Hoe wordt soms de diagnose B12-tekort gemist

Beginpagina

Laatste aanpassing: 19-03-12

Missing Center

Waardoor wordt de diagnose nogal eens te laat gesteld

Omdat het klachtenpatroon met tintelingen, stijfheid, zere tong, psychische problemen, duizeligheid of vermoeidheid  niet direct in verband wordt gebracht met een B12-tekort. Vooral als de patiënt onder de 40 jaar is en geen afwijkend bloedbeeld heeft en ook nog een B12-waarde boven de 150 pmol/l heeft.

Omdat in veel boeken staat dat dit ziektebeeld onder de 40 jaar bijna niet voorkomt, maar vooral ouderen boven de 50 jaar treft. De praktijk van deze site leert dat deze ziekte veel vaker voorkomt bij jongeren dan dat de dokters denken. 

Omdat dokters nog te vaak denken dat een vitamine B12-gebrek alleen maar kan als er een afwijkend bloedbeeld is zoals bloedarmoede. Dus geen afwijkingen bij een standaard bloedonderzoek dan geen B12-tekort mogelijk. Niets is minder waar: zonder bloedarmoede (laag Hb) en een normaal MCV kun je best een B12-tekort hebben. (zie hier) (dit staat ook in de standaard Anemie van het NHG, bij noot 12, klik hier)

Omdat men de onderste referentiewaarde voor B12 veel te scherp gebruikt. Rond deze waarde is een groot grijs gebied, waarin je een B12-tekort niet kunt uitsluiten. De ene persoon heeft bij 150 pmol/l nog geen klachten, terwijl een ander bij een waarde van 240 al grote problemen heeft. (klik hier voor een Nederlands en hier voor Amerikaans artikel)

Omdat bij kinderen en jongeren dezelfde referentiewaarden worden gebruikt als bij volwassenen, terwijl de B12-ondergrens bij jongeren beduidend hoger ligt dan bij ouderen.

Omdat men alleen maar de absolute waarde beoordeelt, terwijl een dalende B12-trend veel meer zegt over een (aankomend) tekort.

Omdat een normale homocysteïne- en normale methylmalonzuurwaarde een B12-tekort niet kunnen uitsluiten. 

Omdat een normale Schillingtest een B12-opnameprobleem niet kan uitsluiten.

Omdat een negatieve test op Intrinsic Factor-antistoffen een B12-opnameprobleem niet kan uitsluiten.

Omdat een negatieve test op Pariëtaalcel-antistoffen een B12-opnameprobleem niet kan uitsluiten.

Omdat een niet-afwijkende gastroscopie een B12-opnameprobleem niet kan uitsluiten.

Omdat een normale gastrine waarde een B12-opnameprobleem niet kan uitsluiten.

Omdat een niet-afwijkend neurologisch functie-onderzoek een B12-tekort niet kan uitsluiten. Men kan dan namelijk neurologische klachten hebben die niet altijd met deze tests kunnen worden aangetoond .

Omdat er, vooral bij jongeren, met een te laag Hb (bloedarmoede) nog wel eens klakkeloos ijzertabletten worden voorgeschreven, terwijl een B12- of foliumzuurtekort ook de oorzaak van de bloedarmoede kan zijn.
(Dit is volledig tegen de voorschriften in: Zie de standaard Anemie M76, die elke huisars is huis heeft)

Na starten van de behandeling komt het nogal eens voor dat de klachten in de eerste weken verergeren voordat de verbetering merkbaar wordt. Vanwege de onbekendheid met dit fenomeen komt dan gedachte op dat de injecties toch niet de oplossing zijn en er ten onrechte gestopt wordt met de injecties. Het onderzoek richt zich daarna op een andere mogelijke oorzaak die dus niet wordt gevonden.

Omdat er nog steeds artsen zijn die met een voedingsadvies komen of supplementen voorschrijven bij een te lage B12-waarde. Dat is iets wat meestal niet helpt en ook nog de juiste behandeling uitstelt, waardoor de kans op blijvende schade vergroot wordt. Door een supplement gaat de waarde vaak wel iets omhoog, maar de klachten verminderen niet. Het is niet de juiste aanpak als de patiënt voldoende B12 via de voeding binnen krijgt.
Bovendien zit er in een supplement meestal foliumzuur en bij een onvoldoende behandeld B12-tekort verergeren de klachten door de inname van extra foliumzuur.

