Door Carel Brendel

Een eigenwijs geluid bij Groen Links. Het komt van Henk Spaan. Hij komt uit Zwolle en is lid van de partijraad.

Spaan is niet blij met de voordracht van beroepsactivist René Danen voor maar liefst twee functies in het partijbestuur. Het waarom legt hij uit op Planeet Groen Links, het trefpunt van de ‘gloggers’ ofwel GroenLinks-bloggers.

Spaan: “In de laatste week van april 2002 hing Zwolle vol met affiches met de alarmerende kop: ‘Hoe gevaarlijk is Pim Fortuyn?’ en met een tekst als ‘Stop de Hollandse Haider‘. Het was een oproep om te komen naar een discussiebijeenkomst georganiseerd door de ‘Internationale Socialisten‘ in een studentencafé in Zwolle.

Ik dacht: daar moet ik maar eens naartoe, want in een ver verleden was ik ook lid van een trotskistisch clubje met een vergelijkbare naam en ik had er al jarenlang nooit meer iets van vernomen.

Het was er druk. In een klein zaaltje zaten pakweg tachtig mensen en dat is veel voor Zwolse begrippen. Ik schrok van wat de sprekers te berde brachten. De details ervan weet ik niet meer, maar de strekking van het betoog was telkens weer: We hebben in het verleden gezien hoe in Duitsland het fascisme opkwam en steeds sterker werd en hoe dat vervolgens leidde tot de Tweede Wereldoorlog. En nu zien we dat Pim Fortuyn in opkomst is en steeds rechtser wordt en dus weten we ook waar dat toe kan leiden. Voor de sprekers was het duidelijk dat er iets gebeuren moest, maar op de vraag wat er dan gebeuren moest, beperkte de spreker zich tot een veelbetekenend zwijgen.

Ik besloot er niet tegenin te gaan en daar schaam ik me achteraf voor. Ik was bang dat ik mijn boosheid niet onder controle kon houden en dat ik niemand daarmee tot andere gedachten zou brengen.

Maar toen een week of twee weken later Pim Fortuyn vermoord werd, had ik niet de vrees dat de dader een radicale jongere van islamitische afkomst zou zijn, zoals veel van mijn vrienden onmiddellijk dachten. Ik dacht onmiddellijk aan de akelige taal die ik gehoord had bij de Internationale Socialisten.

Terug naar het heden. Ergens verdwaald op internet stuitte ik op een artikel over het komende congres van GroenLinks en dat daar verkiezingen komen voor een nieuw partijbestuur. Een persoon die kandidaat is voor twee posten in het nieuwe bestuur blijkt in die haatcampagne tegen Pim Fortuyn een vooraanstaande rol gespeeld te hebben. René Danen was spreker op een bijeenkomst van dezelfde organisatie in maart 2002 in Amsterdam en was in het blad van de Internationale Socialisten een van de schrijvers van een artikel over volksmenner Fortuyn.

Ik vind het best dat hij zich nu kandidaat stelt voor het partijbestuur. Het is al een tijd geleden en we hebben allemaal zo onze jeugdzondes waarvan we vroeg of laat wel inzien dat het zondes waren. Maar de woorden die ik toen in Zwolle hoorde, waren te ernstig om daar nu in deze verkiezing stilzwijgend aan voorbij te gaan. In de toelichting bij zijn kandidatuur staat dat de grote aanhang voor het gedachtegoed van de PVV reden voor hem was om lid te worden van GroenLinks. Is de René Danen van nu anders dan die van 2002?

Mijn vraag aan René is hoe hij terugkijkt op de campagne waar hij toen vol vuur aan meewerkte. Ik hoop dat zijn antwoord me kan overtuigen.”

Tot zo ver Henk Spaan uit Zwolle, een eenzame ster in het duister van GroenLinks. Eerder deze maand plaatste hij op hetzelfde forum een artikel over de onterechte vergelijkingen tussen onze tijd en de Tweede Wereldoorlog. Enkele passages wil ik u niet onthouden:

Spaan op 10 november: “Natuurlijk zijn mensen bang voor de opkomst van Wilders. Natuurlijk vragen mensen zich af of zijn opkomst te vergelijken is met de opkomst van de NSDAP en van het antisemitisme in Duitsland in de dertiger jaren. Maar het is verstandig om die gedachte ver van ons te houden. Want tegen het bestaan van een rechtse partij of van een erg rechtse partij kunnen wij geen bezwaar hebben. En als zo'n partij succes heeft, dan moeten we beter ons best doen om andere of betere argumenten naar voren te brengen.

