Artikel-18: Zomertijd in Nederland, BelgiŽ en Duitsland

Korte historie en tabellen

                          Astrologische Artikelen door J. Ligteneigen               

Menu zonder JAVA

 

Home

Artikelen

Astronomie

Boeken

Downloads Gratis

Enquete

Horoskoopbespreking

Lessen

Newcomb-versie3

Overig nieuws

Produkten

Servicepagina

Sitemap

Tijdschriften

Verwijzingen

 

Mail

Home > Artikelen > Artikel-18

Een in de astrologie steeds terugkerend thema is dat van de toepassing van de Zomertijd. Als u een horoskoop wilt berekenen dan zult u vanuit de geboortetijd de GMT (UTC) moeten berekenen, om van daaruit de standen van de planeten te berekenen. U moet dan altijd rekening houden of er dan zomertijd van toepassing was of niet.  
In dit artikel een korte terugblik op het verschijnsel Zomertijd en enkele bruikbare tabellen voor Nederland,  BelgiŽ en Duitsland.

In Nederland is de zomertijd in 1977 opnieuw ingevoerd na een periode van ruim 30 jaar. Ook van 1916 tot 1945 was de zomertijd van kracht in bepaalde maanden.

Geschiedenis

Het begrip zomertijd werd in 1784 al eens geopperd door Benjamin Franklin (Amerikaans politicus en fysicus 1706-1790), maar dit kwam toen nog niet over.

Pas in 1907, toen ene William Willet, een Engelse aannemer in een pamflet ďWaste of DaylightĒ schreef : ďGedurende de helft van het jaar schijnt de Zon al een paar uur als wij nog liggen te slapen en gaat ze onder als we thuiskomen van ons werkĒ.

Zijn ideeŽn werden eerst belachelijk gemaakt, echter na de Eerste Wereldoorlog toen energie al een schaars artikel was geworden, werd Zomertijd min of meer geruisloos ingevoerd in vele Europese landen en ook in Amerika, maar dat is een verhaal apart.

Wat is zomertijd?

Als de zomertijd ingaat, worden de klokken 1 uur vooruit gezet. Meestal gebeurt dit om 2 uur Ďs nachts. Op dat moment is het dan 3 uur geworden. Het interessante is natuurlijk : tijden tussen 2.00 uur en 3.00 bestaan dan niet meer!

Als u dus een horoskoop moet berekenen voor iemand en u weet dat er zomertijd van toepassing was, mag het eigenlijk niet gebeuren dat u een tijd tegenkomt tussen 2.00 en 3.00 uur Ďs nachts. Uiteraard bedoel ik het ene geval dat de geboorte plaatsvond in de nacht, waarop de zomertijd inging. De kans daarop is niet zo groot, maar toch....

Als u een tijd tussen 2.00 en 3.00 ziet, dan heeft men de klok op dat moment niet vooruit gezet. U kunt er dan vanuit gaan dat de zomertijd al was ingegaan, dus verschuift u de geboortetijd met 1 uur vooruit. 
In het dagelijks leven merkt men het effect van zomertijd onmiddellijk. Ďs ochtends is het wat later licht (direct na het ingaan van de zomertijd) en Ďs avonds merkt al direct dat het langer licht is. 
Gaat de Zon normaal pas om 19.00 uur onder, dan zal die bij zomertijd 1 uur later ondergaan, dus om 20.00 uur en dat merken we direct. We zitten weer wat langer in de tuin, maken nog even een wandeling, etc... 
De hoogste temperaturen worden op elke dag pas tegen het einde van de middag bereikt. Let u maar eens op.. tussen 16 en 17 uur is het vaak het warmst.

Wanneer gaat de zomertijd in?

Sinds de herinvoer van de zomertijd in 1977, gaat deze altijd in op de laatste zondagochtend van de maand maart en eindigde altijd op de laatste zondagochtend van de maand september.

Ingangstijd stip : 2.00 uur. Op dat moment is het dus ineens 3.00 uur.

Einde zomertijd : 3.00 uur. Op dat moment is het plotseling weer 2.00 uur.

Vanaf 1996 is onder invloed van de Europese regelgeving afgesproken dat de meeste landen de zomertijd, zoals vanouds laten ingaan op de laatste zondagochtend van maart, maar.... laten eindigen op de laatste zondagochtend van de maand oktober!

Vrijwel alle Europese landen volgen deze richtlijn.