Ook patiënten die denken een B12-tekort te hebben gaan soms zonder de B12-status te laten testen vitamine B12 slikken. Hierdoor wordt de diagnose B12-tekort verdoezeld: Kijk hier

Omdat de dokter besluit om, zonder de B12-waarde te meten, de patiënt maar een injectie te geven om van het gezeur af te zijn. De waarde schiet omhoog door de injectie en wordt daarna langdurig als normaal gezien. Bij een echt B12-probleem zal de patiënt blijven klagen en wordt, door die ene injectie, de diagnose gedurende een hele lange tijd gemist. Maar het B12-tekort blijft ondertussen het verwoestende werk voortzetten en daardoor is er een steeds groter wordende kans op blijvende schade.
De ernstigste fout die nogal eens wordt gemaakt
De patiënt komt met klachten bij de dokter met enkele symptomen uit het lijstje. Er blijkt inderdaad sprake te zijn van een B12-tekort met een waarde van rond de 100 pmol/l. De dokter besluit direct wat injecties te geven. Na enkele injecties is er wel verbetering maar niet voldoende en komt de gedachte op dat het misschien toch iets anders is en wordt de patiënt doorgestuurd naar een internist.
De internist laat weer testen op B12 en ziedaar, een prima waarde van 450 pmol/l. Maar daar kun je geen klachten door hebben. De waarde wordt ten onrechte als goed beschouwd. Ook de homocysteïne- en methylmalonzuurwaarden zijn normaal. De test op de IF-antistoffen wordt toch nog even gedaan en ook die blijkt negatief.  Dit wordt een ramp, omdat de meting heilig wordt: "Nee hoor, u kunt geen klachten hebben door een B12-tekort. Ieder mens zou zo een waarde willen hebben." Maar dokter ik voelde me wel opknappen door die eerste injecties. "Ja dan kan best dat je dat zo voelt, maar dat is gewoon het placebo-effect. De injecties zijn echt niet meer nodig".
Anno 2008 gebeurt dit nog geregeld, ook in academische ziekenhuizen. En een patiënt die hierdoor alleen maar zieker wordt.

Door de wetenschap gecreëerde pseudo-ziekten: Een ramp voor de mensheid èn de zorgkosten.
Drie van  van de bekendste zijn:
Fibromyalgie
ME/CVS (chronisch vermoeidheidssyndroom)
PDS (prikkelbare darm syndroom)
Het zijn allemaal situaties die klachten geven, laat dat duidelijk zijn. Het gaat om een klachtenpatroon. Men is in het verleden dit klachtenpatroon een naam gaan geven. Uiteindelijk hebben knappe koppen hiervoor criteria aangelegd zodat het duidelijk werd wanneer er over zo een klachtenpatroon (symptoomdiagnose) gesproken kon worden. Helaas heeft de medische wereld deze criteria gebruikt om er een echte diagnose mee te stellen alsof het een ziekte/aandoening is. De ene na de andere dokter nam dit gemakkelijk over. Deze "ziekten" worden gebruikt als verlegenheidsdiagnoses in het geval dat de dokter het niet meer weet.
Als de neuroloog of internist de oorzaak van de klachten niet kan vinden, dan ligt de diagnose ME/CVS op de loer. De gastro-enteroloog/MLD-arts die niet een van de bekende darmziekten kan vaststellen komt dan wel met PDS.
De reumatoloog is meester in het stellen van de diagnose Fibromyalgie als geen andere oorzaak van de klachten ontdekt kan worden. En als men iemand met een B12-tekort maar lang genoeg door laat lopen, die patiënt heeft ook gevoelige tenderpoints en krijgt zo gemakkelijk deze laatste diagnose. De diagnose is tegelijk eindstation waar weinig aan te doen is.
Het B12-tekort kan ondertussen ongestoord het verwoestende werk voortzetten. De grote misser die gemaakt wordt door niet goed te weten wat een B12-tekort kan veroorzaken, zelfs bij waarden die "normaal" zijn, binnen de referenties dus.

