aan het veel jongere Onderdendam.
Sint Annen
Sint AnnenDe dorpsnaam is afkomstig van de abdij Sint Anna van de Cisterciënzer orde. De omvang van deze abdij besloeg het huidige dorp. De typische vorm (trapezium) van een klooster is daaraan nog te herkennen. Het klooster is in 1595 opgeheven. In 1982 is de provinciale weg om het dorp gelegd. Sint Annen heeft een uniek dorpshuis. Een oude molenromp welke in de tachtiger jaren omgebouwd werd tot een prachtig onderkomen.
Op het dorpspleintje staat een klokkenstoel. Het oude dorpscafé Klinkhamer is in de jaren ’90 op een stijlvolle manier gerenoveerd, al heeft het de functie van café daarmee niet teruggekregen.
Stedum
Stedum en kunstHet dorp Stedum is in de middeleeuwen op een wierde ontstaan. Deze wierden hadden meestal een vaste indeling volgens een straalvormig patroon, dat zich vaak ook doorzette in de verkaveling rondom de wierde: Bovenop de wierde lag de zoetwatervijver, daaromheen de boerderijen langs een ringweg, achter de boerderijen de akkers, de weilanden en tenslotte de hooilanden. Tijdens de middeleeuwen ontwikkelde Stedum zich tot een regionaal vrij aanzienlijke handelswierde.
De boerderijen die er eerst stonden verdwenen, daarvoor in de plaats kwamen vrijstaande huizen langs de grote straat, nu Hoofdstraat geheten. Vanaf de tiende eeuw stond in Stedum een houten kapel, die in de dertiende eeuw door de huidige romanogotische kruiskerk werd vervangen. Omstreeks 1400 werd de borg Nittersum gebouwd. In de omgeving van Stedum staan veel oude en monumentale boerderijen, vaak nog omgeven door een gracht. Foto's:
landschap en dorp.
Ten Boer
Kunst in Ten Boer
In de gemeente Ten Boer werden 4 abdijen en 1 klooster gesticht: In Thesinge, in Wittewierum, in Ten Boer en daarna in Sint Annen, tenslotte nog een convent in Thesinge.
Dat waren achtereenvolgens abdij "Germania" in Thesinge (1182), abdij "Bloemhof" in Wittewierum (1213), de abdij van "de Buyre" of "Ten Buyre", de abdij "Klein Adwert" in Sint Annen en tenslotte het nonnenconvent van St. Agnes of de "Geestelijke Maagden". Het convent van St. Agnes was geen zelfstandig klooster maar een "uithof" van het Olde Convent (klooster) in Groningen.
Ten Boer heeft een bijzonder mooie dorpskern met de historische kloosterkerk en de oude boerderijen. In 2006 wordt de restauratie van de Widde Meuln afgerond.
Ten Post
Natuurfoto'sHet ontstaan van Ten Post is terug te voeren tot de twaalfde eeuw. In eerste instantie was het niet meer dan een gehucht met enkele kleine boerderijen. Pas in de 19e eeuw begint het aantal inwoners toe te nemen.
In de buurt van Ten Post en Wittewierum (oorspronkelijk belangrijker dan Ten Post door de abdij Bloemkamp) ontstonden vier borgen: Oldenhuis, Tuwinga, Tamminga en Oldersum. Johan Rengers van Oldenhuis tot Ten Post (1542-1626) was een belangrijk persoon, kroniekschrijver en curator van de Universiteit. Anno 1850 was het dorp op te delen in twee gedeelten: Het buurtschap Krõddebuur’n (nog altijd gelegen aan de oude Stadsweg naar Groningen) en het dorp aan de boorden van het Damsterdiep.
Thesinge
Geschiedenis ThesingeAugustus 2002: Puur antiek de oude namen op ramen en deuren. Van de slager, de smit, kruidenier, timmerman enz. Helaas op het verkeerde been gezet. In 2000 heeft heel het dorp meegedaan met de festiviteiten, iedereen verkleed naar de tijd van toen, compleet met authentieke gereedschappen en vervoersmiddelen.
De (klooster)kerk is uit de 13e eeuw. Alleen het koor van het toenmalige klooster (Germanicus) staat er nog. Er worden geen kerkdiensten meer gehouden (alleen kerstviering) nog wel concerten en tentoonstellingen. Belangrijk is de goede zorg van de beheerders. Zie ook de prachtige Jacobuskerk in Zeerijp welke meestal gewoon open is voor bezichtiging. In 1955 werd hier de eerste keer door de NAM het Slochter gasveld aangeboord en vervolgens werd, wegens instabiliteit, de boring verplaatst naar Slochteren.
