De symptomen/klachten door een vitamine B12-tekort

Beginpagina

Naar overzicht van de site

Laatste aanpassing: 21-07-14

Swarte W‚lde

U bevindt zich hier in een belangrijk deel van deze site, namelijk over de klachten die veroorzaakt kunnen worden door een B12-tekort. Als het tekort niet door de voeding komt, dan is de oorzaak een opnamestoornis, vaak de Ziekte van Addison-Biermer. Het is handig om via de link hieronder het lijstje te printen en hierop je eigen klachten te markeren om deze met de dokter te kunnen bespreken.
Voor verdere informatie over veel aspecten van B12, zoals o.a. zwangerschap, kinderen, erfelijkheid, tests, geschiedenis, wetenschappelijke artikelen voor de dokter, ervaringsverhalen en veel meer, klikt u op home/hoofdmenu.

home/hoofdmenu

hulp bij diagnose

waarschuwing

printversie symptomenlijst

 Onderstaand lijstje geeft aan welke mogelijk zijn, in de volgorde die het meest voorkomt:

  • Vermoeidheid (soms heel erg moe, vaak al bij het opstaan; geen energie)
  • Glossitis (pijnlijke tong, dikke tong, z.g. biefstuktong, vooral bij scherp en gekruid eten en zure dranken en bij tandenpoetsen; ontstoken en/of bloedend tandvlees; ijzer-/metaalsmaak)
  • Aften
  • Raar gevoel in de voeten (gevoel van op vilt, watten of kussentjes te lopen, het oppervlaktegevoel is verstoord, branderig gevoel op de huid)
  • Psychische problemen (van prikkelbaarheid/"kort lontje", stemmingswisselingen en onredelijkheid tot ernstige psychische klachten, paniekaanvallen en suÔcidaal gedrag)
  • Concentratie- en geheugenproblemen (niet helder meer kunnen denken, derealisatie, wattenhoofd, sufheid)
  • Tintelingen (in de voeten en handen en later ook in benen, armen en gezicht "onder stroom staan"; "mieren lopen"; ook doof gevoel in handen en voeten, trillende handen, uitvalsverschijnselen)
  • Duizeligheid
  • Slaperigheid (veel slaap nodig hebben, zomaar spontaan in slaap vallen)
  • Benauwdheid op de borst (angineuze pijnen, hartkloppingen, hartritmestoornissen, versnelde hartslag, kortademigheid)
  • Het koud hebben (soms ook een branderig gevoel op de huid)
  • Zwaar en stijf gevoel in de benen
  • Spierpijn (spierpijn, is na inspanning erger dan voorheen, soms ook spierkrampen, spierzwakte, krachtverlies)
  • Fasciculaties/myokymieŽn (spiertrillingen, samentrekking van een klein deel van een spier, onwillekeurige bewegingen, onrustige benen)
  • Pijn (o.a. in rug, handen, polsen, heupen en knieŽn)
  • Ontstekingen in het spijsverteringskanaal (ontstekingen in de darmen, tot aan darmperforatie toe)
  • Misselijkheid (geen trek, onbestemd gevoel in de maagstreek, ondergewicht)
  • Darmklachten,diarree/obstipatie (met enige regelmaat)
  • Ataxie (onstabiele gang, dronkemansgang, tot helemaal niet meer kunnen lopen)
  • Verminderde positiezin (onverklaarbaar vallen of zomaar iets uit de handen laten vallen)
  • Afwijkende reflexen
  • Gewichtsverlies (verlies van eetlust, verlies van smaak/reuk)
  • Afasie (problemen met spreken, verkeerde woorden gebruiken, niet op het juiste woord kunnen komen; "toetsenbord-afasie"; met "dubbele tong" praten, spraakapraxie)
  • Bloedarmoede, soms weinig, vaak niet (flauwvallen, droge huid, jeuk, bleekheid, geelverkleuring huid en oogwit, hyperpigmentatie, spontane blauwe plekken, petechiŽn, orthostatische hypotensie)
  • Problemen met de ogen (optische neuropathie, wazig zien, gezichtsvelduitval)
  • Gehoorproblemen (oorsuizen, vervormd geluid)
  • Haaruitval,brokkelige nagels
  • Hypertone blaas (plas niet op kunnen houden, incontinentie)
  • Hoofdpijn/migraine/toevallen
  • Infecties (een verhoogde kans op vaginale- en urineweginfecties)
  • Menstruatieproblemen (onregelmatig, soms wegblijvend, fout-positieve PAP-uitstrijk)
  • Onvruchtbaarheid/miskramen, geboorte-afwijkingen; libidoverlies, impotentie
  • Dementie (geheugenverlies)

