In memoriam Jannes van der Wal
Harm Schurer
Damnieuws 5 oktober 1996
Op dinsdag 24 september vroeg in de morgen overleed Jannes van der Wal op 39-jarige leeftijd thuis in Groningen. De ziekte van Hodgkin had zijn geest en lichaam in een tijdsbestel van slechts twee maanden gesloopt. Geschrokken en niet begrijpend werd dit bericht als een donderslag aan een blauwe hemel door de media wereldkundig gemaakt. Slechts enkele vrienden wisten van zijn ziekte en opname i het ziekenhuis, maar zij lieten niets uitlekken. Zo kon Jannes van der Wal, buiten de media om, vroeg in de morgen rustig sterven.
Het bericht van zijn overlijden kwam onverwachts, omdat Jannes van de Wal drie maanden geleden op 23 juni immers nog kloek en op voortreffelijke wijze in Stadskanaal tegen 39 schakers en 46 dammers met een score van 93% zijn eigen wereldrecord simultaan dammen/schaken van 1990 had verbeterd. Het mysterieuse brein, en veruit bekendste denksporter aller tijden, die in het spel zijn verlies moeilijk kon verwerken, was een persoonlijkheid met twee uitersten. Zijn solistische werkwijze en zijn gezaghebbend oordeel gaven meermalen de nodige problemen, doch indien nodig kon je altijd op hem rekenen. Als Jannes van der Wal iets niet aanstond kon hij ongelooflijk fel te keer gaan en menig arbiter bezorgde hij wel eens het zweet op het voorhoofd. Maar even ongelooflijk vertederd kon hij zijn als hij iets moois vond of als hij je nodig had.
Jannes van der Wal geboren op 12 november 1956 in het Friese dorpje Driesum leerde zoals veel andere kinderen het spel van zijn vader. Jannes had aanleg en boekte in 1974 met het behalen van de Nederlandse jeugdtitel zijn eerste succes. In 1981, 1984 en 1985 werd hij kampioen van Nederland en in 1982 wereldkampioen in Sao Paolo. Daarnaast won Jannes met zijn sterk aanvallend spel veel toernooien. Toen Jannes op 10 december 1994 ter gelegenheid van mijn 1500ste damrubriek een damsimultaan bij het Nieuwsblad van het Noorden met 72-0! had gewonnen en ik hem vroeg of zij mooiste partij tegen Auke Scholma tijdens het Rabenhaupt toernooi op 25 augustus 1986 nog steeds van kracht was, zei hij: "Ja Harm, deze schitterende partij zal ik nooit vergeten." Stilzwijgend en met diep respect voor deze oud-wereldkampioen wil ik u deze partij laten zien.
(1) Wal,van der,J. - Scholma,A. Groningen Rabenhaupt, 25-08-1986
1.33-29 17-22 2.39-33 11-17 3.44-39 7-11 4.31-26 20-24 5.29x20 15x24 6.50-44
22-28 7.32x23 19x28 8.33x22 17x28 9.36-31 11-17 10.41-36 1-7 11.46-41 7-11
12.34-30 14-19 13.40-34 10-14 14.44-40 5-10 15.30-25 19-23 16.38-32 17-21
17.26x17 12x21 18.31-26 18-22 19.26x17 22-27 20.32x21 11x22 21.43-38 16x27
22.48-43 8-12 23.38-32 27x38 24.42x33 12-17 25.49-44 6-11 26.47-42 11-16
27.37-31 17-21 28.42-38 21-26 29.41-37 16-21 30.34-30 3-8 31.30x19 13x24
32.38-32 21-27 33.32x21 26x17 34.40-34 17-21 35.35-30 24x35 36.33-29 35-40
37.29x16 40x38 38.16-11 2-7 39.11x13 9x18 40.31-27 28-33 41.39x28 38-43 42.27-21
43-49 43.21-16 49-40 44.37-32 40x29 45.16-11 29-34 46.11-6 34-43 47.6-1 43x16
48.1x34 16-11 49.28-23 11-2 50.23-18 2-8 51.34-48 4-9 52.48-26 8-2 53.18-12 9-13
54.26-37 2-11 55.37-32 11-16 56.32-49 13-19 57.36-31 16-11 58.49-16 11-28
59.12-7 10-15 60.7-1 28-22 61.31-26 22-4 62.16-2 4-10 63.2x35 10-5 64.1-34 5-10
2-0 (2.23/2.29)
Deze partij is in het partijenboekje van het Rabenhaupt toernooi 1986 bewaard gebleven. Voor enkele liefhebers heb ik nog een gratis exemplaar. In 1984 werd het damboekje in zakformaat Mooi slagwerk door Jannes geschreven, gevolgd door Nieuwe standjes. Een jaar later kwam zijn derde boek Inleiding tot het damspel op de markt. Afkeer vanwege remise misère bracht Jannes er enkele jaren geleden toe afscheid van het wedstrijdspel te nemen. Hij liep met plannen rond om, zelfs als arbiter, een toernooi te organiseren volgens zij spelregels. Rob Clerc, Bert Dollekamp en zijn grote vriend Eric Hoeksema zullen als posthuum eerbetoon het toernooi nu gaan organiseren. Het wordt van 11/14 december onder de naam Jannes van der Wal memorial gehouden in Groningen. De kleine grootmeester kon zij laatste strijd tegen Hodgkin niet winnen en stierf op veel te jonge leeftijd. Ik vind het vandaag maar een vervelende en trieste rotdag.