woensdag 19 juni 1996
Het lachertje van EK'96

Blinds triestheid vat alles samen Het was schokkend, verbijsterend, schandalig. Zelden zal een ploeg zo z'n best hebben gedaan om uitgeschakeld te worden. Het Nederlands elftal, zo vaak een voorbeeld voor het internationale voetbal, werd zo van het ene op andere moment het lachertje van EK'96. Een team dat alleen dank zij een doelpunt van invaller Patrick Kluivert niet met een enorme kater naar huis werd gestuurd. Met 4-1 werd het elftal van Guus Hiddink door Engeland vernederd, desondanks bleef Oranje in het toernooi omdat Schotland door de 1-0 winst op Zwitserland één treffer tekort kwam om Nederland op doelsaldo te kloppen.

Patrick Kluivert maakt zich op om te scoren Aldus wacht Nederland zaterdag in Liverpool het sterke Frankrijk. Maar meer dan deze confrontatie rest de schaamte over de wanprestatie van Wembley. Op een avond waarop met name Guus Hiddink een complete black out had. Want nadat Oranje met een 1-0 achterstand de rust was ingegaan, ontnam de bondscoach met één wissel het elftal de basis van alles: de organisatie.

Zoals eigenlijk de hele wedstrijd een aaneenschakeling van misverstanden was geweest. Vanaf de aftrap bleek namelijk, dat ook Engeland vol op jacht ging naar de achilleshiel van Oranje. In navolging van Zwitserland verschenen de Britten continu met drie aanvallers voorin. Intussen verhoogde Oranje de moeilijkheidsfactor door Ronald de Boer op te zadelen met de bewaking van de overal zwervende Paul Gascoigne. Daardoor raakte de balans op de elftalas volledig verstoord en werden de ruimten tussen de linies onacceptabel groot.

Intussen kwamen spelbepalende spelers als Danny Blind, Clarence Seedorf en Ronald de Boer geen moment in de wedstrijd en was de tegentreffer in de 21ste minuut een weerspiegeling van wat er op het veld gaande was. Zich niet realiserend dat hij door Seedorf in de rug werd gedekt, haakte Blind volkomen onnodig Paul Ince en maakte Alan Shearer vervolgens vanaf elf meter geen fout: 1-0.

Ondanks dat er achterin gaten bleven vallen, kreeg Oranje daarna toch grip op Engeland, dat de rekening gepresenteerd kreeg voor het hoge tempo van de beginfase. De dominantie leverde diverse kansen op, maar tot de rust kwam er in de stand geen verandering meer.

Toen Johan de Kock zich in de rust warm liep, was het voor iedereen duidelijk dat Guus Hiddink eerst achterin orde op zaken zou stellen om zo vanuit een meer solide organisatie de overheersing van de eerste helft uit te bouwen. De verwachting was dan ook, dat voor Johan de Kock uit het trio Clarence Seedorf, Ronald de Boer en Aron Winter er één zou moeten wijken.

Niets bleek minder waar. Niet alleen was Richard Witschge gesneuveld, ook werd zijn positie op links niet door een middenvelder à la Phillip Cocu overgenomen. In plaats daarvan moest Winston Bogarde dit vacuüm opvullen en werd De Kock voortdurend gedwongen naar de linkerkant te schuiven. Intussen holde in het midden en op rechts alles en iedereen door elkaar.

Uitgerekend Engeland, op tactisch gebied het lelijke eendje van het voetbal, liet Oranje daardoor binnen 16 minuten op een verschrikkelijke manier op z'n bek gaan. Voor iedereen in de gaten had wat er loos was, kwam de ploeg van Terry Venables via Sheringham (5e minuut), Shearer (10e) en Sheringham (16e) op 4-0 en lag Nederland door de 1-0 voorsprong van Schotland op Zwitserland uit het EK'96.

Maar het ergste was nog, dat ook daarna niet werd getracht de organisatie te herstellen. En ook toen Nederland via de net ingevallen Patrick Kluivert in de 77e minuut op 4-1 was gekomen, leek er binnen en rond de ploeg opnieuw sprake van een ernstige vorm van verstandsverbijstering. In plaats dat op jacht werd gegaan naar 4-2, om zo de dreigende 2-0 van Schotland te kunnen compenseren, werd de bal rondgespeeld. Intussen kroop de ploeg door het oog van de naald, toen een overtreding van Johan de Kock op Nick Barmby niet met een penalty werd bestraft en het nieuws doorkwam dat Schotland vrijwel tegelijkertijd op de paal had geschoten.

Zo werd een nooit verwachte anticlimax net aan voorkomen. Na een wedstrijd die vooral de vraag had opgeroepen, wat er 90 minuten lang eigenlijk door de hoofden van bondscoach Guus Hiddink en zijn spelers had gespookt.