Bij jonge kinderen met een tekort: groei- en ontwikkelingsachterstand, autistisch gedrag

Een B12-tekort tijdens de zwangerschap kan leiden tot neuraalbuis defecten, hartafwijkingen en groeiachterstand bij het kind.

Vitamine B12 is van essentiŽel belang bij vele lichaamsfuncties. Een B12-tekort kan daardoor een grote verscheidenheid aan klachten geven. De bovenstaande lijst geeft de meest voorkomende en is dus niet volledig.
Het klachtenpatroon verschilt erg van persoon tot persoon. Er zijn er die veel klachten uit het lijstje hebben maar geen Glossitis. Soms spelen de psychische klachten een hoofdrol, terwijl anderen daar totaal geen last van hebben. De een heeft vooral last van tintelingen in handen en voeten terwijl de ander hier geen last van heeft en alleen maar erg moe is. De klachten zijn over het algemeen symmetrisch, maar niet altijd. 
De wit gemarkeerde symptomen in bovenstaande lijst hebben vooral een neurologische oorzaak. 
Veel patiŽnten hebben pijnklachten, soms stijfheid in de nek, een overslaand hart of rusteloze benen.
Een deel van de pijnklachten kan ook zenuwpijn (neuropathische pijn) zijn die veroorzaakt wordt door beschadigde gevoelszenuwen. Deze geven dan foute pijnsignalen door. Deze laatste pijn heeft vaak een branderig karakter en geeft ook pijnscheuten bijvoorbeeld bij aanraken. Voor meer informatie over neuropathische pijn. kijk hier...>
In een aantal gevallen is een "ongelukje" het eerste teken dat er iets niet goed zit, zoals struikelen, van de fiets vallen en dat soort ongemakken. Of iemand kan minder goed dan voorheen tegen licht of tegen alcohol of komt vaker bij de tandarts. Of achteraf blijkt de zich steeds herhalende sinusitis ook met het B12-tekort te maken te hebben.
Nogal wat mensen met een B12-tekort hebben last van afasie. Ze bedoelen een bepaald ding, maar gebruiken een ander woord. In hun gedachten zien ze wel het juiste beeld voor zich, maar hebben vaak niet in de gaten dat ze het foute woord gebruiken. Dit zelfde probleem kan zich voordoen bij het schrijven of typen. Dit kan versterkt worden door de verminderde concentratie vanwege het tekort.
Ook migraine staat in het lijstje met symptomen. Een Turks wetenschappelijk onderzoek geeft de relatie tussen migraine en een functioneel B12-tekort met nog normale Totaal-B12 waarden. Migraine kan dus een vroeg symptoom zijn. Lees het hier..>
Volgens info vanuit het AMC blijkt dat moeders van huilbaby's vaak een lage B12-waarde hebben. Lees het hier...>
Er is mij een keer gemeld dat na starten van de injecties iemand van epilepsieaanvallen af was.
Wat mij ook is gemeld is orthostatische hypotensie, dit kom ik ook elders tegen als gevolg van B12-tekort.

Een deel van de neurologische klachten komt door de z.g. gecombineerde strengziekte en polyneuropathie, beide een gevolg van een te lang bestaand B12-tekort.
Een functioneel B12-tekort kan ook een verhoogde homocysteÔne-waarde in het bloed veroorzaken. Deze verhoging van de homocysteÔne is mogelijk een risicofactor voor het krijgen van hart- en vaatziekten, osteoporose (botontkalking) en miskramen.
De problemen met de concentratie en het geheugen en ook de afasie komen door het tekort aan B12 in de hersenen.


Glossitis

Problemen met het mondslijmvlies, bloedend tandvlees, aften en een pijnlijke gladde tong zijn soms symptomen van een B12-tekort.