Een vergelijking is pas mogelijk als zo'n rechtse partij een staatsgreep pleegt en alle macht naar zich toetrekt, zoals Hitler na de Reichstagbrand in 1932 (sic). Zo ver zijn we nog lang niet en ik heb geen aanwijzing dat Wilders die kant op wil. Dus moeten we ons fel verzetten tegen de gedachte dat de opkomst van Wilders te vergelijken is met de opkomst van Hitler. Met het toelaten van die gedachte zetten we de deur open voor de Volkert van der Graven die maar al te graag nu al in Nederland de verzetsheld uithangen.

Die mensen zijn er, en die noemen zich links of ze zitten in linksige clubjes. Wilders moet bewaakt worden en ik neem aan dat er hem gevaar bedreigt vanuit de hoek van islamitisch radicalen, maar eerlijk gezegd denk ik dat het gevaar vanuit een of ander links persoon of groepje minstens even groot is. Laten we dat maar eens erkennen en niet zo verontwaardigd doen, zoals in 2002 toen er gezegd werd dat de kogel van links kwam.

Wilders is geen Hitler en we moeten ook niet doen alsof alle kritiek op de islam bedoeld is om haat en onrust te zaaien. We moeten de legitimiteit van kritiek op de islam erkennen. Sommige kritiek is gerechtvaardigd, sommige gebruiken in islamitische kringen zijn in Nederland onaanvaardbaar en het radicalisme van sommige islamitische groeperingen is zeker een gevaar voor de samenleving.

We moeten erkennen dat de angst voor de islam van Wilders niet ongegrond is. Daar is de aanslag op de Twin Towers, moord op Theo van Gogh. Er zijn oorlogen in Irak en Afghanistan, problemen in het Midden-Oosten en ook in Nederland is een groeiend radicalisme onder jongeren van islamitische afkomst.”

“Laten we niet de fout maken die links maakte in die andere koude oorlog: links verdedigde lange tijd de bouw van Berlijnse muur, was blind voor de onderdrukking in het Oostblok en koos instinctief in internationale conflicten de kant die de Sovjet-Unie ook koos. Links wilde van de slachtoffers van Stalin niet weten (gedeeltelijk tot op de dag van vandaag): we moeten erkennen dat links in de Koude Oorlog behoorlijk ‘fout‘ is geweest.”

“Ik ben het niet eens met diegenen in GroenLinks die vinden dat er wel weer genoeg kritiek is geweest op het politiek correcte denken en die vinden dat er in links wel weer genoeg schuldbekentenissen zijn geweest en dat we weer terug moeten naar de basis of zo. Als dan in de NPS-serie De Oorlog wordt gezegd dat de Sovjet-Unie in de twintiger en dertiger jaren in het westen veel bewondering oogstte en dat de landbouw meer produceerde dan ooit, terwijl er de grootste en langdurigste hongersnood heerste van de hele twintigste eeuw, dan weet ik weer dat de linkse zelfkritiek nog lang niet groot genoeg is. Ik wil geen grote woorden gebruiken met beladen vergelijkingen, maar hoe aanvaardbaar is het dat een door het communisme veroorzaakte hongersnood waarin zeker tien miljoen slachtoffers vielen, simpelweg wordt ontkend?

Een erkenning van onze eigen fouten kan ertoe bijdragen dat de angel wordt weggenomen uit het gevaar van opkomend rechts-radicalisme. Alleen maar heilige verontwaardiging van links over het verwerpelijke van Wilders is eerder olie op het vuur. En misschien kunnen we tegelijkertijd het moslimradicalisme beter begrijpen en beantwoorden als we een beter begrip hebben van de verwerpelijke kanten van ons eigen radicalisme.”

Voor het complete artikel, waarin Spaan tevens met zinnige argumenten aangeeft wat hij tegen Wilders heeft, verwijs ik u nogmaals naar Planeet GroenLinks. Daar kunt u tevens ‘eKudos’ geven aan dit ‘liefdevolle’ partijlid.

Hopelijk doet Spaan dit keer wel zijn mond open op het partijcongres van GroenLinks, dat komende zaterdag (28 november) beslist of René Danen een plaats verdient in het partijbestuur.

Met Henk Spaan in de partijraad is het licht bij GroenLinks nog niet helemaal gedoofd.

Geplaatst op 22 november 2009