De
Ware Brouwer
Bier
proeven
Smaak en geur
Uw smaak is gerelateerd aan uw reuk. Ruikt u eerst eens aan het bier voordat u het gaat drinken. Dit wordt vaak overgeslagen. Dat is jammer, want de geur van het bier is iets om van te genieten voor het nemen van de eerste slok. Wanneer u eerst een slok neemt en daarna pas ruikt, zult u minder van de geur waarnemen. Wat kunt u zoal in de geur waarnemen?
Moutigheid
Om er achter te komen hoe de moutigheid van een bier in de geur tot uitdrukking komt, kunt u eens ruiken aan het alcoholvrije Bavaria Malt. Dat is de "moutgeur". Probeer het ook eens bij andere bieren: een Dort zal moutiger ruiken dan een witbier.Kruiden
Ruik eens aan een witbier (niet te verwarren met weizenbier). U zult een frisse kruidige geur waarnemen. Dit is koriander. Bij de meeste belgische tripels is deze geur, in mindere mate, ook waar te nemen.Zoetheid
Zoetheid zelf is niet te ruiken. Wat u ruikt zijn geuren die u in het dagelijks leven met zoet associeert, omdat deze doorgaans bij zoete producten voorkomen. Ruik in gedachten eens een suikerspin. Een voorbeeld is Westmalle Tripel die een zwakke geurassociatie met een zuurstok geeft.Fruitigheid
U kunt fruitigheid goed ruiken in bijvoorbeeld een kriekenbier.Gist
Om deze geur te herkennen zou u eens naast een gistkuip in een brouwerij moeten staan. De geur van gist kan goed herkend worden in Antoon (van De Koninck). Iedere gist laat een eigen karakteristiek qua geur (en smaak) in het bier achter. Denk aan de frisse geur van Duvel, de kruidige geur van La Chouffe en het vleugje banaan in sommige weissenbieren.Hop
Sommige bieren hebben een uitgesproken hopgeur. Ruik maar eens aan een Blonde van Leffe.
Bij het proeven zult u waarschijnlijk een deel van wat u geroken hebt weer in de smaak terugvinden. Uw tong is gevoelig voor 4 componenten: zoet, zuur, zout en bitter. In de meeste bieren overheersen zoet en bitter.
Zoet
In het algemeen zijn (alcoholish) zwaardere bieren zoeter dan lichtere bieren. Dit houdt het bier "in balans". Donkergekleurde bieren zijn - bij hetzelfde alcoholpercentage - in het algemeen wat zoeter dan lichte bieren. Vergelijk eens een pilsener (licht, 5% alc.) met een Rochefort 10 (donker, 11,5% alc.).Zuur
Zure smaakcomponenten komen voor bij bijv. gueuzen- en kriekenbieren, en bij Berliner Weisse. Bij de vergisting van deze bieren spelen melkzuurbacteriën mede een rol.Zout
Zout is bij bieren geen overheersende smaak.Bitter
Bitter kan goed geproefd worden in bieren als Christoffel en Warsteiner. De hop zorgt voor deze fijne smaak. Soms kunnen ook de gist en de mouten bitterstoffen in het bier achterlaten. Dit is vaak een minder aangename bitterheid.
Een ander begrip is "mondgevoel". Dit kan "samentrekkend" zijn bij wrange bieren of zure bieren of "droog" bij bieren met weinig zoetheid en veel alcohol (Lucifer). Koolzuurprikkeling maakt ook deel uit bij het mondgevoel: vergelijk eens hoe de koolzuurprikkeling is bij en tripel van de fles(veel prikkeling), en bij een bitter uit een echte engelse pomp (bijna geen prikkeling).
Na het doorslikken komt de nasmaak. Deze kan zoet zijn, of fruitig, of bitter, of alcoholisch. Wrang of gebrand kan ook voorkomen. Bij gebrand kunt u aan een Guinness denken.
Een proeverij
Ga thuis met een paar bierliefhebbers eens wat bier proeven. Schenk wat bier in een type glas waarin de geur goed blijft hangen, bijv. een ballonglas. Bedenk dat het om proeven gaat: een 30 cl flesje is genoeg voor 4 personen. U kunt bijv. 3 bieren van hetzelfde type, maar van een ander merk (bijv. 3 pilseners, witbieren, of tripels) naast elkaar zetten. Zorg hierbij dat per persoon die 3 bieren in hetzelfde model glas zitten om de bieren onderling het best te kunnen vergelijken. Begin met een lichte serie en laat daarna de wat zwaardere bieren aan bod komen.
Een suggestie voor een paar series:
- Pilsener van Grolsch, Heineken, Alfa
- Ale (belgische stijl) van Palm, De Koninck, Vos
- Hoegaarden Witbier, Wieckse Witte, Brugs Tarwebier
- Dubbel van Hertog Jan, Grimbergen, Westmalle
- Tripel van Hertog Jan, Grimbergen, Westmalle
- Zwaar blond bier van Duvel, Lucifer, Judas
Laat, om eenvoudig te beginnen, iedereen eens de verschillen in geur, smaak, mondgevoel en nasmaak noteren. Laat daarna pas zien welke bieren geschonken zijn. Na zo'n proeverij zou u als "dessert" nog een Chimay 9 (de "Blauwe") of een Rochefort 8 (de "Groene") kunnen schenken aan de liefhebber.
Om de smaak van de bieren wat te neutraliseren, is een stukje wit stokbrood of een "cream cracker", of een "Melba-toastje" heel geschikt. Eet i.v.m. de glazen geen vette zaken zoals worst of chips. U loopt ook het risico minder van het bier te proeven. Dit geldt zeker bij het eten van pittige hapjes. Ik vind dat een stukje brie op een toastje wel bijzonder smakelijk, maar niet nadelig is voor het proeven van het bier. Krijgt u al trek?
Mijn ervaring is dat zo'n proeverij een geslaagde avond belooft, en dat de proevers na afloop gezellig schommelend huiswaarts gaan.
Wanneer u zich af en toe met proeverijen bezighoudt, zult u ook merken, dat u bier veel bewuster op geur en smaak gaat selecteren, en dat van bier genieten meer omvat dan de drank zomaar doorslikken. Bedenk echter, dat de meeste bieren niet lekker of vies zijn, maar dat u hen lekker of vies vindt; bierdrinken is een kwestie van persoonlijke smaak. De een zegt van een Warsteiner: "Wat is hij bitter", terwijl de ander zegt: "Wat een prachtig gehopt bier. Over smaak valt immers niet te twisten!