De reumatoloog Prof. dr. Rasker zei het al eerder: "Fibromyalgie is een diagnose van luie dokters"

Kijk ook hier: Could It Be B12?  An Epidemic of Misdiagnoses 

Lees in dit verband de verhalen:

Het Hb was goed, de wijdverbreide onwetendheid. Lees het verhaal van Dora

De internist is tevreden: het verhaal van Nathalie

Bij de Schillingtest krijg je ook een injectie...: het verhaal van Hanna

Soms wordt de diagnose gemist door pure onwetendheid: lees het verhaal van Hannah

Jarenlang een scala aan klachten, maar het bleek een B12-tekort: lees het verhaal van Hans

Een B12-waarde van 80 en geen injecties: lees het verhaal van Petra 

B12-tekort veel te laat herkend en daarna onderbehandeling: lees het verhaal van Harriet

20 jaar en een B12 van 102 en de dokters doen niets: lees het verhaal van Maartje

In Ierland kwam de dokter er gelukkig wel achter: lees het verhaal van Sigrid

Een langdurige strijd voor de juiste diagnose: lees het verhaal van Angela

Lange tijd met een verkeerde diagnose opgescheept: lees het verhaal van Karin

Veel klachten en voor ME behandeld: lees het verhaal van Corrie

Volgens de dokters kon zij geen B12-tekort hebben: lees het verhaal van Karin(2)

"Tja, moe…….de hele maatschappij lijkt tegenwoordig moe..." lees het verhaal van Alida

 "Neem maar een jaartje vrij, want je hebt ME..." lees het verhaal van Chris

De huisarts vond 168 nog binnen de norm... lees het verhaal van Astrid

De ene AMC-dokter is de andere niet...lees het verhaal van Karin(3)

O Na het eerste B12-tekort nog elf jaar zonder injecties...lees het verhaal van Esther(2)

Ook een waarde van 250 kan dus al klachten geven...lees het verhaal van Mansie

Een B12 van 120 volgens de dokter maar iets verlaagd...lees het verhaal van Marjan

 Een lage B12, dan wordt een tijdelijke behandeling een ramp...lees het verhaal van Mariska

19 jaar, een B12 van 113 en toch denkt de dokter aan iets anders...lees het verhaal van Natascha

Een van de velen die door het B12-item op de tv op het goede spoor werden gezet...lees het verhaal van Femke

Een B12 van 90, de professor geeft geen injecties, want ze werken als placebo...lees het verhaal van Claire

O De B12 blijkt twee jaar geleden al 91 te zijn en nog doet de dokter niets...lees het verhaal van Tabitha

Een waarde van 109 en maar zes injecties, een grote ramp....lees het verhaal van Dieuwertje

De klassieke symptomen van Pernicieuze Anemie, maar de diagnose kanker... lees het verhaal van Dominic

"Al onze internisten hebben verstand van B12-tekort"... lees het verhaal van Anita

Ook een professor weet niet meer dan wat hij geleerd heeft... lees het verhaal van Miriam

Volgens de dokter staat er wel meer onzin op internet... lees het verhaal van Jan

Klassieke Pernicieuze Anemie, maar moet stoppen met de injecties... lees het verhaal van Sandra(3)

Een B12-waarde van 97, de neuroloog suggereert een weekje Lourdes... lees het verhaal van Wendy(3)

Wie vermoordde Lourdes Segura?
In 2005 onderging Lourdes een blindedarmoperatie (met lachgas?). Kort daarna kreeg ze last van prikkelingen in haar voeten en dit breidde zich al gauw uit naar haar benen. Het lopen ging ook steeds moeizamer. Er werd door een arts een opmerking gemaakt over een vitamine B12-tekort.
Haar man Geert zocht daardoor op internet en vond de ziekte Pernicieuze Anemie. De klachten wezen ook in die richting. In feite vertoonde Lourdes de verschijnselen van de gecombineerde strengziekte (gevolg van B12-tekort). Daarnaast kreeg ze psychische klachten en kon ze steeds minder goed zien. Begin december kon ze niet meer zelfstandig uit bed komen. De neuroloog zag geen neurologische afwijkingen en geen van de behandelende artsen constateerde Pernicieuze Anemie. Mogelijk is er nooit op B12 getest en is men uitgegaan van een normaal bloedbeeld. Een medische dwaling.
Wie heeft Lourdes vermoord, haar man Geert of de neurologe die niet naar een mogelijk B12-tekort heeft gekeken? 
Lees het hier...

