Hermelijnvlooien
Links
liep in 1966 en 1980 nog te hoop tegen de monarchie. Na 25 jaar Beatrix
voltrekt zich een opmerkelijke frontenwisseling. Op rechts klinkt gemor.
Door Carel Brendel
Prosper
Ego heeft het, zoals hij het zelf zegt, 'voorlopig even gehad met het
Oranjehuis'. Uit zijn mond is dat een opmerkelijke uitspraak. Ego is de rechts-conservatieve
voorman van de Stichtingen voor Vrijheid en Veiligheid OSL,
die al tientallen jaren op de bres staan voor God, Nederland en Oranje.
In december nog had het OSL-maandblad Sta Vast de overleden prins Bernhard prominent op de cover, compleet met groene baret
en witte anjer. Met de prins – “een deugniet, maar wel onze deugniet” - is voor
Ego de laatste Oranje verdwenen die zichtbare affiniteit toont met zijn achterban
van oud-strijders en conservatieven. “Het is fijn dat kroonprins Willem-Alexander het 5 mei-defilé
gaat doen, maar zonder Bernhard is toch de sjeu er af.”
Ego noemt zich een 'verstokt monarchist met grote waardering voor koningin Beatrix'.
Maar hij betreurt de komst van 'burgerjuffen' als de
prinsessen Máxima, Laurentien en Mabel.
“De monarchie is een sprookje. De mystiek van het koningshuis dreigt te
verdwijnen.”
Hij ergert zich aan hun entourage. “Mabel is een
leuke meid en intelligent. Maar haar connecties bevallen me niet. Ik doel niet
op gangster Klaas Bruinsma, wel de veroordeelde
beursspeculant Soros en haar intieme relatie met de Bosnische
moslim Sacirbey en zijn Balkan-gedoe.”
Het zint Ego evenmin, dat de inburgering van de 'lieve, charmante en intelligente'
Máxima verzorgd werd door Andrée van Es en Ina Brouwer, die vanwege hun onafhankelijker opstelling
zouden zijn aangetrokken: “Uitgerekend de linkse kliek die niets van het
koningshuis moest hebben.”
Gecharmeerd was Ego ook al niet van prins Claus en diens voorliefde voor ontwikkelingssamenwerking.
Zelfs de majesteit is niet gevrijwaard van Ego's afkeuring. Het wegblijven van
de koningin bij de uitvaart van de paus, het feit dat haar aandacht na de moord
op Theo van Gogh vooral uitging naar de moslimgemeenschap,
en haar afwezigheid bij de jaarlijkse kranslegging voor de Indië-veteranen
in Roermond, het zijn allemaal zaken waarover Ego zijn mond niet wil houden. “Mensen
uit onze kring zullen het niet gauw hardop zeggen, maar ik weet dat nogal wat
mensen op hun hart getrapt zijn.”
Het is wel eens anders geweest. In 1966 liep vooral links te hoop tegen het huwelijk
van prinses Beatrix en de Duitser Claus von Amsberg. Raadsleden en Kamerleden bleven weg bij de
plechtigheid. Op straat gooiden provo’s rookbommen naar de gouden koets. In
1966 verscheen het manifest Tien over
Rood van Nieuw Links, de radicale stroming in de PvdA. “Het is wenselijk
dat Nederland een republiek wordt zodra de regering van koningin Juliana eindigt”, luidde punt 7, dat werd onderschreven
door de latere ministers Van der Louw en Ter Beek en de toekomstige commissaris
der koningin Han Lammers.
In 1980 roerde de linkse oppositie zich opnieuw rond de inhuldiging van koningin
Beatrix. De straatrellen in Amsterdam waren vooral het werk van de kraakbeweging.
Maar het leedvermaak over het bedorven feest klonk door over een breed front.
Voormalig adjunct-hoofdredacteur Jan Blokker van De Volkskrant trok afgelopen zaterdag het boetekleed aan voor de
wijze waarop zijn 'linksistische doorgedemocratiseerde
redactie' 25 jaar geleden 'enigszins uit de bocht was gevlogen'. Zijn krant
viel eerder op door de publicatie van het postume schelmenverhaal van prins Bernhard en door de ruime baan, die de hulptroepen van
Mabel Wisse Smit kregen bij hun pogingen om de
onthullingen over haar boottochtjes met Klaas Bruinsma
te ontkrachten.
