Het thema van deze zaal is 'Overleving in de natuur'. Alles in de natuur draait om overleven. Overleven heeft te maken met verkrijgen van voldoende voedsel, met veiligheid en voortplanting, en met het gebruik maken van de omgeving. De zaal toont een aantal voorbeelden van overlevingsstrategieën. Bij de dieren zijn jagen en vluchten tot uitgangspunt genomen, bij de planten staat de verspreiding centraal. De opstelling rechts (de 'blauwe golf") brengt het bewegen en het voedsel zoeken in het water in beeld. De bouw van de skeletten van een aantal vogels, maar ook van zoogdieren (als bruinvis, zeeleeuw en de schildpad) maakt veel duidelijk.   De middenopstelling (in de vorm van een boemerang!) geeft een aardige impressie van het bewegen in de lucht. Stuntvliegers, jagers, stoters en zwevers vragen om de aandacht. In de opstelling links in de zaal staat het bewegen op het land centraal en worden enkele gravers, speurders, acrobaten en marathonlopers gepresenteerd. Voor de aanpassingen van het skelet moet u even een kijkje aan de achterzijde van de opstelling gaan nemen. Kleurrijk aangelichtte geraamten maken duidelijk hoe de verschillende dieren zijn aangepast aan hun kenmerkende manier van bewegen.   De beide losse vitrines vóór de achterwand van de zaal brengen in beeld hoe de planten voor hun voortplanting gebruik maken van diverse dieren. Zo onderscheiden we vliegen-, bijen-, hommel-, vlinder- en vleermuisplanten. De vitrines tegen de achterwand brengen de diverse mechanismen in beeld die de planten voor hun verspreiding hanteren (v.l.n.r.: strooiers, schieters, 'knoeiers', klevers, lifters en drijvers).

OPZET EN INDELING VAN DE ZAAL De zaal Aarde is enige tijd geleden opnieuw ingericht waarbij ook een nieuwe tussenverdieping is aangebracht. Centraal in de zaal staat een enorme 4 meter hoge langzaam draaiende aardbol, aangekleed met uitvergrote satellietopnamen.   Rondom de aardbol staan in een cirkel een aantal demonstratieve en interactieve opstellingen. Met de wijzers van de klok mee treft u achtereenvolgens aan: (1) energie van de zon, (2) weerbeeld KNMI, (3) aardbol met luchtlagen, (4) aardbol met ecosystemen, (5) aardbevingen, (6) aardplaten en (7) aardbol met aardlagen.   De grote opstellingen rechts van de ingang zijn gewijd aan de processen in de aarde (als gesteentevorming en vulkanisme). Links van de ingang en links achter in de zaal vinden we de opstellingen die de processen aan het oppervlak van de aarde in beeld brengen (erosie door wind en water), terwijl links achter in de zaal de invloed van de levende organismen op de aardkorst wordt weergegeven.   De grote globe midden in de zaal steelt natuurlijk de show maar er is in deze zaal voor geïnteresserden in de wordingsgeschiedenis van onze aarde en wat zich daar zo al onder en op het oppervlak afspeelt veel te beleven. Fascinerend is de computeropstelling waarop de beweging van de continenten in de loop van de miljoenen jaren is weergegeven (waarover zo dadelijk meer).

ENERGIE EN ENERGIESTROMEN De tussenverdieping (toegankelijk vanuit het trappenhuis) brengt een aantal zaken in beeld die te maken hebben met energie en energiestromen. De aarde kent drie energiebronnen: (1) zonnestraling, (2) aardwarmte (uit splitsingsprocessen in de aardkern) en (3) bewegingsenergie (t.g.v. het ronddraaien van de aarde). De hoofdopstellingen behandelen energie in relatie tot leven, natuur, ecosystemen en de mens waarbij wordt ingegaan op vragen als 'hoe wordt de energie van de zon benut' en 'hoe worden wind en water in beweging gebracht'.

Kijkje  aarde  (speciaal voor de kleine kinderen)

'Kijkje aarde' is speciaal ingericht voor jullie kinderen, een heuse speelzolder. Je vindt de zaal op de tweede verdieping, aan het trappenhuis. Ga maar eens gauw kijken! Een hele grote eikeboom, vast neergezet door een enorme reus, laat zich vanaf zijn wortelkant bekijken en toont je zijn geheimen. Kijk maar eens door de kijkers, dan kun je de wereld boven én onder de grond verkennen! En even verderop vertellen reuzenkeien een spannend verhaal. Luister goed naar ze!   Dan volgen er een groot aantal lieve dieren. Je zou ze zo willen meenemen, maar dat is natuurlijk niet de bedoeling. Kikker, mol, eekhoorn en nog andere dieren wachten tot ze het juiste hapje krijgen toebedeeld krijgen (de cavia hiernaast staat te springen om mee te doen maar hij mocht niet)   Achter in de zaal is nog een heuse grot. Daar mag je in een mooie stoel plaatsnemen en leer je welke stoffen je met je voedsel binnen krijgt en waar ze zo al voor gebruikt worden. Maar pas op, het is MacDonalds niet!

 

De   Schatkamer

 

De collectie van het museum telt een aantal zeer bijzondere mineralen en edelgesteenten die vanwege de zeldzaamheid en de kwetsbaarheid niet permanent tentoongesteld kunnen worden. Een deel van deze topstukken is ondergebracht in de 'Schatkamer', een kleine ruimte in de collectietoren die via het trappenhuis te bereiken is. In de lage vitrines vindt u edelstenen die voor een deel afkomstig zijn van de collectie van koning Willem I die door hem in 1825 aan (de voorganger van) dit museum geschonken is.   De hoge vitrine biedt tijdelijk ruimte aan de nieuwste aanwinst van Naturalis op het gebied van boeken, het grote "Duivenboek" van Charles-Louis Bonaparte, een neef van de grote keizer (Parijs, 1887). Een folder bij de ingang vertelt wat er zo bijzonder is aan dit recent verworven boek.       De museumtuin OPZET TUIN Vóór het museum strekt zich een kleine maar bijzonder vormgegeven tuin uit. Deze bestaat uit een aantal vierkante vakken die elk een verschillende invulling hebben gekregen. In een vak vindt u twee immense uitgeholde stukken beukenstam die oorspronkelijk afkomstig zijn uit de Hortus botanicus in Leiden. Een ander vak is bedekt met boompjes en bodembedekkers uit Japan, een geschenk van de stad Nagasaki ter gelegenheid van de Sieboldherdenking in 2002. Twee bijzondere bruggetjes overspannen het water. Wellicht heeft u in de opstaande stangen de 'walvisbalijnen' herkend.  terug naar begin van dit hoofdstuk