Door Carel Brendel

Als iets maar vaak genoeg wordt verkondigd, dan gaat het zijn eigen leven leiden. Het afserveren van Ahmed Marcouch door de eigen achterban in Amsterdam-Nieuw West zou het werk zijn van conservatieve Marokkanen, die niets willen weten van zijn onorthodoxe en confronterende aanpak van criminele jongeren. Laat staan van zijn progressieve pleidooien voor de emancipatie van homo’s.

Deze nieuwe ‘dolkstootlegende’ wordt vanmorgen (9 december) nog eens opgedist in een commentaar in de Volkskrant. “Veel allochtone wijkbewoners voelen zich minder thuis bij Marcouch’ confronterende stijl en diens pleidooien voor homo-emancipatie. Voor hen geldt eerder dat de problemen onderhand iets te vaak en te luid zijn benoemd.”

Ongetwijfeld zullen er PvdA-leden zijn, die vinden dat Marcouch te ver voor de troepen uitloopt met zijn homonota. Het terugkerende thema in de discussies en op de levenvergaderingen van de PvdA-afdeling was echter de andere kijk van tegenstrever Achmed Baâdoud op de rol van religie in de politiek en over de scheiding van kerk en staat.

Een andere hardnekkige legende is dat het vooral Marokkanen zijn geweest, die Baâdoud in het zadel hebben geholpen. De werkelijkheid is dat de PvdA-leden van Marokkaanse afkomst ongeveer gelijk over beide kampen waren verdeeld. Baâdoud beschikte over Marokkaanse supporters uit Osdorp, terwijl namens Marcouch enkele jongerenwerkers uit Slotervaart het woord voerden. Eerder hadden deze welzijnswerkers op de opiniepagina van de Volkskrant verkondigd hoe belangrijk en onmisbaar Marcouch zou zijn voor het nieuwe stadsdeel Nieuw West.

Ook de autochtone leden waren verdeeld. Slotervaart achter Marcouch, Osdorp achter Baâdoud en verdeeldheid in het derde stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer. Marcouch zelf zat gisteravond bij Pauw & Witteman dichter bij de roos door een bloedgroepenstrijd tussen stadsdelen als medeoorzaak van zijn nederlaag op te voeren.

Marcouch als ‘progressief’ en Baâdoud als ‘behoudend’ was het beeld, dat de PvdA-top voortdurend heeft uitgedragen tijdens deze affaire. Dat beeld werd gretig en kritiekloos overgenomen door de gevestigde media.

Met dat beeld voor ogen schuwde de partijtop geen middel om Marcouch op één te krijgen: het steunen van onreglementaire voorstellen door partijvoorzitter en politiek buurtregisseur Lilianne Ploumen; lokaal partijleider Lodewijk Asscher die zijn lot aan Marcouch verbond; een stemverklaring van burgemeester Job Cohen; het totaal mislukte Bosblog op de dag van de ledenvergadering; de vorming van een belteam met Jonge Socialisten; tot en met de ook al averechts werkende stoet van pro-Marcouch-sprekers op de ledenvergadering zelf.

De PvdA-top is het slachtoffer van twee misvattingen. Allereerst is er het vooral door Cohen verkondigde, maar ook door Ploumen en Bos onderschreven idee dat religie een rol moet spelen bij de integratie van ’nieuwe Nederlanders’ uit islamitische landen. Als gevolg van deze misvatting worden deze immigranten al tientallen jaren als moslim aangesproken. Daarnaast is de overheid vooral aan tafel gaan zitten met conservatieve voorlieden van religieuze organisaties. De PvdA blijft hardnekkig aan het belang van religie vasthouden, hoewel juist vanuit de moskeeën alles wordt gedaan om de integratie tegen te werken.

De Marcouch-verering is een tweede misvatting, die weer het gevolg is van het eerste misverstand. Marcouch, afkomstig uit een religieuze organisatie, is een orthodoxe moslim met liberale trekjes. Hij komt goed over bij het multicultureel gestemde deel van de Nederlandse bevolking. De op eigen kracht tot politieman en welzijnswerker opgeklommen politicus belichaamt het oorspronkelijke zelfverheffingsideaal van de sociaaldemocratie. Daarnaast benoemt en bestrijdt hij de problemen in een lastig stadsdeel als Slotervaart.

Dat alles maakt hem echter niet tot het ideale PvdA-antwoord op Geert Wilders. Het gaat de naar de PVV overgelopen kiezers immers niet alleen om de bestrijding van jongerencriminaliteit in de probleemwijken in onze grote en middelgrote steden. It’s the islam stupid. Het belangrijkste thema van Wilders, en de oorzaak van zijn aanhoudende populariteit, is de vrees voor islamisering.

Met Marcouch hoog te paard bij de PvdA zal de bezorgdheid van deze kiezers alleen maar toenemen. Marcouch is immers de man, die met steun van partijleider Wouter Bos koranlessen promoot op de openbare school. Hij haalde de helemaal niet liberale Poldermoskee naar Slotervaart, en verwelkomde een tweede ’progressieve moskee zonder minaretten’, die wordt gebouwd door de Nederlandse tak van de fundamentalistische Moslimbroederschap. Hij ging hardnekkig door met Cohens notitie over de scheiding van kerk en staat (met het leerstuk van de 'compenserende neutraliteit'), die in de centrale gemeenteraad min of meer was afgeschoten. Marcouch droomde hardop over een bloeiend moslimstadsdeel in Nieuw West. Misschien houdt de PvdA met Marcouch kiezers binnen die naar D66 dreigen weg te lopen, maar op Geert Wilders is hij het verkeerde antwoord.

Weblogger Willem Zwijgt Niet Meer verwoordde het gisteren in een kort en krachtig weblog dat ik alleen maar kan onderschrijven: Citaat: “En wéér tonen Wouter Bos, Lilianne Ploumen, Job Cohen, Lodewijk Asscher en al die andere PvdA-prominenten die zich de afgelopen weken openlijk vóór Ahmed Marcouch uitspraken in politiek opzicht niets, maar dan ook helemaal niets, te hebben bijgeleerd. Met hun voelsprieten betasten ze elkaar vierentwintig uur per dag, maar van de politieke werkelijkheid van gewone mensen staan ze mijlenver af. Die mensen keren zich af van iemand die de islam er keer op keer bijhaalt om naar eigen zeggen de integratie te bevorderen. Iets dat de leiding van de PvdA bewust negeert.”

De Amsterdamse PvdA-chef Lodewijk Asscher heeft Marcouch nu liefdevol opgenomen als lijstduwer van zijn team. Zo probeert hij wanhopig een afgang bij de komende raadsverkiezingen te voorkomen. Na de partijsplitsing in Slotervaart en de opwinding in Nieuw West verplaatst de partijtop het oerconflict tussen ‘religieus’ en ‘seculier’ naar de rest van Amsterdam.

Ik vrees, dat in de komende maanden niet alleen de huizen boven de Noord-Zuidlijn flink zullen wegzakken.

Geplaatst op 9 december