Om het leven van Hubertus Hendrikus van Esdonk te plaatsen in de (vaderlandse) geschiedenis, staan hieronder een aantal "historische" feiten.

 

23 september 1919 (geboortedag)

Bron: de Telegraaf van 23 september 1919. Op de voorpagina staat alleen nieuws over de nasleep van Wereldoorlog 1. Enkele berichten:

Duitsland en Engeland onderhandelen over de gecombineerde terugkeer van krijgsgevangenen van Wereldoorlog 1 (1914-1918). Ook Belgie is bereid Duitse krijgsgevangenen terug te zenden (10.000 mensen). Het transport zal per spoor en niet te voet plaatsvinden. Ook Amerika stuurt de Duitse krijgsgevangenen terug.

Frankrijk wil 5.000 Duitse locomotieven, die ze op grond van het vredesverdrag van Duitsland hadden gekregen, met Duitsland ruilen . Reden is dat ze mechanisch te ingewikkeld zijn, de Franse machinisten ze "ongaarne" behandelen en dat ze te zwaar zijn voor het Franse spoor. Duitsland wil echter niet ruilen.

Klik hier voor het bovenste deel van de voorpagina van de Telegraaf en klik hier voor het onderste deel.

 

bovenste deel van de voorpagina telegraaf 23 september 1919; klik met de muis voor een vergroting
Februari 1933.
Protest opgeheven door vliegtuigbom.

In februari 1933 breekt er onder de "inlandse" bemanning van de oorlogsbodem "de zeven provincien" muiterij uit. De bemanning is het niet eens met de zoveelste verlaging van de lonen die door de regering is afgekondigd in het kader van de bezuinigingen. Door het werpen van een bom uit een watervliegtuig wordt het verzet gebroken. "Het gezag handhaaft zich". Er vallen 23 doden.

 

1935.
Verkiezings- overwinning NSB.

Bij de Statenverkiezingen van 16 en 17 maart 1935 behaalt de Nationaal-Socialistische Beweging bijna 8% van de stemmen. Dit is het grootste aantal kiezers dat een fascistische organisatie ooit in Nederland getrokken heeft. De NSB was eind 1931 opgericht door de Utrechtse ingenieur (hoofdambtenaar bij Rijkswaterstaat) Anton Mussert. Hij liet zich inspireren door de Duitse Nationaal socialisten onder leiding van Adolf Hitler, en de Italiaanse variant onder leiding van Mussolini. Er onstaan ook randorganisaties als de jeugdvereniging "Nationaal Jeugdstorm".
Bij de Satenverkiezingen in 1939 krijgt Musser,t vanwege het verweer van de traditionele partijen en de kerken, minder dan 4% van de stemmen, een gevoelig verlies. Tijdens de latere Duiste bezetting krijgen de zwarthemden van Mussert weer een rol van betekenis, ditmaal echter als handlanger van de vijand.

 

1940-1945.
Tweede Wereldoorlog.

Enkele gebeurtenissen.

14 mei 1940: het bombardement van Rotterdam.
Gedurende de eerste twee dagen van de tweede Wereldoorlog wordt het zuiden van Rotterdam door Duitse vliegtuigen gebombardeerd. Naast grote materiele schade komen ongeveer 800 mensen om. De Nederlandse legerleiding (generaal Winkelman) besluit te capituleren voor de Duitse overmacht.

25 en 26 februari 1941: de februaristaking.
In Amsterdam en een klein deel van het westen van het land breekt een staking uit als reactie op de razzia's die enkele dagen van te voren in de Amsterdamse jodenbuurt plaatsvonden. De CPN organiseert deze staking van onder andere de spoorwegen en de stadsreiniging. De Duitsers hebben door hun Ordnungspolizei de zaak echter in twee dagen onder controle. Deze staking was de enige in Europa tegen de jodenvervolging. Ter nagedachtenis wordt later het monument "De Dokwerker" opgericht. Een tweede oproep tot staking (6 maart) krijgt geen gehoor van de bevolking.

26 en 27 februari 1942: de slag in de Javazee.
Vice admiraal Helfrich geeft opdracht aan scout-bij-nacht Karel Dorman om een Japans landingskonooi te vernietigen. Dit leidt tot de slag in Javazee, waarbij Doorman's eskader van Nederlandse, Australische, Amerikaanse en Britse oorlogschepen (de Striking Force) vernietigd wordt.

30 september en 1 oktober 1944: de aanslag bij Putten..
Bij de Oldenallerbrug op de weg van Nijkerk naar Putten wordt een overval gepleegd op een Duitse militaire auto. De bedoeling was om waardevolle gegevens te bemachtigen. Omdat de Duitsers hoe langer hoe meer door de geallieerden in het nauw gedreven, was hun reactie extreem. Putten werd getroffen door ongehoord zware vergeldingsmaatregelen. Ruim 100 huizen en openbare gebouwen werden platgebrand en er vielen honderden doden.

1944-1945: de hongerwinter.
Toen het zuiden van Nederland al bevrijd was heerste er in grote delen van Nederland voor het eerst sinds de Middeleeuwen hongersnood. Door de extreem strenge kou (en te weinig steenkool) kwamen 22.000 mensen om het leven. Een op de vijftien mensen leed aan hongerziekte. Al voor de capitulatie van de Duitsers maakten voedselbombardementen een einde aan de hongersnood.

 

1945-1949.
Uitroepen Republiek Indonesie.

