Schriftlezing: Haggaï 1: 15b – 2: 9 en Johannes 7: 37 – 39

Tekst/thema: ‘In de toekomst kijken’



Samenvatting van de preek:


Het komt niet zo vaak voor, maar soms wil ik wel eens even in de toekomst kijken. Nog niet eens voor mezelf, persoonlijk, al zou dat natuurlijk ook kunnen. Allerlei zaken zijn aan het veranderen. Pensioen met 66 of 67 jaar. Een pensioen dat minder zal zijn dan we nu verwachten. Of hoe zal het zijn met het predikantschap over 10 à 15 jaar? In de afgelopen 25 jaar is al zo ongelooflijk veel veranderd … . Ook het wereldtoneel is volop in beweging. In 1989 viel de Muur, het IJzeren Gordijn. Ik herinner me nog de enorme euforie, de grote verandering, een nieuw begin. Maar al snel groeide de invloed van de politieke islam. Inmiddels zijn er nieuwe, andere zorgen: de opkomst van China als wereldmacht, het Westen dan langzaam op achterstand begint te komen. Hoe gaat dat verder?

Ook de profeet Haggaï leeft in een tijd van wisselende panelen. Ik zet maar even aan paar jaartallen op een rijtje. In 586 vChr was Jeruzalem in ballingschap gevoerd. Een kleine vijftig jaar later, in 539 vChr namen de Perzen de macht over in het Babylonische rijk en mochten de Joden terugkeren. Vervolgens gaat het in hoog tempo. In 525 vChr wordt grootmacht Egypte door de Perzen ingelijfd. 522 vChr is een jaar van onrust, staatsgrepen. Maar in 521 vChr komt Darius (I) aan de macht. Binnen de kortste keren wet hij zijn tegenstanders te verslaan, stabiliteit te brengen. Ruim een jaar later spreekt in Jeruzalem de profeet Haggaï. Al de veranderingen op het toenmalige wereldtoneel roepen als vanzelf de vraag op: hoe verder, waar ligt ons houvast?

De eerste profetie van Haggaï ging over de tempel, de ontmoetingsplaats met God. Dat was in die tijd een vorm van houvast, een tastbaar gebouw. Haggaï vindt verbazingwekkend genoeg binnen de kortste keren gehoor. Maar dan profeteert hij opnieuw, ‘op de 21e dag van de 7e maand’. Dat is meer dan een moment, een datum. Het is de 7e dag van het Joodse Loofhuttenfeest, het hoogtepunt van het feest. Dat bepaalt de kleur van Haggaï’s profetie. 1) Het is een oogstfeest. Maar vermoedelijk is het feest in mineur gevierd. De oogst was slecht. Economisch viel het allemaal tegen. De mensen vroegen zich bij wijze van spreken af, hoe ze met het aanwezige voedsel de winter door moesten komen, of ze het voorjaar wel zonder honger zouden halen. Met zo’n perspectief is er weinig te feesten over. 2) Het Loofhuttenfeest gedenkt Gods trouw in de doortocht door de woestijn. Elke dag wist het volk zich van God afhankelijk. Elke dag ontvingen ze het manna, het brood voor onderweg. Maar het was nooit meer dan voor één dag (behalve op de 6e dag, vóór de sabbat). De loofhut heeft geen dak, is open naar boven, open naar God. De loofhut is het teken van het ultieme vertrouwen: de woestijn is uit zichzelf heel karig, je moet het hebben van God zelf.

Hoever ging het vertrouwen van de Joden in het Jeruzalem van 520 vChr? Hoever gaat ons vertrouwen nu, in Nederland, hier in deze wijk? Is dat nog wel nodig, Godsvertrouwen? Of hebben wij ons leven zo ingesnoerd, is alles zo perfect geregeld en georganiseerd dat we daarvoor eigenlijk geen ruimte meer hebben,? Zijn we zo durk met allerlei zekerheden, verzekeringen dat het Godsvertrouwen overbodig geworden is?! Durven wij ons nog laten verrassen?