Het verhaal waarom deze site moest
Mijn vrouw Akke, waar dit verhaal over gaat, had al enkele jaren last van een gevoelige tong. De gel van de dokter hielp niets, maar omdat deze problemen ruim voor de echt problematische symptomen ontstonden, werd het verband hiermee uit het oog verloren. Door minder scherp gekruid te eten en geen zure drank te drinken was dit probleem beheersbaar. Zij zag er gezond uit, maar klaagde over rare gevoelens en tintelingen in de voeten (juli 1995). Om haar gerust te stellen wordt voorgesteld om een volledig bloedonderzoek te laten doen. Er blijkt een lichte bloedarmoede te zijn maar deze is volgens de dokter niet noemenswaard. Dus het Hb was aan de lage kant, maar de dokter verzuimt om naar de andere bloedwaarden te kijken. Bij dit ziektebeeld zijn n.l. de rode bloedcellen lager in aantal en gemiddeld groter in omvang. De dokter kijkt bedenkelijk als de leeftijd 50 blijkt te zijn. Het zal wel de overgang zijn. De patiënte wordt er niet echt vrolijker van. Zij komt diverse keren terug bij de huisarts, die dat maar lastig vindt. De dokter ziet wel dat het psychisch niet in orde is en denkt dat daar alle problemen uit voortkomen. Dus de noodzakelijke rustgevers worden voorgeschreven, dan zal het wel gauw wat beter gaan. De patiënte gaat gerustgesteld naar huis. De grote misser was hier dat een symptoom als oorzaak werd aangemerkt. De psychische klachten hadden namelijk een lichamelijke oorzaak. Maar de klok tikt wel door en uiteindelijk komt de patiënte bij de neuroloog (oktober 1995). Deze krijgt dit ziektebeeld niet zo vaak te zien, want dit hoort normaal op huisartsniveau (en internist) te worden opgelost. Zelden kan een neuroloog via een bloedonderzoek de diagnose stellen, dus wordt er in dit geval ook niet aan gedacht. De neurologische onderzoeken worden gestart maar met de nodige wachttijden. De metingen geven wel afwijkingen in de geleidingssnelheden, maar geen oorzaak. Maar ondertussen tikt het klokje, week na week, maar door...
Het klokje tikt zover door tot de klachten binnen enkele weken escaleren en de patiënte niet meer op haar benen kan staan en niet goed meer weet wat er om haar heen gebeurt. Dit is het moment dat het te laat is om blijvende schade te voorkomen. Ze wordt, op mijn uitdrukkelijk verzoek, met spoed opgenomen in het Martiniziekenhuis (20 december 1995). De neuroloog denkt aan MS. Er worden uiteindelijk gedurende ruim 3 weken allerlei onderzoeken gedaan waaronder een lumbaalpunctie (rugpunctie) en een beenmergpunctie, terwijl het bloed nog nooit op B12 was gecontroleerd! Gedurende wel vier maanden heeft noch de huisarts, noch de neuroloog aan vitamine B12-tekort gedacht, terwijl de patiënte maar bleef klagen bij beide artsen, met duidelijke symptomen. Dus een misser in het kwadraat! Nee, het vrouwtje was maar overstuur, het zat volgens de heren tussen de oren. 
Uiteindelijk wordt de B12-waarde gemeten en die blijkt <50 pmol/l te zijn (12 januari 1996). Met zo'n waarde kan zij niet een normaal bloedbeeld hebben gehad, dus het is niet alleen een niet herkennen van het probleem geweest maar zelfs zijn de bloedwaarden niet serieus bekeken.  Diagnose Pernicieuze Anemie. De lage B12 heeft een darmperforatie veroorzaakt waardoor er met spoed een dunnedarm operatie moest worden uitgevoerd. Ik zal je de grote ellende besparen die hierdoor is ontstaan, maar na enige tijd na het ontslag (zeven weken opname) werd door neuroloog en internist geopperd dat het Fibromyalgie zou zijn. De huisarts  J.T. was het hier roerend mee eens en de neuroloog kon melden dat iemand met Fibromyalgie ook wel tintelingen had, ja ja. Men probeerde het eigen falen onder te schoffelen. 

