Uitblinkers

Boekbespreking door Dini van den Heuvel

Uitblinkers
Waarom sommige mensen succes hebben en anderen niet
Door Malcolm Gladwell
Uitgeverij Contact 2008
ISBN 978.90.253.295.84

In Uitblinkers gaat Malcolm Gladwell op zoek naar de herkomst van succes. En die ligt volgens hem niet, zoals vaak wordt gedacht, in een bijzonder brein of een verbluffend talent. Uitblinkers hebben wel iets bijzonders: maar dat zit hem vooral in wat ze meegemaakt hebben: hun cultuur, familie en alle omstandigheden waarmee ze in aanraking zijn geweest.

Volgens Gladwell zijn Uitblinkers het produkt van geschiedenis en gemeenschap, van kans en erfenis. Hun succes is niet exceptioneel of mysterieus. Het is geworteld in een web van voordelen en erfenissen: sommige verdiend, andere niet – soms dankzij geluk en soms via hard werken – , maar allemaal van groot belang om een potentieel succes ook tot een succes te maken.

Deel I

In deel I bespreekt hij de kansen die van belang zijn voor een individu om tot succes te komen. Hij beschrijft dat iemands geboortedatum, door de regels die in de samenleving gehanteerd worden,van groot belang kan zijn om succes te hebben.
Ook gaat hij uitgebreid in op de rol die oefening speelt bij succes. Voor echte expertise op een bepaald gebied zijn volgens hem al gauw tienduizend werkuren nodig. Dus iemand die succes wil hebben zal bereid moeten zijn en ook de kans moeten krijgen om 3 uur per dag of 20 uur per week en dit gedurende tien jaar, aan die expertise te werken. En dat is echt niet voor iedereen mogelijk.

Verder bespreekt hij de relatie tussen IQ en succes. Deze relatie geldt volgens hem maar tot op bepaalde hoogte. Zodra iemand een IQ rond de 120 heeft, lijken extra IQ punten zich niet meer te vertalen in enig meetbaar voordeel in de echte wereld. Dus vanaf deze drempel moeten er andere zaken van belang zijn om succes te hebben. Zo is er volgens Gladwell uit onderzoek bekend dat personen die succesvol zijn ook over een flexibele geest beschikken, creatief zijn en dat zij de charme, virtuositeit en handigheid hebben om van de wereld te krijgen wat zij willen.

Robert J. Sternberg noemt dit laatste in zijn boek “Succesvolle intelligentie” praktische intelligentie. Voor Sternberg omvat praktische intelligentie dingen als 'weten wat je tegen wie moet zeggen, weten wanneer je het moet zeggen, en weten hoe je het zo effectief mogelijk moet zeggen” . Kinderen leren deze vaardigheden vooral van hun ouders.*

Deel II

In deel II beschrijft Gladwell dat culturele erfenissen, vaak al een erfenis van enkele generaties, van grote invloed kunnen zijn op het hebben van succes. Hierbij gaat hij in op hoe bij Koreaanse piloten hun culturele erfenis, hoe zij als Aziaten met autoriteit omgaan, de moderne taak van besturen van vliegtuigen in de weg kan staan.

Ook vertelt hij uitgebreid over hoe een culturele erfenis van het jaren werken op rijstvelden volgens hem van invloed is op het succes in wiskunde van latere generaties. Succes in wiskunde is volgens hem een kwestie van volharding, koppigheid en bereidheid om door te werken aan oplossingen als anderen er allang mee gestopt zijn. En dit zijn eigenschappen die volkeren die leven van rijstteelt al eeuwenlang in praktijk brengen.

Op al deze zaken gaat Gladwell uitgebreid in. Tenslotte schrijft hij aan het eind van zijn boek: “De slimste, met het hoogste IQ, heeft niet vanzelfsprekend het meeste succes. Succes is evenmin de optelsom van wat we doen en besluiten. Het is een geschenk. Uitblinkers zijn degenen die een kans hebben gekregen – en die de kracht en de tegenwoordigheid van geest hadden om die kans met beide handen aan te grijpen. De les is eenvoudig, maar het is opmerkelijk hoe vaak die over het hoofd wordt gezien. We zijn zozeer gevangen in de mythe van de besten, de slimsten en de hardste werkers dat we denken dat uitblinkers spontaan tot wasdom komen”.

Tenslotte

Tot zover het boek van Gladwell. Hij beschrijft uitgebreid vanuit de praktijk dat succes van heel veel verschillende factoren afhankelijk is. En dat het de moeite waard is om je je bewust te zijn van deze factoren, zodat je je eigen mogelijkheden en talenten succesvoller kunt gebruiken.
Heel jammer vind ik het, dat er geen literatuurlijst in het boek staat van het vele onderzoek waarnaar hij verwijst. Zo'n lijst had het boek voor mij nog meer de moeite waard gemaakt. Nu blijft de inhoud wel heel erg beperkt tot goed geschreven verhalen en anekdotes uit de praktijk.


* Succesvolle intelligentie
Hoe praktische en creatieve intelligentie succes bepalen.
Door Robert J. Sternberg
Uitgeverij Swets & Zeitlinger, Lisse, 2002
ISBN90 265 1694 0