Wie
had in 1980 durven voorspellen dat de voormalige maoïst Paul Rosenmöller zich een kwart eeuw later zou koesteren in het
emancipatiezon
Is dit het resultaat van een bewuste strategie van Beatrix of gewoon het gevolg
van de tijdgeest? Ex-journalist Harry van Wijnen,
schrijver van boeken over de monarchie, houdt het op het laatste. “Links is
veranderd. De ideologische tegenstellingen uit de jaren 70 zijn onder Wim Kok verdwenen. Er is algemene eensgezindheid, waardoor
de monarchie geen strijdpunt meer is.”
Dat
is volgens Van Wijnen ook te danken aan de Oranjes. 'Prins Claus heeft veel
bijgedragen aan de vermaatschappelijking van het koninklijk
huis. Hij gaf het een min of meer vooruitstrevend gezicht en dat hielp mee bij
het aanvaardbaar worden voor de linker vleugel. Daarnaast is er de strakke
regie van Beatrix. Zij houdt de monarchie in stand door conflicten te voorkomen
en aanstoot te vermijden. Bij hun contacten met progressieve kringen hoeven de Oranjes
zich niet te forceren. Ze gaan mee met de tijd. Dankzij de consensus
zijn de Rosenmöllers en de Van Essen hun eigen kring
geworden.”
Staatsrechtkenner Peter Rehwinkel is blij met de
toenadering tussen monarchie en progressief links. “Het had anders kunnen
lopen. Uit de gebeurtenissen van 1966 en 1980 had wrok kunnen voortvloeien. Het
is de verdienste van Beatrix en Claus dat ze aansluiting hebben weten te vinden
bij degenen die gereserveerder staan tegenover de monarchie. Met onderwerpen
als ontwikkelingssamenwerking en minderhedenproblematiek heeft het Oranjehuis thema's
gevonden, die aansluiten bij wat er in brede delen van de samenleving
leeft.”
Vergeet Beatrix niet de trouwe Oranje-klanten? Rehwinkel, ex-PvdA-Kamerlid en nu
burgemeester van Naarden, gelooft van niet. “Ze heeft
grote waardering voor de Oranjeverenigingen. De koningin kan niet in haar
eentje alle segmenten van de samenleving bedienen. Nu Bernhard
er niet meer is, is het van belang dat een ander familielid een oog houdt op de
achterban van de prins.”
Volgens Rehwinkel is er 'niks mis mee' dat linkse
coryfeeën als Rosenmöller in de nabijheid van de
Oranjes vertoeven. 'Het is allemaal minder scherp dan 25 jaar geleden. Je moet
alle activiteiten op hun waarde beoordelen. Natuurlijk zie ik mensen met
hermelijnkoorts, maar Rosenmöller lijdt daar niet
aan.”
Wie dan wel?
”Dat zeg ik niet. Je komt het soms tegen bij linkse mensen, die zich vereerd voelen
door een uitnodiging van het paleis en dan breeduit over die contacten verhalen.
Maar hermelijnkoorts vind je niet alleen op links. Alleen bij linkse mensen
verbaast het me wel eens.”
Hermelijnkoorts
Koninklijke
mantels werden vroeger gemaakt van het bont van de hermelijn, een roofdiertje
verwant aan de wezel. Aan de filosoof Jaap van Heerden
wordt determ 'hermelijnkoorts' toegeschreven,
overdreven gedrag in het bijzijn van de vorst. Prins Bernhard
gebruikte het woord 'hermelijnvlooien' voor de 'jaknikkers en knipmessen' in
zijn omgeving.
Slachtoffers
van hermelijnkoorts
Harry
Mulisch. Schrijver. Hekelde na de ongeregeldheden van 1966 het gezag in Bericht aan de Rattenkoning. Nu graag
geziene gast op culturele Oranje-avondjes.
Paul Rosenmöller. Stakingsleider in Rotterdam. De
oud-voorman van GroenLinks is lid van de commissie-Máxima voor de emancipatie van allochtone
vrouwen.
Andrée
van Es. Ooit boegbeeld
van de PSP, de laatste republikeinse partij. Mocht Máxima helpen bij haar inburgering
in de Nederlandse samenleving.
Ina
Brouwer. CPN-lijsttrekker. Reisde in 1983 voor instructies naar
Moskou. Later topambtenaar emancipatiezaken en betrokken bij Máxima's inburgering.
Jan Blokker. Columnist en ex-adjunct van De Volkskrant. Vereerd met telefoontjes
van Bernhard. Accepteerde een lintje, hoewel hij daar
altijd tegen was.
(Bron: Algemeen Dagblad, 30 april
2005)
Homepage:
www.hetverraadvanlinks.nl
|
|