Toornwerd
Archeologie ToornwerdToornwerd ligt bij Middelstum aan de andere kant van het Boterdiep. De radiale struktuur van de wierde is opmerkelijk. De huizen en boerderijen, overgebleven na de afgraving, zijn gelegen als eilandjes (de resten van de oude wierde) in een radiale struktuur.
Zoals bijna alle wierden liggen Middelstum en Toornwerd aan een oude wadstroom, in dit geval het latere gegraven Boterdiep. Over het Boterdiep ligt een "hoogholtje" met een pad naar het wierdedorpje Toornwerd, dat destijds Doorwerd werd genoemd. De wierde is grotendeels afgegraven, maar een groot deel van de ossegang ligt er nog, met het knusse kerkhofje en de mooie klokketoren.
't Zandt
Wie in de vroege middeleeuwen op zoek zou zijn gegaan naar het dorp 't Zandt, zou veel water hebben aangetroffen. De voormalige gemeente 't Zandt lag vrijwel geheel in wat ooit de Fivelboezem was. De naam werd ontleend aan de rivier de Fivel, welke uitmondde in de Fivelboezem. Deze rivier vond zijn ontsprong ten noorden van Kolham, (nu een mooi natuurgebied).
De Fivelboezem ontstond rond 850 n.C. ten gevolgen van het rijzen van de zeespiegel. Al in 600 voor Christus woonden op de wierden mensen die voor hun dagelijks bestaan grotendeels afhankelijk waren van de zee. Naast visvangst en handel leefden zij van wat het land opbracht. In de elfde eeuw n.C. begon de Fivelboezem dicht te slibben en werd bedijkt . Meer informatie:
Monument sarrieshutWesteremden
Het geheim van MagnusWesteremden ligt zo'n 20 kilometer ten noordoosten van de stad Groningen in het wierdenlandschap van het Hogeland. In het jaar 1000 lag het dorp aan de Fivel, een estuarium met (waarschijnlijk bij hoog water) een open verbinding naar de Waddenzee, de Eems en de Noordzee. Volgens de kroniek van Emo en Menko (13e eeuw) werd in de rivier De Fivel al begin 13e eeuw bij Westeremden een dam gelegd waardoor deze bij Wittewierum droog kwam te staan. De haven van Westeremden werd veel later gedempt (begin 20e eeuw).
Zoals met de meeste wierden gebeurde, werd die van Westeremden ook deels afgegraven, waardoor bij de 13e eeuwse historische kerk een steile helling is ontstaan. In het bijna 500 inwoners tellende dorp zijn nog veel karakteristieke huizen op de historische wierde bewaard gebleven. Evenals Onderdendam bezit Westeremden een stijlvolle kerk gemaakt door de architekt Wiersema (Amsterdamse/Groningse school).
Westerwijtwerd
WesterwijtwerdDe korenmolen Zeldenrust is volledig gerenoveerd, het is een bovenkruier met stelling uit 1845. Inlichtingen: Dhr. Hazekamp tel. 0595-551301.
Poldermolen De Palen dateert uit 1876, en is gerestaureerd in 1991/92. Voor inlichtingen of een bezichtigingsafspraak (als de vlag uithangt is de molen te bezichtigen): Dhr. David Reitsema, tel. 0594 516246.
Verder staat er een historische middeleeuwse kerk uit de 13e eeuw, gerestaureerd in 1976. En niet te vergeten het bruine huiskamercafé naast de brug.
Winneweer
Gemeente Ten BoerHet eetcafé bar Winneweer is het oudste huis van Winneweer. In de 18e eeuw deed het dienst als weeshuis en later als herberg waar ook recht werd gesproken. Van Delfzijl naar Winneweer is het Damsterdiep grotendeels de oude Delf, welke door het land kronkelt.
De Delleweg richting Middelstum is een rustige weg kronkelend langs de voormalige oude Fivelbedding door het open landschap. Na ongeveer 800 meter ziet u het Fivelpad richting Loppersum. Als u hier rechtsaf gaat komt u door het oude Fiveldal richting Loppersum. De Fivel was een rivier in het veen, uitkomend in de Fivelboezem. Door bedijking en verzanding langzaam maar zeker veranderd in bouw- en weideland met de oude boerenplaatsen.
Wirdum
Wirdum ligt 18 kilometer boven Groningen aan de N360 en op circa 4 kilometer van het mooie stadje Appingedam.