Omdat alles nogal onduidelijk was wilden we een second opinion. Hier was dezelfde huisarts falikant op tegen. Hij zei zeer geïrriteerd: "Dan wil ik ook een second opnion voor jullie allebei, maar dan bij de psychiater". De second opnion is er wel geweest in het toenmalige AZG, maar de reumatoloog daar kon niets zinnigs toevoegen aan de bestaande diagnose. 

Hierna een rolstoel, rollator en een jarenlange revalidatie. Nu nog altijd veel tintelingen, pijn, moe, stijve benen, pijn in rug, heupen en polsen, en het gevoel over bijna het gehele lichaam is weg. De niet te herstellen neurologische schade door een te laat ontdekt B12-tekort!

Na tien wekelijkse injecties werd in begin 1996 direct overgegaan naar een per twee maanden. Omdat de huisarts de waarde ging meten en die erg hoog was, heeft deze het gepresteerd in die tijd een keer drie en een keer vier maanden er tussen te laten. Volgens de man zou een teveel een vitamine vergiftiging veroorzaken. De injecties werden helemaal door de dokter geregeld, dus we kregen de bijsluiter ook niet onder ogen. Dus door een gemiste diagnose heeft zij nu blijvende schade, maar toen de oorzaak bekend was heeft blijkbaar niemand van de behandelende artsen verder gekeken dan de neus lang was. Met een langdurige aanvangsdosering zoals in het Farmacotherapeutisch Kompas staat was er hoogstwaarschijnlijk nog veel schade te herstellen geweest. Die kans heeft men ook niet opgepakt. Het verdoezelen van de zaak, de eigen reputatie zoveel mogelijk hoog houden dat was waar de huisarts mee bezig was. Hij probeerde te voorkomen dat mijn vrouw naar een revalidatiecentrum ging en voor een second opinion naar een ander ziekenhuis. Bang dat ze er achter zouden komen welke dokter dit zo gemist had. En zeker geen excuses van de dokters.
Begin 2006 heeft ze haar TSH laten meten en die bleek in een jaar van 4,7 naar 12 te zijn gestegen en de FT4 was 11. De dokter (toevallig dezelfde als in het begin uit deze praktijk) vond het niet nodig hier direct iets aan te doen, eerst maar een halfjaar aankijken. Hier hebben we geen genoegen meegenomen en een afspraak gemaakt met een internist, terwijl de dokter hier faliekant op tegen was.  zelfs boos werd. Van de internist v. T. kreeg ze enkele weken later de diagnose Hashimoto en de volgende dag was ze al aan de Thyrax. De TSH is nu goed ingesteld met 75 mcg/dag. We hadden hoop dat hierdoor een deel van de klachten zouden afnemen, maar dat is helaas niet gebeurd. Van de huisarts hoorden we niets.
Voor 2005 was de B12-waarde kort voor de volgende injectie altijd >1476 pmol/l en zat dus steeds boven de bovengrens van wat LabNoord kon meten. In 2006 werd deze waarde steeds lager, tot rond 850 pmol/l.
Eind 2006 vroeg ik daarom deze internist of het niet verstandig zou zijn om van een injectie per twee maanden naar maandelijkse injecties over te gaan, vooral omdat het steeds minder goed met mijn vrouw ging. Volgens de internist had dat geen nut, de extra injecties zouden enkel als pepmiddel werken en niets doen om de B12-klachten te verminderen.
Begin 2007 zijn we overgestapt naar een andere dokter, na vooraf de zekerheid te hebben van vaker injecties. Vanaf die tijd krijgt mijn vrouw een injectie per vier weken, en hierdoor is de behandeling dus van 6 naar 13 injecties per jaar gegaan. De huisarts die de diagnose miste zat later te zeuren over het te dikke dossier, het nam teveel ruimte in beslag. Bij de overdracht naar de nieuwe dokter bleef er enkel een computeruitdraai van enkele A4-tjes over, de rest van de paperassen zal wel in de versnipperaar gegaan zijn. Opgeruimd staat netjes. Het is te hopen dat bij het Elektronisch patiëntendossier een dokter niet zomaar even iets in het dossier kan deleten. 
En nu zomer 2008 zijn er toch heel langzaam kleine verbeteringen te bespeuren. Geen brokkelige nagels meer, geen haaruitval en niet meer de vervelende druk op de borst. En het 's morgens zo moeilijk wakker worden is ook een flink stuk minder geworden. Dus hoezo mevr. de internist heeft wat vaker injecties geen nut?
In de tijd dat het tekort zich ontwikkelde had mijn vrouw nogal eens migraine, wat ze daarvoor nooit had. Na starten van de behandeling heeft ze nagenoeg geen migraine meer gehad. Migraine is waarschijnlijk een vroeg symptoom bij een zich ontwikkelend B12-tekort.
Maar zolang in dat ziekenhuis nog patiënten met veel B12-gerelateerde klachten en een totaal B12-waarde van
90 pmol/l zonder injecties weggestuurd worden valt er nog veel te verbeteren. Het zonder behandeling wegsturen gebeurde omdat de methylmalonzuur net niet boven de bovengrens kwam, terwijl de patiënte heel goed op de injecties reageerde. Zo zijn er minstens drie patiënten door deze internist weggestuurd, die uiteindelijk de huisarts konden overtuigen van hun probleem en toch de injecties krijgen.  Zolang dokters hier zoveel mee in de fout gaan, blijf ik genoodzaakt deze website in de lucht te houden.  Maar hoe vaak gaat dit fout? Anno 2008 gaat er dagelijks wel iets mis hiermee, menselijke drama's door de "vergeten ziekte", door het tientallen jaren links laten liggen van deze ziekte door de medische wereld! De grootste collectieve dagelijkse medische medische misser van de 21e eeuw!

