Hoe gaat het soms fout met de behandeling van een B12-tekort

Hoewel Addison-Biermer/Pernicieuze Anemie goed behandeld kan worden, gaat er toch nogal eens wat mis met de behandeling.

Waardoor gaat de behandeling nogal eens fout

Omdat dokters, vooral bij jongeren, nogal eens een B12-supplement voorschrijven, omdat er gedacht wordt aan een voedseldeficiëntie. Dit is eigenlijk nooit het geval, ook niet bij vegetariërs. Bij veganisten die geen B12-supplement gebruiken kan er na jaren een tekort ontstaan.

Omdat men denkt dat het tekort maar tijdelijk is omdat het bloedbeeld geen afwijking vertoont zoals bloedarmoede.

Omdat met denkt dat de behandeling minder intensief hoeft omdat er geen bloedarmoede is. De mate van behandeling is echter niet afhankelijk van wel of geen bloedarmoede.

Omdat gedacht wordt dat als de IF-antistoffen en de pariëtaalcel-antistoffen negatief zijn de behandeling met orale suppletie kan volstaan. Dit is onjuist, de opname is van meer afhankelijk dan deze antistoffen. De behandeling door een opnamestoornis behoort altijd met injecties.

Omdat men denkt dat het een tijdelijk tekort is en daarom ook maar tijdelijk behandeld hoeft te worden. Na enkele injecties wordt enkele weken daarna de waarde weer getest en deze blijkt weer "goed" te zijn en wordt gedacht dat de injecties niet meer nodig zijn.
Een gezond mens heeft een B12 op voorraad (vooral in de lever) voor minstens drie jaar. Dus een tijdelijk tekort kan eigenlijk niet. Dus in deze situatie stoppen met de behandeling vraagt om moeilijkheden.

Omdat er anno 2008 nog steeds dokters en specialisten zijn die zeggen pas met de behandeling te starten als de B12-waarde ruim onder het referentiegebied ligt. Men gaat er dan blijkbaar vanuit dat laag-normale waarden geen klachten kunnen geven. Hierdoor lopen de patiënten de kans dat ze maanden tot enkele jaren met een onbehandeld tekort (op weefselniveau) blijven doorlopen. En dat kan neurologische schade veroorzaken.

Omdat er na enkele injecties de B12 weer wordt bepaald. Deze is dan vaak ver boven het referentiegebied, maar de klachten zijn niet weg. De conclusie wordt dan wel getrokken dat met deze waarde de klachten weg zouden moeten zijn en het daarom niet aan een B12-tekort ligt en de injecties dus niet nodig zijn. Echter de waarde na injecties zegt niets over de B12 in de weefsels en al helemaal niets over de weefselschade.

Omdat de dokter na een aantal injecties de B12-waarde nog eens gaat meten en dan schrikt van de erg hoge waarde en besluit de injecties voorlopig maar te stoppen of drastisch te minderen. Die waarde moet juist zo hoog zijn, daar moet het herstel van komen. Vooral in het begin van de behandeling kan dit voorkomen en zal de patiënt de dokter smeken om weer een injectie ondanks de voldoende lijkende waarde. In die situatie wordt nogal eens niet geluisterd naar de patiënt. De meting is heilig en de patiënt wordt niet geloofd en krijgt eerder een antidepressivum dan een B12-injectie. Dit kan een ramp betekenen voor de degene die het aangaat.

Dit komt omdat de waarde in het bloed na injecties, onterecht, aan de normale referentiewaarden wordt getoetst. Na injecties zegt de waarde in het bloed nog veel minder over de B12 op weefselniveau dan voor de injecties.
In het Farmacotherapeutisch Kompas wordt de blijvende behandeling voorgeschreven, maar hier staat niets over de waarde na injecties en zeker niet dat er op basis daarvan gestopt of geminderd zou kunnen worden. De behandeling mag niet gestopt worden zolang de oorzaak onbekend of niet te herstellen is.

Omdat de oorzaak van het tekort bij de zwangerschap wordt gelegd en daarom tijdelijk wordt behandeld. Veelal was het probleem er al voor de zwangerschap maar komt alles door de extra behoefte aan B12 in een stroomverstelling. De zwangerschap duurt ook nog veel korter dan de drie jaar voorraad. Dus kan eigenlijk niet alleen de oorzaak van het tekort zijn.

Omdat men denkt dat als er geen oorzaak van het tekort aan te tonen is, dat er dan ook niet blijvend behandeld hoeft te worden.

Omdat er maar enkele injecties worden gegeven en er gedacht wordt dat alles weer oké is, gezien de waarde in het bloed.

Omdat er soms maar enkele injecties worden gegeven en dan afgewacht zou moeten worden "of het lichaam het zelf weer opneemt". Nou vergeet dat maar, want de injecties herstellen de opname niet.

Omdat de aanvangsdosering van 10 injecties in 5 à 10 weken niet altijd wordt gegeven.

