Free counter and web stats
WEKELIJKS COMMENTAAR
HOME OMAR KHAYYAM INTRO ENGLISH RUBAIYAT DUTCH RUBAIYAT
ASTROLOGY ARTICLES GEBOORTETEKST LESSONS PRICES
HERINNERINGEN gedichtenRuth MIRIAM BOOKSLINKS


Omar
Khayyam

The
Rubaiyat


Below you will find introductions in English and Dutch and links to my English and Dutch translations.

Hieronder vindt U introducties in het Nederlands en English en links naar mijn Engelse en Nederlandse vertalingen.

* * *

INTRODUCTION

Many people seem to know the Rubaiyat only from the English translation (or rather his very personal rendition) of Edward FitzGerald. In my opinion that translation does not at all catch the spirit and philosophy of Omar Khayyam. The best translation made from the original Persian language I have come across is the one in the French language by Franz Toussaint; a translation both delicate and poetic, leaving the original thought and meaning intact; one can almost see and hear Omar Khayyam reciting the quartets himself.

Omar Ibn Ibrahim El Khayyam was born in Khorassan, near the town of Nichapur around the year 1040. Mentioned most is the date 18th may 1048 of our calendar. He studied at the collage of that town and started a very close friendship with 2 fellow students, each of which with a glorious future: Hassan Sabbah, who became "Oldest of the Mountains", head of the mysterious sect of the Haschichins, en N‚zam- ol-Molk, who became the right hand of the sultan Alop Arslan.

According to legent, the three friends made an agreement: if one of them would achieve social success, he would support the others. The protection of Nézam-ol-Molk made it possible for Omar Khayyam to devote his time to the study of mathematics and astrology without financial worries. However, in his book Samarcande Amin Maalouf writes, that the truth is different; he mentions that Nézam-ol-Molk was much older than Omar Khayyam so could not have been a student at the same time and already was the highest official (Vizier) of the Sultan when they met; he did, however, give Omar Khayyam a yearly allowance and funds to build an observatory. He further writes that Omar Khayyam met Hassan Sabah the first time just before his second meeting with Nézam-ol-Molk and introduced Hassan to him. When Hassan was banned by the Sultan he founded the order of Assassins, working from Alamout, a mountain hide-out where his followers had to live according to the most strict religious rules and in fact became the first group of suicide-terrorists in history.

Omar Khayyam was considered the most famous scientist of his age. He wrote a number of scientific works, such as Astronomic tables, a Method for calculating Square Roots, a Demonstration of Algebraic Problems, a Treatise of difficulties relating to the definitions of Euriclides. As director of the Observatory of Merv in 1074 he took care of the new Mohammedan calendar.

To honour his father's profession, he gave himself the name el Khayyam: the one who makes tents.
He died when 85 at Nichapour.

Other Persian poets like Ferdossi, Molavi and Nezami have published more poems; Omar Khayyam has become immortal with 170 quatrains, carelessly left behind, as it were, to us. For that matter, the number of 170 is a matter of dispute; there may have been more of them or less. After all, quatrains were often not written down, but passed on verbally.

Khayyam was a man in despair, hiding his sorrow behind a smile. His serenity was not achieved without wounds, without effort. He pursued the Truth during his whole life, in science, in philosophy, in the pleasant things of life. The result of his passionate search cannot be expressed better than in one of his quatrains:

Our great wide world - a piece of dust.
All human knowledge - words.
The people, animals and flowers of the
seven continents - shadows. The result of
our meditations - nothing.

The tranquillity of this disillusioned person is quite different from the divine calm of Goethe, from the colorless calm of Horatius. His universal knowledge and disappointment of that knowledge have lead to his indifference and bitterness, to the acceptance of the sorrow that follows each moment of happiness.

His courage is exceptional. With disdain for the opinions of his fanatic and intolerant contemporaries he dares question all that is considered the gospel truth by his environment, dares proclaim the emptiness of the religious dogmas and of human knowledge:

On this multi-colored earth some-one walks,
neither believer nor atheist, neither poor nor rich.
He worships neither Allah nor human laws.
He does not put his faith in universal truth.
He confirms nothing. Who is this courageous
and sad person walking our multi-colored earth?

Who? Khayyam himself, obviously.

Khayyam's materialism is never coarse. The ardor with which he writes about wine and love is heartrending. His paradoxes, his irony regarding existing rules and the sellers of dreams, his opposition to religions are in fact his opposition against its abuses, are not nihilistic. His calling attention to the Now makes one think of Zen bouddhism.