 Let op ! 
- Alle klachten van het lijstje zijn mogelijk zonder dat er sprake is van bloedarmoede !
- Komt vaker voor bij kinderen, dan wat in de boeken staat !
- Wees extra alert als dit probleem bij familieleden voorkomt !

o
Als je jezelf herkent in een deel van deze klachten.
De meest voorkomende oorzaak van een B12-tekort is het ziektebeeld van deze site. doordat het lichaam, door een tekort aan Intrinsic Factor, de vitamine B12 niet meer (voldoende) opneemt. Dat betekent dus ook dat vitamine B12 pillen niet worden opgenomen. Daarom is het verstandig wanneer iemand zich herkent in bovenstaande klachten, niet zelf gaat experimenteren met pillen, maar via de huisarts de B12-waarde van het bloed laat meten. Vraag altijd de gemeten waarde en vergelijk met de waarden op deze site. Ook lage waarden nog boven de onderste referentiegrens kunnen al klachten geven. Als de huisarts een lage waarde geen probleem vindt, dan moet je een verwijzing voor een internist hebben. 
Ga in deze situatie geen vitamine B12 slikken (ook geen smelttabs) of voeding waar veel B12 in zit, je verhoogt daarmee de waarde toch iets en in geval van de ziekte van deze site helpt dit niet voldoende om de klachten te verminderen en wordt de diagnose hierdoor onnodig lang uitgesteld door de hogere waarde.
Kijk voor meer informatie hierover bij diagnose/onderzoeken, de belangrijkste tests en de behandeling.
Laat ook de foliumzuurwaarde meten, want een lage foliumzuurstatus gaat nogal eens samen met een B12-tekort.
Heb je een aantal klachten uit het lijstje en een B12-waarde die aan de lage kant blijkt te zijn, ga dan ook niet foliumzuurpillen slikken. Bij een onbehandeld B12-tekort verergeren de klachten door het extra foliumzuur. 
Let op, erg belangrijk!!
Als de dokter er niet helemaal van overtuigd is dat je een B12-tekort hebt dan moet deze, voordat er maar een injectie wordt gegeven, altijd eerst de B12-waarde, de homocysteÔne en de MMA (methylmalonzuur)laten testen. Na een injectie zeggen deze tests voor lange tijd niets meer over de B12-status. Het plaatselijk lab kan het bloedmonster opsturen naar een lab waar de methylmalonzuurtest wel gedaan kan worden. Hiermee kunnen veel problemen mee voorkomen worden. Als na injecties de homocysteÔne- en methylmalonzuurwaarde normaliseren, wordt het tekort extra bevestigd.
Bij een onbehandeld B12-tekort mag geen foliumzuur worden voorgeschreven.
Heb je een laag-normale B12-waarde vraag dan de dokter om de Actief-B12 test (Holo-TC test). Meer info...
Laat je nooit "geruststellen" met een of enkele injecties. De waarde stijgt daardoor direct flink en daardoor blijft de waarde lang "normaal" voor de dokter, terwijl er dan wel klachten kunnen zijn door een tekort in de weefsels. De juiste diagnose wordt dan ver vooruitgeschoven en kom je van de regen in de drup. Het is verstandig om in die situatie geen injectie te laten zetten en te proberen eerst de juiste diagnose te krijgen zodat je blijvend de injecties voorgeschreven krijgt.
Als je als eens eerder een lage B12 en injecties hebt gehad.
Om te beginnen is een B12-tekort nooit iets tijdelijks, dus een aantal injecties en dan weer stoppen is nooit goed. Maar stel dat dit toch gebeurd is en je weer de klachten voelt opkomen, dan moet je goed lezen wat hierna komt. De waarde in het bloed zal dan volgens de referentiewaarden nog goed zijn, de dokter denkt dat je klachten er niet van kunnen komen. De praktijk van deze site heeft geleerd dat in die situatie de klachten al weer opkomen bij waarden die volgens het "normale" lijstje goed lijken.  Zelfs bij bovengemiddelde waarden kunnen al weer klachten ontstaan. De waarde in het bloed is geflatteerd door de eerdere injecties. Lees meer hierover bij het gedeelte proef- of tijdelijke behandeling.