Omdat bij duidelijke neurologische klachten de aanvangsdosering niet lang genoeg volgehouden wordt. Soms is een behandeling nodig van 1 à 2 injecties per week gedurende een jaar voordat er naar de onderhoudsdosering overgegaan kan worden. (zie de bijsluiter van de B12-ampullen of het Farmacotherapeutisch Kompas -->klik hier)

Omdat dokters nogal eens denken dat voor iedereen de standaard onderhoudsdosering van een injectie per twee maanden ruim voldoende is. De behoefte verschilt echter nogal van persoon tot persoon. Dan verdient behandelen op basis van de klachten de voorkeur. En dan zodanig dat met de klachten voor blijft.

Na starten van de behandeling komt het nogal eens voor dat de klachten in de eerste weken verergeren voordat de verbetering merkbaar wordt. Vanwege de onbekendheid met dit fenomeen komt dan gedachte op dat de injecties toch niet de oplossing zijn en er ten onrechte gestopt wordt met de injecties. Het onderzoek richt zich daarna op een andere mogelijke oorzaak die dus niet wordt gevonden.

Omdat er vandaag de dag nog huisartsen en internisten zijn die denken dat vaker injecteren dan een keer per twee maanden alleen maar werkt door het placebo-effect.

Omdat er nog wel eens gedacht wordt dat met de homocysteïne of methylmalonzuurtest de behandeling gecontroleerd kan worden. Deze tests geven er echter geen zekerheid over of de behandeling toereikend is.

Omdat er gedacht wordt dat na stoppen van de injecties deze na drie maanden of een halfjaar geen effect meer hebben op de B12-waarde in het bloed. De laatste injectie kan echter wel een of meer jaren doorwerken in de waarde terwijl er dan toch een tekort in de weefsels is.

Omdat de frequentie teruggebracht wordt door de gedachte dat een teveel aan B12 schadelijk zou zijn. Dit is een onjuiste bewering. De injecties zijn niet toxisch. (Lees de bijsluiter)

Omdat men nogal eens denkt dat met de behandeling de waarde mooi binnen het referentiegebied dient te worden gehouden. Het gaat hier niet om "instellen" maar om te zorgen dat het lichaam over ruim voldoende B12 kan beschikken zodat men zeker is van voldoende B12 in de weefsels. Hiertoe moet de waarde tot aan de volgende injectie ver boven het referentiegebied liggen om hier voldoende zekerheid in te bouwen.

Omdat bij een lage B12 er maar een of enkele injecties worden gegeven en pas weer een injectie als de waarde weer onder de ondergrens zakt. Als de dokter op deze manier blijft handelen, dan zal de patiënt hier uiteindelijk blijvende schade door krijgen.

Omdat tijdens de onderhoudsdosering de dokter op B12 laat prikken zonder rekening te houden met het tijdstip van de laatste injectie. De waarde is namelijk kort na de injectie het hoogst en zakt daarna tot het moment van de volgende injectie. De waarde zegt sowieso al weinig na injecties en als het moment ook nog eens willekeurig gekozen wordt zegt de waarde nog minder.

Artikel in het Engelse blad NURSING in practice van 18 november 2008.
Pernicious anaemia patients "suffering needlessly"
Martyn Hooper, voorzitter van de Perncious Anaemia Society geeft zijn mening. Lees hier het artikel en de reacties.

Dit schrijft de MAAG LEVER DARM STICHTING op haar site (2010):

Behandeling van vitamine B12 tekort

De behandeling van een vitamine B12-tekort is afhankelijk van de oorzaak en de ernst van de klachten:

Te weinig intrinsic factor
Als er geen of erg weinig productie van intrinsic factor is, wordt vitamine B12 via injecties in de bloedbaan toegediend. Deze injecties moeten vaak levenslang worden gebruikt. Het slikken van extra vitamine B12 heeft in dit geval geen zin. Vitamine B12 kan alleen door het lichaam opgenomen worden, als het gekoppeld is aan intrinsic factor.
Voldoende intrinsic factor
Als er wel voldoende intrinsic factor wordt aangemaakt door het maagslijmvlies, dan kan extra inname van vitamine B12 voldoende zijn. Bij een ernstig tekort geeft de arts eerst een aantal injecties. De patiënt kan vervolgens overgaan op voedingssupplementen met extra vitamine B12.

Commentaar:
Dit is wel een erg simpele benadering. Alleen al de vraag wanneer is er voldoende Intrinsic Factor kan niet zomaar beantwoord worden. Daarnaast is het zo dat het opnametraject complex is en afhankelijk van veel meer factoren dan alleen IF. De injecties zijn trouwens intramusculair en dus niet in de bloedbaan.
Dit is een zeer kwalijke tekst op de site van deze stichting. Hier dus.

Hoe gaat de behandeling van een B12-tekort soms fout	Beginpagina
	Laatste aanpassing: 20-03-12