"Balanskraam" op een Stoomdag ?

Herman Oogink

Op vrijwel alle stoomevenementen staan er wel een paar, en er zijn er heel wat van gebouwd: de bekende balansstoommachine naar tekening nr. 60.01.012 van de Nederlandse Vereniging voor Modelbouwers (NVM) die ook is gepubliceerd in het Handboek Modelstoommachines. Het is een leuk beginnersmodel: de constructie is niet al te kritisch, het ziet er aantrekkelijk uit, en door de bescheiden omvang kan het ook gemakkelijk een mooi plekje in de woonkamer krijgen.
Toen ik enige tijd geleden van plan was om deze te gaan bouwen, bekeek ik tijdens de stoomdagen de voorgangers natuurlijk met buitengewone aandacht. En dan valt het op dat ze, hoewel duidelijk gebouwd naar de zelfde tekeningen, allemaal verschillend zijn. Zie de foto's hiernaast.
De één is sober, de ander is voorzien van diverse uitbreidingen, er zijn andere materialen gebruikt of constructiewijzigingen aangebracht, enz.
En zo geeft ieder zijn eigen interpretatie aan een zelfde ontwerp.

En daardoor kwam ik op de volgende gedachte:
Wellicht zou het een aardig idee zijn als we zouden proberen om op een van onze Stoomdagen eens zo veel mogelijk van deze machientjes in één kraam bij elkaar te krijgen.
Dat betekent natuurlijk nogal wat: zouden de bouwers bijvoorbeeld bereid zijn om hun "kindje" tijdelijk uit handen te geven aan de "babysitters" (om de vergelijking maar door te trekken) die de stand bemannen? Zijn ze zelf bereid om een uurtje op de stand te staan?

Dus ben ik maar eens gaan praten met enkele bouwers.
En het resultaat was verbluffend: vrijwel iedereen die ik er over sprak, was zeer positief en de meesten zijn in beginsel ook bereid hun machine op zo'n stand te parkeren. Eén kwam al spontaan met een naam: de "Balanskraam".
Dit betekent dat er inmiddels al ca. 10 toezeggingen zijn! 
Omdat dit voor sommige bezoekers het duwtje in de rug zou kunnen zijn om dit model ook te bouwen, ben ik ook maar eens met de secretaris van de NVM gaan praten. Ook hij is positief: extra tekeningen op hun stand en één tekeningenset "opofferen" om op te hangen in onze kraam: geen probleem.

Natuurlijk zijn er, als dit idee onder stoom komt, nog diverse praktische zaken uit te werken, zoals:

  • Aankleding van de kraam:
    Het zou natuurlijk leuk zijn daar wat aantrekkelijks van te maken met bijvoorbeeld een opstelling op "traptreden" zodat er op overzichtelijke wijze heel wat balansmachientjes kunnen staan, en wat "posters" aan de wand over de ontwikkeling van de balansstoommachine (hier een concept).
    Het mooiste zou zijn als dit aspect door een modelbouwclub met een werkplaatsje kan worden geadopteerd;

  • Bemanning van de kraam;

  • Moeten de modellen worden verzekerd?

  • Een poster over de ontwikkeling en de werking van de Balansstoommachine (is al klaar);

  • Beveiliging (mechanisch, elektrisch ?);

  • Laten draaien ? (op lucht of statisch ?);

  • Een machine in aanbouw (of in onderdelen) kan ook heel instructief zijn!

  • Een flyer (verhaaltje over de balansmachine in het algemeen en deze in het bijzonder) om uit te delen?

  • Kaartjes bij de modellen met naam bouwer/eigenaar, plaats en bouwjaar.

Aanvankelijk mikte ik erop om te proberen zo iets van de grond te krijgen op een voorgaande Najaarsstoomdag in Arnhem. Maar door enige onvoorziene omstandigheden kon dit toen niet doorgaan. 

En nu dus mijn vraag aan alle bouwers van deze machientjes en andere meedenkers:
Ziet u wat in het idee en bent u bereid uw dierbare bezit een dag aan de "Balanskraam" toe te vertrouwen?
Heeft u suggesties voor de praktische uitwerking?
Laat het mij weten!

Uw instemming, afkeuring, suggesties, toezeggingen, enz. kunt u kwijt in het Gastenboek.

Ik ben benieuwd  !

Gep Engler, Delft

Teus Sprong

Dhr. F.G. Elferink

Jip van der Pols

? ? ?

Gep Engler

Dhr. Vermeer

Joop Mangels

Henk Potman

? ? ?

Antoon Seijkens

Dhr. E. Stof

Jan Ridders

Dhr. van Lierop

v-Lit.JPG (232149 bytes)

Gerard van Lit

 

 

 

Overigens "bouwde" ik dit machientje ook als vingeroefening met TurboCad 11 op de PC.

De tekeningen van deze veel gebouwde balansstoommachine worden geleverd door de Nederlandse Vereniging voor Modelbouwers.

Zie: http://www.modelbouwers.nl/webwinkel/info6.php?tek_ID=60.01.012&dbnr=6001012&foto=60010120.jpg

Ze zijn ook gepubliceerd in het "Handboek Modelstoommachines" door Rob van Dort en Joop Oegema,
ISBN 90 2010 998 7