The lucidity and profoundness of the quatrains have made them so accessible and so well liked in the Western world, in spite of the translations or rather re-rendering of Nicolas and Fitz-Gerald. Especially the latters own rendering, that has been re-translated by many others, has in my opinion contributed considerably to the misinterpretation of the original language and of Khayyam's thoughts and attitude to life.

My translation is not from the original Persian, but is a translation of Franz Toussaint's wonderful translation in French of the Persian original. Of the many translations I have seen, the one by Franz Toussaint in my opinion beats all others at great distance.

A piece of bread,
some fresh water,
the shadow of a tree and your eyes, my beloved.
No sultan is happyer than me,
no beggar more sad.

I hope that my present rendering will make new readers of Khayyam as enthusiastic as I am and that it will give those, that know him already from other translations, a new conception of Omar Khayyam.

For my English translation based on the one made by Franz Toussaint, click here.

* * *

INTRODUCTIE

Veel mensen lijken de Rubaiyat alleen te kennen van de Engelse vertaling (of beter gezegd "heel persoonlijke bewerking") van Edward FitzGerald. In mijn opinie doet die bewerking geen recht aan het gedachtengoed en de filosofie, de levenshouding van Omar Khayyam. De beste vertaling uit het oorspronkelijke Persisch die ik gezien heb is de vertaling in de Franse taal van Franz Toussaint; een vertaling die zowel delikaat en poetisch is en toch ook volledig de oorspronkelijke gedachten en bedoeling intact laat; je kan hier als het ware Omar Khayyam zijn kwatrijnen zelf horen uitspreken.

Omar Ibn Ibrahim El Khayyam werd geboren in Khorassan, dicht bij de stad Nichapur rond het jaar 1040 (meest genoemd wordt als exacte datum 18 mei 1048) van onze jaartelling. Hij volgde zijn studies op het college van die stad en begon daar een hechte en langdurige vriendschap met twee kameraden, die een glorieuze toekomst hadden: Hassan Sabbah, de latere "Oudste van de Bergen", hoofd van de mysterieuze sekte van de Haschichins, en Nézam-ol-Molk, die later Vizier werd van de Sultan Alop Arslan.

De afspraak van de drie vrienden was, dat als één van hen maatschappelijk succes zou hebben hij de anderen zou ondersteunen. Dank zij de bescherming van deze vizier kon Omar Khayyam zich zonder geldzorgen wijden aan de studie van wiskunde, astronomie en astrologie. In zijn boek Samarcande schrijft Amin Maalouf echter, dat de waarheid anders is; hij zegt, dat Nézam-ol-Molk veel ouder was dan Omar Khayyam en daarom niet tegelijk met hem student geweest kan zijn en dat Nézam-ol-Molk al Visier van de Sultan was, toen Omar Khayyam hem voor de eerste keer ontmoette. Hij gaf Omar Khayyam wel een jaarlijkse uitkering en geld voor het bouwen van een sterrewacht. Amin Maalouf schrijft verder, dat Omar Khayyam Hassan Sabah voor het eerst ontmoette vlak voor zijn tweede ontmoeting met Nézam-ol-Molk en Hassan toen aan hem voorstelde. Nadat enkele jaren later Hassan verbannen werd door de Sultan stichtte hij de Orde van de Assassins (moordenaars), vestigde zich in Alamout, een fortificatie in de bergen; deze orde werd volgens Amin Maalouf in feite de eerste orde van zelfmoord-terroristen in de geschiedenis; Hassan en zijn volgelingen leefden overigens in hun gefortificeerd bergdorpje volgens de meest stricte religieuze wetten.

Omar Khayyam werd beschouwd als de meest beroemde geleerde van zijn tijdperk. Hij schreef een aantal wetenschappelijke werken, zoals Astronomische Tabellen, Methode voor het Worteltrekken, Demonstratie van Algebra‹sche Problemen, Verhandeling over moeilijkheden bij de definities van Euriclides. Als directeur van het Observatorium van Merv in 1074 verzorgde hij de vernieuwing van de Mohammedaanse kalender.

Om het ambacht van zijn vader te eren gaf hij zichzelf de naam el Khayyam - maker van tenten. Hij stierf op 85-jarige leeftijd te Nichapour. Andere Perzische dichters zoals Ferdossi, Molavi en Nezami hebben veel meer gedichten geschreven; Omar Khayyam is onsterfelijk geworden door een 170-tal kwatrijnen, als het ware onachtzaam aan ons nagelaten. Overigens is ook het aantal van 170 omstreden; het kunnen er meer of minder geweest zijn. Immers kwatrijnen werden vaak niet opgeschreven maar door de toehoorders doorverteld.

