interne links

persoonlijk/ groene bezigheden /museumhuisje /brongas/Esperanto/ toen ik klein was/ wandelen met Neeltje Pauw
terug naar begin

De gasbron

Gasbron met gashouder bij het huis van Neeltje Pauw

Naast het huis, aan de noordzijde, bevindt zich een brongasinstallatie, een heel bijzondere constructie om methaan , op te vangen en te gebruiken. Dit gas ontstaat vermoedelijk niet in veenlagen op grote diepte, zoals men eerst vermoedde maar in bodemlagen met organische verontreinigingen van marine oorsprong.

Deze lagen bevinden zich bij deze bron op ruim veertig meter onder het aardoppervlak. Ze komen ook nog voor op 70m diepte. In zandlagen er boven verzamelt zich methaangas in de vorm van uiterst fijne belletjes in het grondwater. In de gasput is gaat een buis de diepte in, die reikt tot in zo'n zandlaag.

Door de druk van omringende gebieden die hoger liggen dan De Beemster komt het water spontaan omhoog. Onder de gashouder komt het door gasbelletjes melkkleurige water, in een sproeier en daar ontsnapt het gas. Het water, bij deze bron, momenteel 4.5 kubieke meter per uur, verdwijnt in de sloot. Het gas verzamelt zich onder de gashouder en wordt toegepast voor verlichting en koken. In het huisje vinden we de originele gaslampen nog.

 

Het Hoogheemraadschap Uitwaterende Sluizen en de Vereniging van Brongashouders voerden jaren een verbeten juridisch gevecht. U S wilde de bronnen sluiten, vanwege de vermeende schadelijke uitwerking op het oppervlaktewater. He water is zuurstofloos en bevat geringe concentraties zouten en zuurstofbindende organische deeltjes. Anderzijds is het water erg geschikt als drinkwater voor vee en ook voor mensen. De Brongashouders vonden de bezwaren van US schromelijk overdreven. Zij voerden aan, dat de waterkwaliteit vroeger beter was dan nu, terwijl er t oen 1300 bronnen functioneerden en nu ongeveer 100.

De rechter verklaarde tenslotte US niet bevoegd. Deze instantie probeerde toen sluiting te bewerkstelligen door zeer hoge heffingen op het uitstromende water op te leggen. De meningen van wetenschappers over de invloed van de bronnen op het milieu zijn heel verschillend. Het blijkt, dat bij sluiting van gasbronnen, andere, ook natuurlijke bronnen veel sneller gaan stromen. De wateruitstoot van de gasbron van Neeltje Pauw is sinds 1992 verdrievoudigd, waarschijnlijk als gevolg van de sluiting van omliggende bronnen. In het jaar 2000 heeft de rechter Uitwaterende Sluizen, na het aandragen van een TNO-rapport door de Vereniging van Brongashouders, op alle punten in het ongelijk gesteld. De bronnen mogen open blijven en mogen zelfs niet meer worden belast.

Veranderingen

Een aantal jaren geleden werd de uitlaat van het bronwater bij de sloot omhooggebracht, om een uitstroom van al te veel water tegen te gaan. Daardoor steeg ook het water in de put en daarmee de gashouder. Er moest een hoger geleidend balkwerk worden maakt. De sproeier raakte, door de verhoging van het peil, onder water, maar de bron leverde nog genoeg gas om gascomfoortjes en gaslampen te laten branden.

Reparatie

In het voorjaar van 2007 bleek reparatie van de gasinstallatie noodzakelijk. Het vermoeden bestond dat de plank waar de geleidestang doorheen steekt, was losgeraakt en dat deze ook de sproeier hat vernield bij het draaien van de gashouder. Deze gebreken bleken inderdaad aanwezig. De steunring aan de onderkant van de houder bleek bovendien vergaan. De bevestiging, boven, van de buis die om de geleidestang schuift bleek te lekken.

De ketel ging er uit en dit was tevens een mooie gelegenheid eens te bekijken wat altijd verborgen blijft: de eigenlijke bron. De bronpijp werd verlengd met een stuk kunststof pijp, een herstelde sproeier werd aangebracht. een nieuwe steunring werd langs de iets ingekorte onderkant van de gashouder geschroefd en de plank weer vastgemaakt. Daarna werd de houder binnen en buiten geteerd. Tenslotte werd hij weer boven de bron geplaatst. De reparatie leverde instructieve foto's op, die ik bij dit artikel plaats.

De omhooggebrachte wateruitloop.

 

De gasketel ligt er uit

 

De onderkant is rot, er moet een strook af en een nieuwe steunring er in

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De nieuwe ring wordt aangebracht

 

De plank met de buis die om de geleidestang schuift

 

De gasbron onder water

 

De bron, verlengd met een kunststof pijp

 

De sproeier is geplaatst

 

De ketel hangt al weer op z'n plaats

 

De ketel vult zich met gas

 

Weer in bedrijf


meer over brongas
Terug naar begin