Deze vragen overbruggen 2500 jaar tussen Haggaï en ons. In Jeruzalem waren mensen die geen vertrouwen meer hadden. Ze dachten aan vroeger, aan de oude tempel, aan verhalen over de oude tempel, over pracht en luister. We weten achteraf: zo mooi zou het nooit meer worden, zelfs niet na de verfraaiingen van Herodes aan het begin van de jaartelling. In hun pessimisme dachten de mensen: dat komt nooit meer terug, die tempel van weleer. Haggaï verwoordt hun twijfel: ‘Jullie denken dat het niets meer kan worden.’ Dat dachten ze inderdaad! ‘Houd vol, Zerubbabel’ (de landvoogd), ‘Houd vol, Jozua’ (de hogepriester), ‘Houd vol, alle bewoners van het land’. Tot drie keer toe: ‘Houd vol’! Zo’n steuntje in de rug kunnen we gebruiken. In het persoonlijk leven, als we aan het begin van een carrière staan, bij het afronden van een opleiding, het starten van een bedrijf. In het persoonlijk leven, ook als we merken dat het lichamelijk en geestelijk allemaal moeilijker gaat. In de onze omgang met God. We kunnen terug verlangen naar het vertrouwen van vroeger, toen stond het als een berg, gaf het veiligheid en geborgenheid. Maar nu … . Als kerkelijke gemeente hier, met de vraag of we hier in deze sfeervolle boerderij kunnen blijven … .

Maar het perspectief van Haggaï gaat aanzienlijk verder. Het is wereldomvattend. Het gaat niet alleen om ons persoonlijk leventje, om deze kerkplaats, om onze persoonlijke omgang met God. Het zijn onderdelen van een veel groter en grootser beeld. Ik dat grote beeld krijgt alles z’n plek. De loofhut is open, open naar God, open naar de toekomst. De loofhut bepaalde de mensen erbij dat het met de intocht in het beloofde land nog niet klaar was. De intocht in het beloofde land is pas klaar als het Koninkrijk van God aanbreekt, als alle volken in dat Koninkrijk kunnen delen. Als verschillende bevolkingsgroepen vredig naast elkaar kunnen leven. Als niemand meer naar de voedselbank hoeft. Als geen mensen in hun ziek zijn afhankelijk zijn van de hulp van anderen. Als niemand meer bezwijkt onder in het verleden begane fouten. Als er een alomvattende vrede is … . Ons persoonlijk leven, een tempel of een kerk, de kerkelijke gemeente, het kan alles een hoopvolle verwijzing zijn naar dat wat komen gaat!

Haggaï spreekt zijn woorden op de 7e dag van het Loofhuttenfeest, op het hoogtepunt van het feest. Op precies diezelfde dag van het feest spreekt Jezus: ‘Ik ben het levende water’. Hij verwijst daarmee naar een ritueel op dit feest, het vergieten van water. Dat doet denken aan de tocht door de woestijn. Toen het volk rebelleerde, geen toekomst meer zag, gaf God aan Mozes de opdracht op de rots te slaan. Er kwam fris, stromend water tevoorschijn. Dat water verwijst naar Jezus zelf, naar Wie Hij is, en naar de Geest: een enorme kracht, een dynamiek die alles in beweging kan zetten, die frisheid brengt waar starheid heerst, alles komt los.
Laat het zometeen in de stilte en onder de muziek even stil worden van binnen. Doe alsof u aan een stromend bergbeekje zit, of bij een mooie heldere waterbron. Wat voor gedachten komen boven, wat voor gevoelens? Hoe zet Jezus u in beweging? Wat betekent dat voor u als u aan de toekomst denkt, voor uzelf, wereldwijd?

Utrechtleidscherijn/101114
Aarlanderveen/110220 - geluidsfragment

De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (4 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.




http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2010, KWdJ