Khayyam was een vertwijfeld mens, die zich achter een glimlach verborg ook al werd hij verstikt door verdriet. Zijn sereniteit werd niet verworven zonder moeite, zonder wonden. Zijn hele leven zocht hij de waarheid, in de wetenschap, in de filosofie, in de plezierige dingen van het leven. Het resultaat van zijn hartstochtelijk onderzoek kan niet beter weergegeven dan met één van zijn kwatrijnen:

Deze grote wereld - een korrel stof.
Alle kennis van de mens - woorden.
De volkeren, de dieren en de bloemen
van de zeven continenten - schaduwen.
Het resultaat van je meditaties - niets.

De gemoedsrust van deze ontgoochelde lijkt in niets op de goddelijke kalmte van Goethe, op de kleurloze rust van Horatius. Zijn universele kennis en zijn teleurstellingen daarin hebben hem zijn onverschilligheid en bitterheid gegeven, het accepteren van het verdriet dat komt na elk moment van geluk.

Zijn moed is zeer opmerkelijk. Met minachting voor het oordeel van zijn fanatieke en intolerante tijdgenoten durft hij alles wat heilig geacht wordt om hem heen in twijfel te trekken, durft hij de leegte van de religieuze dogma's en van de menselijke kennis te verkondigen:

Op deze bonte aarde loopt iemand rond,
noch rijk, noch arm. Hij aanbid noch Allah
noch de wetten. Hij gelooft
niet in de waarheid, hij geeft geen zekerheden.
Op deze bonte aarde, wie is deze
dappere en trieste man?

Wie? Khayyam zelf natuurlijk!

Het materialisme van Khayyam is nooit grof. De gloed, waarmee hij de wijn en de liefde bezingt is hartverscheurend. Zijn paradoxen, zijn ironie ten aanzien van de bestaande regels en de kooplui van dogma's, zijn godslasteringen zijn het in opstand komen tegen het gebruik ervan, zijn geen uitlatingen van nihilisme.

Zijn aandacht voor het Nu doet denken aan het Zen-boeddhisme.

De helderheid en diepte van de kwatrijnen heeft hun succes in het Westen bepaald, ondanks de zo afwijkende vertalingen van Nicolas, van Fitz-Gerald. Vooral de laatste, die door velen als voorbeeld voor her- vertalingen werd genomen, heeft zeer veel bijgedragen tot een verbastering van de oorspronkelijke taal van Khayyam en van de betekenis van zijn kwatrijnen en van zijn levenshouding. Eén van de eigenschappen van de kwatrijnen is immers juist hun eenvoud en directheid.

Mijn vertaling is niet een vertaling direct uit het Perzisch, maar een vertaling van de zo bijzonder mooie vertaling uit het oorspronkelijk Perzisch in het Frans door Franz Toussaint. Van de vele vertalingen van Omar Khayyam, die ik gezien heb, staat mijns inziens die van Toussaint op eenzame hoogte.

Een stuk brood,
wat vers water,
de schaduw van een boom
en jouw ogen! Geen sultan
is gelukkiger dan ik, geen
bedelaar droeviger
.

Ik hoop dat mijn weergave daarvan in het Nederlands nieuwe lezers voor Khayyam zullen winnen en hen, die Khayyam al kenden uit eerdere vertalingen een nieuwe kijk op deze mens en dichter zullen geven.

Voor mijn Nederlandse vertaling, gebaseerd op de Franse tekst van Franz Toussaint, click hier.

© Hans W. van Rossum 2003.

Contact: Hans W. van Rossum,
in Alkmaar, the Netherlands, tel: 072-5153134 (0031725153134).
Or by email at: Hans-Van.Rossum@NOSPAMhetnet.nl, but delete the word NOSPAM from the address (This way I hopefully avoid automated spam and viruses!).

WEKELIJKS COMMENTAAR
HOME | ASTROLOGY | ARTICLES | GEBOORTETEKST | COURSFR | CURSUSNL | PRICES
OMAR KHAYYAM's RUBAIYAT INTRO | ENGLISH RUBAIYAT | DUTCH RUBAIYAT |
SAYINGS | BOOKS | gedichtenRUTH | MIRIAM | LINKS