Als de dokter (of neuroloog) in de zomer van 1995 de klachten had herkend en op B12 geprikt, dan was de behandeling op tijd gestart. Dat waren die langdurige opnames, onderzoeken en darmoperatie niet nodig geweest. Ook niet al die taxiritten naar Beatrixoord en Hilberdink voor de revalidatie. Ook niet allemaal dure onderzoeken achteraf. Ze had haar werk kunnen blijven doen en niet altijd zoveel pijn en beperkingen. En de verzekering had veel geld, enkele tonnen schat ik, kunnen besparen. En niet alleen bij mijn vrouw, want nu na al die jaren gaat het nog dagelijks fout met dit B12-probleem.

Het bovenstaande verhaal is de aanleiding geweest om deze site te maken. Het doel is hierbij om een te late diagnose bij anderen te helpen voorkomen. Op het gebied van de therapie blijken er ook nog wel wat misvattingen te zijn. Ook hierbij wil ik via deze site een positieve bijdrage leveren.

 Cruijff zou zeggen: "Ieder nadeel heb zijn voordeel" 

Zelden is een neurologisch probleem zo goed te behandelen als bij dit ziektebeeld (via B12 injecties). De diagnose mag daarom niet te laat gesteld worden omdat de patiënt dan met blijvende schade en klachten blijft zitten.

 

De diagnose vitamine B12-gebrek mag niet te laat gesteld worden. In de eerste plaats omdat de patiënt daardoor ernstige problemen en beperkingen zal houden en ten tweede vanwege de eer aan al die wetenschappers die van een fataal probleem een goed behandelbare ziekte hebben gemaakt.
Kijk voor meer informatie hierover bij:
Is de diagnose dan zo moeilijk te stellen ? In dit gedeelte informatie uit twee artikelen uit het Ned. Tijdschr. v. Geneeskunde die hier specifiek over gaan en een antwoord geven op bovenstaande vraag.

| Naar de beginpagina |