Door de snelle nederlaag van de Nederlanders door de Japanners in de Javazee (1942) komt het onafhankelijksstreven van Nederlands Indie in een stroomversnelling. Zeker als de bezetter (de Japanners) door de oorlogssituatie in 1945 concessies aan hun bewind moeten doen. In de zomer van dat jaar lijkt een onafhankelijkheidsverklaring binnen bereik. De nationalistische voorman Soekarno neemt het voortouw. Na een lange en verbitterde strijd vindt op 27 december 1949 de soevereiniteitsoverdracht plaats.

 

1953.
De watersnoodramp.

Een zeldzame combinatie van natuurkrachten veroorzaakt op 1 februari 1953 talrijke dijkdoorbraken in het zuidwesten van Nederland en op Texel. Er vallen 1853 doden en er ging een veestapel van 1.500 paarden, 25.000 koeien en 100.000 kippen verloren. De ramp had voorkomen kunnen worden als de dijken hoger waren geweest. Een reden om de Deltawet aan te nemen, een samenhang van regelingen die een dergelijke ramp in de toekomst moest voorkomen.

 

26 mei 1956. Geboorten.

Op de geboortedag van dochter Marco zijn ook geboren Simon Tahamata (voetballer) en Denny Christian (schlagerzanger).

 

1959.
Staatsgreep Cuba.

In januari 1959 verdrijven Fidel Castro en de arts Che Quevara samen met 80 rebellen de door de Verenigde Staten gesteunde dictator Batista.

 

1966.
Provo's.

Halverwege de jaren zestig werd Nederland opgeschrikt door de opkomst van Provo, een op anarchistische leest geschoeide beweging van jongeren. Zij wisten met goed gevoel voor publiciteit te keer te gaan tegen het heersende regentendom, de consumptiemaatschappij, het militairisme en het koningshuis. Zij produceerden veel "witte plannen" zoals het "witte fietsen plan", gratis fietsen voor iedereen. Iedere zaterdagnacht dansten de provo's rond het "Lieverdje" op het Spui in Amsterdam. Het huwelijk van kroonprinses Beatrix met de Duitse diplomaat Claus van Ambsberg in 1966 bood voor hen een ideaal mikpunt. De mnifestaties van Provo heeft een blijvende invloed op de leefstijl en opvattingen van een nieuwe naoorlogse generatie.

 

1975.
Suriname onafhankelijk.

In de nacht van 25 op 26 november 1975 wordt in het stadion van Paramaribo de Surinaamse vlag gehesen. Suriname is onafhankelijk geworden. Maar wat de geschiedenis in moest gaan als een model-dekolonisatie, levert een lange reeks problemen op. De overhaaste onafhankelijkheid leidt in latere jaren tot verdere leegloop van Suriname, groeiende corruptie, verspilling van ontwikkelingshulp, de militaire coup en dictatuur van Desi Bouterse, de "decembermoorden" op vijftien oppositieleiders, jarenlange strijd met de bosnegers, halvering van het inkomen per hoofd van de bevolking enz.

 

1976.
Lockheedaffaire.

In dit jaar komt het Nederlands koningshuis in opspraak toen bekend werd dat de Amerikaanse vliegtuigfabriek Lockheed enkele miljoenen guldens had betaald aan prins Bernhard. Na een diepgaand onderzoek van drie wijze mannen (A.M. Donner, rechter bij het Hof van Justitie van de E.G.; M.W. Holtrop, oud president van de Nederlandsche Bank; H. Peschar, voorzitter van de Algemene Rekenkamer) moest de prins zich terugtrekken uit tal van maatschappelijke en militaire functies.

 

1975 en 1977.
Gijzelingsacties van Zuid-Molukkers.

Jonge Zuid-Molukkers die het vertrouwen hadden verloren in een vreedzame totstandkoming van een onafhankelijke Molukse republiek (Republik Malaku Selatan, RMS) gaan over tot gewelddadige acties om hun politieke verlangens kracht bij te zetten. In 1975 vallen bij een treinkaping drie doden en op 23 mei 1977 worden in Noord-Drenthe een intercitytrein gekaapt (bij de Punt) en een openbare basisschool (in Bovensmilde) bezet.
Oorzaak is de belofte uit 1951 bij de demobilisatie van Zuid-Molukse KNIL militairen van een spoedige onafhankelijk Republiek waarnaar zij zouden kunnen terugkeren. Indoesie weigerde dit echter met gebruik van veel geweld.

 

1981.
Grote vredesdemonstratie.

Op 21 november komen op het Amsterdame Museumplein 400.000 mensen bijeen om te demonstreren tegen de plaatsing van kruisraketten. Dit is de grootste demonstratie ooit in Nederland. In deze fase van de Koude Oorlog spreekt Nederland en woordje mee. De organisatie is in in handen van het Interkerkelijk Vredsberaad (IKV) onder leiding van de calvinist Mient Jan Faber, en het Komitee Kruisraketten Nee (KKN). De leus is "Help de kernwapens de wereld uit. Om te beginnen uit Nederland".

 

1982.
Het Poldermodel.

In 1982 wordt in Wassenaar (in de woning van werkgeversvoorzitter mr. C. van Veen) een akkoord gesloten tussen werkgevers en werknemers (Wim Kok) dat de basis zou worden van het Poldermodel: een uniek harmonieus sociaal-politiek stelsel, dat bewondering oogst bij veel buitenlandse delegaties, omdat het model bijvoorbeeeld in rap tempo in een bloeiende economie nieuwe banen schept terwijl in andere verzorgingsstaten het tegendeel plaatsvindt.