Je hebt een laag-normale B12-waarde, maar wel extra vitamines geslikt.
Als mensen met de ziekte van deze site (en nog geen injecties gehad) al meerdere maanden een vitamine-complex hebben geslikt dan blijkt vaak dat o.a. de foliumzuurwaarde boven in het referentiegebied ligt en alleen de vitamine B12 een laag-normale waarde heeft. Dit duidt er dan op dat de andere vitamines  wel en alleen de B12 niet goed wordt opgenomen. Het foliumzuur in de pillen zal de klachten door het B12-tekort verergereren.
Stop in deze situatie met de vitaminepillen en laat na twee maanden weer de zelfde tests doen. De B12-waarde zal waarschijnlijk verder gezakt zijn en zal de dokter eerder op het idee van B12-tekort brengen.

Vitamine B12
Deze vitamine wordt op een ingewikkelde manier opgenomen, afwijkend van alle andere vitaminen en mineralen. In dit traject van opname en metabolisme kan het nodige fout gaan. Daarom is de oorzaak van het tekort niet in alle gevallen aantoonbaar en nagenoeg nooit te herstellen. Bij een tekort aan vitamine B12 dienen bij de dokter de alarmbellen te gaan rinkelen.  
Verder is deze vitamine bijzonder omdat een gezond mens een lichaamsvoorraad B12 (in de weefsels en in de lever) voor minstens drie jaar heeft. Vanwege de grote voorraad zal een gezond iemand niet gauw klachten krijgen door een tekort, uitgezonderd mensen die langdurig geen voedsel gebruiken dat van dierlijke herkomst is (veganisten).  
Je hebt vergelijkbare klachten, maar een andere diagnose gekregen.
Mogelijk heb je een van de volgende diagnoses gekregen:
- Overgangsklachten
- ME/CVS (een klachtenpatroon, geen diagnose)
- Spasmofilie
- Compartimentsyndroom
- MS
- Polyneuropathie
- Myopathie
- BFS (benigne fasciculatiesyndroom)
- Sudeck-syndroom
- CIAP
- HMSN
- SFN (Small Fiber Neuropathy)
- Syringomyelie
- Ziekte van Lyme
- Spierreuma
- Pfeiffer
- PDS, prikkelbare darm syndroom (een klachtenpatroon, geen diagnose)
- BMS (Burning Mouth syndrome), Glossodynie
- Fibromyalgie (een klachtenpatroon, geen diagnose)
- Postnatale depressie
- dysthymie
- PTSS
- Restless Legs Syndrome
- Burn-out
- Psychische klachten ("tussen de oren")
- Somatoforme stoornis/conversiestoornis
- Bipolaire Stoornis
-
Autisme Spectrum Stoornis
- Chronische hyperventilatie
-
Anorexia Nervosa
- Hypochondrie
- Hypersomnie
- Narcolepsie

- ADD/ADHD/PDD-NOS
- Dementie/Alzheimer
- HaNDL-syndroom
- (Onvruchtbaarheid)
- Bekkeninstabiliteit

Het kan natuurlijk altijd zijn dat er meerdere dingen tegelijk spelen. Bij deze diagnoses wordt er nog wel eens van uit gegaan dat als het bloedbeeld normaal is er dus verder geen lichamelijke oorzaak aan te tonen is. Dus als er geen bloedarmoede is en geen afwijkingen aan de bloedcellen, wordt nogal eens een B12-tekort over het hoofd gezien. Een B12-tekort is echter best wel mogelijk met een normaal bloedbeeld. Dus vraag dan ook je bloed specifiek op B12 te laten testen en vraag altijd de waarde met de bijbehorende referentiewaarden.
Vooral in de aanloopfase van de ziekte, waarbij de B12-waarde in het bloed over een hele lange periode al aan het zakken is, maar nog binnen het referentiegebied ligt (dus als "normaal" wordt bestempeld), wordt nogal eens ten onrechte een tekort uitgesloten en een van de bovenstaande diagnoses gegeven.
Als een van de bovenstaande diagnoses ten onrechte is gesteld zoals hier boven aangeven dan blijken hier natuurlijk de B12-injecties toch bij een "normale" B12-waarde effect te hebben. Men gaat dan ook ten onrechte de conclusie trekken dat de injecties ook bij deze ziektebeelden effect hebben.

