DEEL 3

Vervolg…..FAMILIE ONDERZOEK door Karel & Greet !!!!!!

Opa Karel Dusseldorp in Aarlanderveen, onderzoek in archieven Aarlanderveen

Het bestuur van de parochie Petrus en Paulus in Aarlanderveen besluit een eigen RK school te starten. Eerste steen wordt gelegd op 20 juli 1876, en onderwijzers worden gezocht.

Als de beoogde hoofdonderwijzer ziek wordt komt in diens plaats Karel Dusseldorp, oud 26 jaar, hulponderwijzer in Utrecht in aanmerking voor benoeming. Het is dan december 1876.

De nieuwe school met onderwijzerswoning zal gereed zijn met Pasen 1877 (1 april). Hij krijgt dan een jaarsalaris van 700 gulden.

Op 10 april 1877 trouwt Karel in Woerden met de 18-jarige Aletta van Vliet.

In april 1878 komt eerste kind (Carel), in april 1879 de volgende enz.

In november 1880 komt er een “verzoek van den hoofdonderwijzer der parochiale school om eenige verhooging zijner jaarwedde wegens het grooter worden van zijn huisgezin…”.

Besloten wordt vanaf 1 januari 1881 het salaris te verhogen van 700 naar 750 gulden.

In augustus 1885 (er zijn dan al 6 kinderen geboren, waarvan er al 3 overleden!) vraagt Karel aan het kerkbestuur om in verband met het groter worden van zijn gezin om een extra kamer op de zolder te laten maken en om de woonkamer opnieuw te behangen.

De kosten van de zolderkamer tussen 80 à 100 gulden wordt door kerkbestuur betaald. Het behangen wordt niet vergoed.

Op 8 mei 1888 wordt “ …door één van de kerkbestuursleden geklaagd dat de kippen van den onderwijzer de omgeving der school, de glooiing en de heg zo vernielden, hetgeen het gehele bestuur toestemde, waarom werd besloten den onderwijzer te doen aanzeggen dat hij zijne kippen Of moest vasthouden Of ze moet wegdoen….”.

In januari 1889 verzoekt Karel wederom om een verhoging van zijn jaarwedde. (al sinds jan 1881 op 750 gld) Dit verzoek wordt afgewezen.

Dan in de notulen van mei/juni 1889 lezen we:

....Een geruime tijd vorderde de bespreking van de zaak des onderwijzers aan de Parochiële School. De Pastoor gaf als zijn mening te kennen dat het wenschelijk was zo mogelijk met het ontslag des onderwijzers te toeven(=dralen,wachten) totdat deze elders eene dergelijke betrekking kon aanvaarden, evenwel den onderwijzer niet langer aan te houden daan een jaar na den dag, waarop hij zich en de zijnen in zoo ernstige moeilijkheden had gewikkeld.

Aan Z.D.Hoogw. den Bisschop wordt gevraagd de noodige machtiging tot ontslag te geven….

Verder vinden we geen nadere informatie over de “ernstige moeilijkheden”. Dus opzoek naar de archieven van Bisdom Haarlem. Vergeefs gezocht in Noord-Hollands archief want de Zuid-Hollandse delen van voormalig bisdom Haarlem zijn bij de splitsing van het bisdom in de jaren 60 overgebracht naar Nat. Archief in Den Haag.

Nou daar vonden we de dossiers van parochie Aarlanderveen.

Brief aan Bisschop van 22 juli 1889 inhoudend dat Kerkbestuur dhr. Dusseldorp wil ontslaan maar in zijn contract staat half jaar opzegtermijn en dat ontslag slechts mogelijk is indien toestemming van de Bisschop is gegeven. Kerkbestuur bericht dat op de 15 juli is besloten tot ontslag …”weshalve het kerkbestuur Uw Doorluchtige Hoogwaadigheid eerbiedigst verzoekt de noodige machtiging of toestemming om tot deze opzegging over te gaan…”

In de marge staat bijgeschreven: Een nader schrijven gevraagd met redenen omkleed en advies vragen aan de deken, 25 juli 1889. Het bisdombestuur gaat dus niet zomaar accoord.

Maar de archieven zijn onverbiddelijk…. We vinden een ingekomen brief van kerkbestuur van 8 augustus 1889 met de werkelijke redenen.

….aangezien de heer K.Dusseldorp, onderwijzer aan de parochiële school alhier, na vroeger reeds meer dan eenmaal in opspraak te zijn gekomen als hebbende zich schuldig gemaakt aan misbruik van bedwelmende dranken, opnieuw in de laatsverloopen Meimaand, volgens getuigenis van verschillende geloofwaardige personen aan dezelfde fout schuldig is gebleken, hetgeen ten gevolge heeft gehad dat de Burgemeester der Gemeente aan den Districtschoolopziener heeft geschreven en deze slechts noode is te bewegen geweest deze zaak NIET aan de Gedeputeerde Staten der provincie te rapporteren,

…aangezien de goede naam onzer school door dit geval bij andersgezindten en met name bij de wereldlijke overheid veel heeft geleden,

...aangezien het vertrouwen der katholieke ouders in den heer Duuseldorp gevoelig is geschokt en hunne achting voor hem zeer is gedaald, zóó dat, volgens sommigen, enkele ouders besloten zijn, ingeval de heer Dusseldorp onderwijzer bleef, hunne kinderen naar de Gemeenteschool te zenden, welk voorbeeld van enkelen licht bij meer anderen navolging kon vinden…….

Aldus vraagt Kerkbestuur opnieuw aan Bisschop om machtiging tot ontslag.

Verslag Kerkbestuur aug/sept/oktober 1889:

..tot geven van ontslag is overgegaan. De onderwijzer werd diensvolgens de gelegenheid geboden zelf het contract op te zeggen. Hiervan werd door dezen geen gebruik gemaakt, met dien verstande dat de verwachting werd uitgesproken om, bijaldien het termijn van 6 maanden verstreken was zonder dat een nieuwe aanstelling had kunnen verkregen worden, van maand tot maand verder zou worden aangezien…

Maart 1890:

..van verschillende zijden was aangedrongen op nog een enkel jaar uitstel voor den onderwijzer, daar deze anders niet in staat zou zijn de noodige stukken zich te verschaffen om te solliciteren naar eene betrekking bij het onderwijs……Met het oog op het gezin des onderwijzers verklaarde de Pastoor, hoe ongaarne ook, willens te zijn dit uitstel toe te staan….

12 Januari 1891:

…de Pastoor had tevergeefs aangedrongen op een uitdrukkelijke toezegging dat de woning van den onderwijzer Dusseldorp vóór 1^e Juni zou ontruimd zijn. Niet eens eene mondelinge belofte, laat staan eene onderteekening der gezegelde verklaring was verkregen. In deze omstandigheid was het noodzakelijk de hulp van den deurwaarder voor eene gerechtelijke aanzegging in te roepen……

Uiteindelijk vinden we terug dat Opa Karel Dusseldorp op 2 juli 1891 verhuisd is van Aarlanderveen naar het nabij gelegen Zwammerdam (waar ook de familie van zijn vrouw woonde en mogelijk daar tijdelijke huisvesting vond), want 4 maanden (10 november 1891) later vertrekt Karel met zijn gezin naar Doesburg om daar “gewoon” onderwijzer te worden.

We vermoeden dat de Karel’s broer Willem, die hoofdonderwijzer was in het nabij Doesburg gelegen Baak, een rol heeft gespeeld bij het kiezen van Doesburg.

…en wat daar zich opnieuw afspeelde is al in de eerste onderzoekresultaten gemeld…..