VLIEGVELD WAALHAVEN (9)

door Kees van Dongen

1 januari 1923 huurde de Nationale Vliegtuig Industrie (NVI) de kleine houten hangaar C op Waalhaven. Daarin werden vlieg≠tuigen in elkaar gezet, die in de werkplaatsen in Den Haag waren geproduceerd en naar Waalhaven overgebracht om ingevlogen en getest te worden. Bovendien moes≠ten na menige proefvlucht dikwijls veranderingen uitgevoerd worden aan de toestellen, waarvoor een hangaar wel gewenst was. Belangrijk voor de NVI was in 1923 de productie van de FK 31, een ont≠werp van Koolhoven.Dit vliegtuig was een jager/ verkenner voor 2 personen. Als jager of als jacht≠vliegtuig was de snelheid (229 KM per uur) belangrijk. Als verkenner was het mogelijk in korte tijd er een grotere vleugel op te monteren. Het toestel was voorzien van ťťn vleu≠gel, die boven de romp was geplaatst, een zogenaamde  " Parasoldekker". In november 1922 had de NVI een model op ware grootte tentoongesteld op "de Salon". Dat was een grote lucht≠vaarttentoonstelling in Parijs, waar de nieuwste ideeŽn te zien waren. De EK 31 was daar in een bijzonde≠re stand gezet, schuin voorover, alsof er een duik werd ingezet! Dat werk≠te op de fantasie van de toeschou≠wers! In Engelse luchtvaartbladen werd het toestel "the clou" van de tentoonstelling genoemd! In de zomer van 1923 was het prototype (de eerste) van de FK 31 op Waalhaven gebracht en ingevlogen door een Engelse piloot, die een oude bekende van Koolhoven was. De resultaten waren zo slecht, dat men meteen besloot een ander toe≠stel (met andere maten) te bouwen. Dit volgende toestel werd in januari 1924 vanaf Waalhaven ingevlogen, eveneens door een Engelse vlieger.

Proefdraaien met een Koolhoven FK 31

Op een van de foto's zien we het proefdraaien van de FK 31. Met man en macht moest men het toe≠stel vasthouden in de door de propellerwind opwaaiende sneeuw! Door een jonge Belgische piloot, RAPARLIER genaamd, die met z'n vrouw in Charlois woonde, werd de FK 31 naar Soesterberg gevlogen om vergeleken te worden met een Fokker vliegtuig. Door de militaire Luchtvaart-Afdeling aldaar werd de FK 31 niet gekozen. Wťl kwam er een bestelling voor 4 stuks voor de militaire Luchtvaart in Nederlands Oost-IndiŽ. Piloot Raparlier zien we op de andere foto met z'n vrouw in vliegkleding. In september 1924 vloog Raparlier met een FK 31 naar Frankrijk. Opnieuw werd ook daar het toestel uitgeprobeerd. Een Franse vlieger, DESCAMPS, maak≠te in januari 1925 snelle vluchten met de FK 31 over 100 - 200 en 500 kilometer met 500 KG belasting en brak enkele wereldsnelheidsrecords! Daarbij werd gedacht aan het snel overbrengen van post, zoals dat in de Verenigde Staten van Amerika gebeurde! In Frankrijk meende men de FK 31 in licentie te gaan bouwen! Maar er kwamen geen orders! Ook werd een poging gedaan de FK 31 op een andere markt te brengen!

 

Piloot RAPARLIER (rechts) met zijn vrouw in vliegtuigkleding op vliegveld Waalhaven

Descamps vloog met de FK 31 over de Zwitserse Alpen naar Wenen en ver≠volgens naar Polen.  Zo'n vlucht was in die jaren zeker geen kleinigheid! In Polen volgden demonstraties, maar er kwamen weer geen orders... Tenslotte bleef de FK 31 in Polen en verdween uit de geschiedenis. Plotseling was er in november 1925 het bericht dat Finland belangstelling had voor de FK 31. Er was een Finse groep beoordelaars naar Nederland geko≠men. Men was niet zo hťťl tevreden over Koolhovens vliegtuig. Maar uit Finland kwam tůch een bestelling voor 8 toestellen. Bovendien wilde men in Finland zelf ook de FK 31 gaan bouwen!

Er was dus weer werk aan de win≠kel in Den Haag! Samen met de vier toestellen voor Nederlands Oost-IndiŽ kwamen er nu steeds meer "vliegklare" FK 31-ers op Waalhaven! Er waren wel verschil≠len aan deze toestellen te zien. Vooral de koeling van de stermotoren (waarbij de cilinders in stervorm om de krukas staan)N gaf moeilijkhe≠den. De erlangs strijkende lucht moest het teveel aan warmte meenemen. Telkens werd er een andere beplating om de motoren geplaatst. De stabiliteit en de besturing kon door een andere vorm van de vleu≠gel en een verandering aan de roe≠ren verbeteren. Ook de vering van het landingsgestel probeerde men te veranderen. Allerlei dingen moest men uitproberen, om te zien of het inderdaad verbeteringen waren! Zo kwamen de toestellen met moeite tot stand! In Finland was men later niet helemaal tevreden. Over de toestel≠len die men daar zelf bouwde, was men nůg minder tevreden! Op Waalhaven waren ook nog enkele andere FK-typen, zoals een FK 29 en een FK 32, maar er was gťťn belangstelling voor. . .  Het ontwer≠pen en het bouwen van vliegtuigen, maakte de vliegtuigbouwer niet altijd rijk!