Soms denken mensen deze klachten zelf op te kunnen lossen: lees het verhaal van Christel


De pijnlijke tong komt vaak voor en is een symptoom dat zich vaak ver voor de andere problemen manifesteert. In enkele gevallen zijn er geen neurologische klachten. Ook is het mogelijk dat de psychische problemen ruim "vooruitlopen" op de afwijkingen in het bloed en op de neurologische klachten. Bij enkel psychische klachten kan het dus ook zinvol zijn om op B12 te testen.
De neurologische klachten worden veroorzaakt door aantasting van het Centrale zenuwstelsel (ruggenmerg en hersenen) en (in mindere mate) de perifere zenuwen. Ook de psychische klachten ontstaan hierdoor.
De symptomen lijken veel op de klachten bij ME/CVS (chronisch vermoeidheids syndroom). Het gebeurt wel dat de diagnose ME/CVS gesteld wordt terwijl de klachten aan een B12-tekort te wijten zijn. Dit is een kwalijke zaak omdat de patiŽnt dan ten onrechte wel een naam voor zijn klachten heeft en er daardoor niet verder gezocht wordt. Maar ondertussen brengt het B12-tekort grote schade toe aan het lichaam. Daarom moet, voordat men de diagnose ME/CVS stelt, er in elk geval eerst gekeken worden of er geen B12-tekort is. Hetzelfde geldt voor Fibromyalgie.
Ook bij een te traag werkende schildklier lijken de klachten voor een gedeelte op die bij een B12-tekort. Beide zijn auto-immuunziekten en mensen met een schildklierprobleem hebben een grotere kans op een B12-tekort. Dus bij een te traag werkende schildklier moet men er op verdacht zijn dat er ook een B12-tekort kan zijn.

Vroeger was er, in tegenstelling met heden, altijd een duidelijke bloedarmoede. Na de oorlog, waarschijnlijk door een betere voeding (meer verse groenten, dus meer foliumzuur), is de zaak wat de bloedarmoede betreft moeilijker. De bloedarmoede ontbreekt soms of lijkt niet ernstig. Dit wordt vastgesteld aan de hand van een standaard bloedonderzoek waaronder niet de bepaling van de vit. B12-spiegel valt. Soms is het aantal rode bloedcellen verlaagd (RBC, Ery's) en is de gemiddelde grootte van deze cellen te hoog (MCV). Het alleen kijken naar de bloedarmoede (Hb) is dus niet voldoende. Zelfs kan er een functioneel B12-tekort zijn met een normaal bloedbeeld, dus als een algemeen bloedonderzoek geen afwijkingen geeft. Als men meer foliumzuur binnen krijgt (via voedsel of tabletten), dan maskeert dit een tekort aan vitamine B12 in het bloedbeeld. Dit komt omdat foliumzuur hetzelfde effect heeft als vit. B12 op de bloedaanmaak. Daarom wordt tegenwoordig de diagnose eerder gemist dan vroeger. Het toevoegen van foliumzuur aan de voeding is wel goed voor de baby van de aanstaande moeder, maar het nadeel hiervan is dat bij oudere mensen het B12-tekort nog minder gauw opvalt. Er is dan wel een simpele test voor (het bepalen van de vitamine B12 spiegel van het bloed), maar hier moet wel aan gedacht worden. Dit is dus een groot nadeel van het toevoegen van foliumzuur aan de voeding. Een ander genoemd probleem is dat het soms voorkomt dat als men foliumzuur toedient, en de patiŽnt een niet bekend B12-tekort heeft, dat dan de klachten t.g.v. het B12 tekort juist verergeren. Dus bij het geven van extra foliumzuur loeren er twee gevaren.
Het gevoel op vilt/watten te lopen is zeker een indicatie zijn om op vitamine B12-tekort te testen.
De psychische problemen kunnen behoorlijk ernstig zijn. Deze worden nog versterkt door de neurologische problemen die langzaam verergeren.

| Terug naar de beginpagina |