Aan het Damsterdiep liggen de borgen Rusthoven (met exposties en atelier) en de borg (nu landgoed met hotel) Ekenstein met het oude parkbos en slingerpaadjes, destijds in Engelse stijl aangelegd. De omgeving biedt meer. Jong aangelegd bos, de ruïne (wildernis) van een steenfabriek, en aan de overkant van de provinciale weg een oude boomgaard op een perceel dat de oude verbinding vormt van de afgegraven wierde Eekwerd (Bolhuis) met de madelanden, gelegen aan de andere kant van het Damsterdiep.
Via deze boomgaard (beperkt toegankelijk), de Bolhuislaan en de Zuiderweg is een wandeling naar één van de hoogste wierden van Groningen, die van Wirdum, aan te bevelen. Ten westen van de boomgaard liggen weilanden die in de winter gedeeltelijk blank staan: Een beschermd gebied (Staatsbosbeheer) voor weide- en watervogels.
Schrijver Thomas Rosenboom en Wirdum. Thomas Rosenboom (2-voudig winnaar Libris literatuurprijs) schreef een boek waarin de voormalige scheepswerf Apol een hoofdrol speelt. De hoofdpersoon is Berend Bepol. Het is geen historische roman. Maar de toenmalige situatie aan het Damsterdiep is op een ingenieuze manier in de roman verwerkt. Voor degenen die de historie van Wirdum willen zien: Er komt (mei 2003) een historisch fotoboek uit over dezelfde scheepswerf Apol. Aangezien het Damsterdiep en omgeving een prachtig gebied is, bijgaand een beschrijving van een wandeltocht te starten
bij landgoed Ekenstein (7 maart 2003).
Wittewierum
Kunst WittewierumDe bekendheid van Wittewierum komt door de premonstratenzer abdij Bloemhof (1211-1561) die hier heeft gestaan. De eerste abt en stichter van deze abdij was afkomstig uit Westeremden. Na de watersnoodramp in 1218 speelde de abdij een hoofdrol in de waterbeheersing en dijkaanleg in Fivelingo. In 1561 is de abdij opgeheven en werden de vele bezittingen ter beschikking gesteld aan de eerste bisschop in Groningen om zich in Groningen te vestigen. In 1566 gaat de abdij (beeldenstorm), gedeeltelijk in vlammen op.
Door de bewaard gebleven kroniek van de eerste abt Emo (voortgezet door abt Menko) over de periode 1217-1296 is Wittewierum bekend. De betrouwbaarheid van deze bron is veelal onomstreden in tegenstelling tot veel epistels uit deze periode. De abdijkerk (kruiskerk) was zelfs groter dan van de abdij Mariëngaarde in Lidlum, de fundamenten zijn nog te zien in de nu (2005) gerestaureerde kerk van Wittewierum.
Woltersum
Zaag- pel- korenmolen Fram, WBIn de 13e eeuw was Woltersum reeds vrij goed bevolkt. Menco, de derde abt van Wittewierum, vertelt in zijn kroniek: In het jaar 1238 hebben ingezetenen van het dorp Woltersum een trouwe bijstand geboden bij het bouwen van de kerk te Wittewierum. Woltersum leverde zelfs de helft van het aantal werklieden.
Zeerijp
Jacobuskerk ZeerijpHet historische orgel in de Jacobuskerk is gebouwd door Theodorus Faber in de periode 1645-1651. In 1979 is een volledige reconstructie voltooid, uitgevoerd door B. Edskes en S.F. Blank. Het orgel telt 19 registers, verdeeld over hoofdwerk, rugwerk en pedaal.
De Jacobuskerk behoort tot de mooiste monumenten in de provincie Groningen en, uniek in deze omgeving, bijna altijd te bezichtigen! Deze Jacobuskerk is de tweede kerk gewijd aan Jacob de Meerdere in de eerste etappe van de pelgrimstocht van de kerk in Uithuizen naar Santiago di Compostella.
Zuidwolde
In het centrum van Zuidwolde, aan het historische Boterdiep, ligt al vanaf het jaar 1924 een café: Eetcafé Moeke Vaatstra. Het pand uit 1866 was vroeger een weem (pastorie). In 1924 werd het een café voor de trekschuiten op weg naar de stad. De sfeer in het café doet denken aan die tijd.
Ook in 2005 werd in het café een
literaire avond gehouden. Nog een idee: Voor een wandeling door de omgeving is café Vaatstra een mooi startpunt. Kijk dan gelijk even in de opkamer van het café naar degenen die daar allemaal zijn opgehangen. Wellicht hangen ze er nog en hebt u gelijk trek in een goede borrel.
Groningen en Grunneger