Voor dit jaar (2000) en 2001 is voorlopig nog vastgesteld dat de zomertijd begint op de laatste zondag van maart en eindigt op de laatste zondag van oktober. Wat daarna gaat gebeuren is nu nog niet duidelijk.

Wintertijd

Wintertijd bestaat niet! Het is weer zoín typische kreet die ooit is geÔntroduceerd door iemand die wel een klokje had horen luiden, maar de klepel niet meer kon vinden. We kennen alleen zomertijd. Als de zomertijd is afgelopen, keren we weer terug naar de standaardtijd. 
De standaardtijd voor Nederland is sinds 1945 de Midden-Europese Tijd (MET) en deze ligt standaard 1 uur later dan de tijd in Greenwich, die als referentietijd geldt. 
Wanneer het dus zomertijd is, loopt onze klok dus 2 uur voor op de Greenwichtijd,  dit is dus de reden dat we 2 uur moeten aftrekken van de geboortetijd om de GMT te verkrijgen. Hiermee worden dan de verdere berekeningen gemaakt.

Voor de computerfreaks!

Heeft u zich ooit wel eens afgevraagd hoe het kan dat wanneer u uw PC aanzet Ďs zondag ochtend nadat de zomertijd in is gegaan, de PC-klok meteen goed staat? In het register, het centrale hart van uw PC staat op de volgende locatie de volgende informatie :

HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CURRENTCONTROLSET\CONTROL\TIMEZONEINFORMATION :

In deze folder staat bij DaylightStart de code í00 00 03 00 00 05 00 02 00 00Ē, enz.

De eerste ď03Ē geeft de 3e maand aan, dus maart. De ď02Ē geeft de tijd aan, wanneer de zomertijd ingaat, dus 02 uur.

 

Als de zomertijd is afgelopen en de standaardtijd weer ingaat, vindt u bij StandardStart het volgende : ď 00 00 0A 00 00 00 05 00 03 00 00Ē, enz...

De eerste ďOAĒ is 10 in computertermen. A=10, B=11, F=16.

De ď03Ē geeft de tijd aan, wanneer de zomertijd is afgelopen, dus om 03.00 uur.

Als later de Europese richtlijnen worden aangepast, kunt u hier voor uw PC de aanpassingen maken, maar voorzichtigheid is geboden. Werken in het register van uw PC komt overeen met het uitvoeren van een open hart operatie. Als er iets fout gaat, kan het onherstelbare gevolgen hebben! U bent gewaarschuwd. Misschien dat Microsoft met een update komt voor het register, wie weet!

 

Tabellen voor Nederland en BelgiŽ

Hieronder volgen de zomertijdtabellen voor  Nederland en BelgiŽ vanaf de eerste zomertijd t/m 2001.

De ingangsdatums zijn natuurlijk geen probleem, echter wel de ingangstijdstippen. De tijd die daar staat aangegeven is de tijdsoort die Nederland en BelgiŽ op dat moment kenden. Er zijn diverse tijdsoorten geweest in onze landen. Deze zullen aan het eind van het artikel nog even worden opgesomd.  

 

Zomertijd in BelgiŽ

Ook in BelgiŽ kent men het verschijnsel zomertijd al een behoorlijke tijd. Vanaf 1918 werd in BelgiŽ de zomertijd ingevoerd en deze duurde t/m 1946, waarna het ook hier stil werd tot 1977 toen een hervatting van de zomertijd van

kracht werd.

Op soortgelijke wijze treft u de tabel aan met zomertijden in BelgiŽ. In de laatste kolom is aangegeven welke tijdsoort op dat moment van toepassing was.

 

De zomertijden in BelgiŽ worden geregeld bij koninklijk besluit door de

minister van binnenlandse zaken met inachtneming van de richtlijnen van het

Europese Parlement en de Europese Unie. Ook hier is voor de periode na 2001 nog geen Europese richtlijn bekend. Ook in BelgiŽ werd vanaf 1996 de zomertijd ingesteld op de laatste zondag van maart t/m de laatste zondag van oktober.

 

Tijdsoorten in BelgiŽ en Nederland.

Om met BelgiŽ te beginnen is het wellicht handig om nog even op te sommen welke tijdafspraken er van kracht waren in een bepaalde periode.

