ONDERZOEK FRIES ZILVER


Deze website geeft informatie over de geschiedenis van goud- en zilversmeden in Friesland in de periode 1600-1750.
Peter Schoen startte in 1988 met een onderzoek naar Heerenveense goud- en zilversmeden en werkt sinds 2004 aan een proefschrift over de maatschappelijke positie van goud- en zilversmeden in Friesland in de periode 1600-1750.

Momenteel richt het onderzoek zich op Bolsward. Gegevens uit het oud-rechterlijk archief leveren tal van nieuwe inzichten op het gebied van de toeschrijving van meestertekens, het gilde en de relaties tussen de goudsmedenfamilies op.

Claes Fransen Baardt (1628-1693)

Vooral over Claes Fransen Baardt, een van de meest beroemde Friese goudsmeden, zijn veel nieuwe feiten gevonden. We weten nu dat hij voor de schotel met jachtscenes gebruik maakte van een ets van Rembrandt van Rijn.

Handtekening van Claes Fransen Baardt uit 1661.

Claes Fransen Baardt, schotel met jachtscenes, gesigneerd: 'C. Baardt'. (Particuliere collectie)


Twee meestertekens

Duidelijk is nu ook dat Claes Baardt van twee verschillende meestertekens gebruik maakte. Hij werkte ook met een stervormig meesterteken in de periode 1654-1663. Dit meesterteken is in het standaardwerk Merken van Friese goud- en zilversmeden ten onrechte aan Epke Hoittes toegeschreven. Dat betekent dat het oeuvre van Claes Baardt met een aantal bijzonder mooie voorwerpen is uitgebreid.

Claes Fransen Baardt, brandewijnkom met deksel, jaarletter F (1657), stadskeur Bolsward (Collectie Rijksmuseum Amsterdam)


Jezuieteninvloed

Claes Baardt was een overtuigd aanhanger van het rooms-katholieke geloof. Het bewaard gebleven werk getuigt van een relatie met de Orde der Jezuieten. In de Sint Franciscus Xaveriuskerk te Enkhuizen worden vier kandelaren bewaard die Claes Baardt in 1661 maakte in opdracht van de Jezuietenpater Chaciopin de Laredo. Voordat deze pater naar Enkhuizen vertrok was hij enige jaren in Bolsward actief geweest. In 1660 was een zoon van Claes Baardt geboren. Mogelijk stonden Baardts vrouw en hun zoon model voor deze afbeelding.

Claes Fransen Baardt, afbeelding Maria met kind op een kandelaar uit 1661 (Sint Franciscus Xaveriuskerk Enkhuizen)


Publicaties

'Heerenveense goud- en zilversmeden 1616-1813', De Vrije Fries, dl. 72, 1992, p. 121-142.

'Knoeien met zilver. Posthuum eerherstel voor keurmeester-generaal Claes Clasen Balck (1670-1694)', De Vrije Fries, dl. 79 1999, p. 93-104.

Heerenveens zilver 1616-1813. Tentoonstellingscatalogus Museum Willem van Haren, 2002.

'Claes Fransen Baardt. Rembrandt in Fries zilver', De Vrije Fries, dl. 86 (2006) p. 165-197.

'Baardt. Opkomst en ondergang van een Bolswarder zilversmedenfamilie in de zeventiende eeuw' in: De Stavelij, 2007.


Voor contact:

frieszilver.funsticks@freeler.nl