1) Tot 1 mei 1892 gebruikte men in BelgiŽ de plaatselijke tijd, meestal die van een grote stad in de buurt.  
2) de wet van 28-4-1892 (met ingang van 1 mei 1892) bepaalde de GMT als wettelijke tijd in BelgiŽ.  
3) Sinds de eerste wereldoorlog werd in bezet gebied als tijdsoort GMT+1 uur ingesteld. In de andere (onbezette) gebieden werd alleen GMT gebruikt. Het juiste ogenblik van uurverandering hing af van het oprukken of het terugtrekken van het bezettingsleger. Als algemene regel kan het volgende gesteld worden in bezette gebieden:

08-11-1914 ??h GMT tot 30-04-1916 23h GMT: GMT+1uur

30-04-1916 23h GMT tot 30-09-1916 23h GMT: GMT+2uur

30-09-1916 23h GMT tot 16-04-1917 01h GMT: GMT+1uur

16-04-1917 01h GMT tot 17-09-1917 01h GMT: GMT+2uur

17-09-1917 01h GMT tot 15-04-1918 01h GMT: GMT+1uur

15-04-1918 01h GMT tot 16-09-1918 01h GMT: GMT+2uur

16-09-1918 01g GMT tot 11-11-1918 ??h GMT: GMT

4) Vanaf 25 februari 1940 02h GMT geldt GMT+1uur

5) Vanaf 1946 is per koninklijk besluit de officiŽle wettelijke tijd bepaald op GMT + 1 uur.  (MET). Sommige bronnen geven 1953 als de officiŽle wettelijke tijdregeling.

Tijdsoorten in Nederland

1.      Aanvankelijk plaatselijke zonnetijd, die dus voor elke plaats een andere is;

2.      Geleidelijk na 1832: plaatselijke middelbare zonnetijd (in 1836 al 43 steden);

3.      Ca. 1858: Spoorwegen: middelbare tijd Amsterdam;

4.      1 mei 1892: Spoorwegen en PTT: Greenwichtijd;

5.      1 mei 1909: AT = Amsterdamse Tijd = GMT + 0h.19m.32,13s;

6.      1 juli 1937: LT = Loenense Tijd = GMT + 0h.20m.00s;

7.      17 mei 1940: M.E.T. = Midden Europese Tijd = GMT + 1h.00m.00s;

8.      1958 : M.E.T. = Midden Europese Tijd = UTC + 60 min.

Het begrip UTC is reeds ter sprake gekomen in aflevering nr. 6 van de serie Astrologische Astronomie, Sagittarius Nr.1, Januari 2000.

Duitsland

In Duitsland kende men uiteraard ook de zomertijd. Vanaf 30 april 1916 werd voor het eerst de zomertijd ingevoerd tot 16 sept. 1918, waarna het stil werd tot 1 april 1940 toen de zomertijd weer werd ingevoerd tot 2 oktober 1949. In een bepaalde periode was het zelfs dubbele zomertijd, waarin de klok dus 3 uur voorliep opde GMT! Vanaf 1950 tot 1980 kende Duitsland geen zomertijd meer.

Waar vele landen in 1977 begonnen met het herinvoeren van de zomertijd, ging Duitsland pas op 6 april 1980 weer over op de zomertijd. De tabel voor de zomertijden in Duitsland vindt u hierna.  

Informatiebronnen voor tijdsoorten

Een moeilijk punt is altijd al geweest om betrouwbare bronnen te vinden als het gaat om nauwkeurige datums en tijden van tijdsoorten in diverse landen.  
In het tabellenboekje dat in 1981 uitkwam, refereerde ik aan de literatuur van H. Cosman, D.C. Doane, E. Koppenstšdter, M.S. Metz, J.J. Mieremet en K.H. Tan. Deze boekjes heb ik helaas niet meer in bezit, echter de oude tijdsoortentabellen in het tabellenboekje, zeker voor Nederlands Oost-IndiŽ zijn behoorlijk nauwkeurig.
Een uitgave die tegenwoordig nog steeds in de astrologische boekhandel is te verkrijgen, is het boek "Time Changes in the World" van Doris Chase Doane. Een aparte uitgave voor de tijdafspraken in America, Canada en Mexico is eveneens verkrijgbaar. Deze gegevens zijn erg nauwkeurig en kan ik iedereen aanbevelen.

Bronvermelding:

1.      Doris Chase Doane, "Time Changes In The World", 1977;  
2.      Herman Wessels - K.N.M.I., Wettelijke tijd in Nederland", jan.2000;  
3.      www.astro.oma.be/general/info/nli001.html over tijdsoorten in BelgiŽ;  
4.      www.ptb.de/deutsch/org/4/43/432/soma.htm over zomertijd in Duitsland.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

______________________________________________

Pagina voor het laatst bewerkt op / Page maintained on:   22/01/2009