Schriftlezing: Genesis 18: 1-5; Lucas 24: 28-34; Hebreeën 13: 1 en 2

Tekst/thema: ‘houd de gastvrijheid in ere’ (Hebr. 13: 2)




Geluidsfragment - Gereformeerde Kerk - Aarlanderveen.


Samenvatting van de preek:


Nogal wat kerkelijke gemeentes vertellen op de openingspagina van hun website dat ze open en gastvrij zijn. Natuurlijk is het belangrijk dat een kerkelijke gemeente open en gastvrij is. Natuurlijk kun je dat op deze manier aan derden kenbaar maken. Maar het gaat er natuurlijk niet om dat je zégt dat je gastvrij bent, maar dat je het bént.
Het is nog niet zo eenvoudig om gastvrij te zijn. Dat was het trouwens ook in vroeger tijden niet. Als het écht vanzelfsprekend was, dan zouden de Hebreeën het niet in dit vers nog eens apart te horen krijgen. Nu ziet de schrijver van de brief zich genoodzaakt er toch nog eens aan te herinneren.

De Hebreeën krijgen te horen: houdt de onderlinge liefde in stand en houdt de gastvrijheid in ere. Die twee liggen dichter bij elkaar dan wij in eerste instantie zouden denken. Onderlinge liefde, gastvrijheid, beide woorden beginnen in het Grieks met dezelfde stam, ‘fil-‘: liefde aandacht, zorg. Het gaat om fil-adelfia, liefde/zorg voor de broeder (en zuster) en fil-oxenia, liefde/zorg voor de vreemde, het gaat om de liefde/zorg voor de interne en voor de externe. Beide staan naast elkaar, ze zijn van dezelfde orde. Nu weten we dat liefde en aandacht voor degene die we kennen lang niet altijd even gemakkelijk is. Maar als we iemand niet kennen, dan zijn we nog veel eerder geneigd ons gereserveerd op te stellen. We kennen de vreemde niet, weten niet hoe die in elkaar zit, wat die nodig heeft, verwacht. Waarmee doe je iemand een plezier? Waarmee beledig je hem of haar?

Nu staan wij op enkele punten wel op achterstand, als het gaat om gastvrijheid. Zo was het in Bijbelse tijden een zwaar misdrijf om misbruik te maken van gastvrijheid, ook in religieus opzicht. Het kwam niet in mensen op dat te doen. Bij de gastgever was er duidelijk minder reden om voorzichtig te zijn. Daar komt bij dat de ontvangst van gasten je aan nieuwtjes hielp. Gasten wisten te vertellen wat er elders gaande was, zij hielden je op de hoogte. De gastgever had er duidelijk voordeel bij!
Maar er speelt voor de gelovige Jood nog meer mee. In het Oude Testament speelt het thema van de vreemdelingschap een grote rol. Abraham is en blijft een zwerver. Het enige stukje land dat hij in Kanaän verwerft is het graf voor zijn vrouw Sara en voor hem. Als het volk Israël na de uittocht en de lange reis door de woestijn het beloofde land in bezit neemt, is het nog geen eigenaar van dat land. Eigenaar is en blijft God, zo vermeldt ook de Wet (Leviticus 25: 23). Ook in dát land is en blijft Israël principieel te gast, net als een vreemdeling. Daarom is de vreemdeling in de Joodse Wet ook zo bevoorrecht. Zoals Israël bij God te gast is, zo ook de vreemdeling bij Israël. Het volk weet, wat het is om vreemdeling te zijn, gast te zijn … .
In het Nieuwe Testament is dat niet anders. Een christen is wel ín deze wereld, maar niet ván deze wereld. Als het goed is, weten wij wat het is om vreemdeling te zijn, niet, nooit écht thuis. We proberen nu al te leven volgens de regels van onze nieuwe huis, het Koninkrijk van God, maar we weten tegelijk dat dat ons voor-land is.

Toch, laten we vooral niet denken dat gastvrijheid eenvoudig is. Een vreemde bezoeken, laat staan een vreemde in je huis opnemen … . Een mooi voorbeeld van hoe dat in figuurlijke zin werkt en niet werkt is dat van Susan Boyle. Ze is de jongste uit een gezin van negen. Ze verzorgde haar moeder tot die in 2007 overleed. Ze heeft geen werk. Ze was een actieve parochiaan, deed ook het nodige vrijwilligerswerk. Maar haar droom was te zingen. Zo presenteerde ze zich in de talentenshow ‘Britain’s got talent’, als 47-jarige. Ze zag er weinig attractief uit. Ze bewoog zich wat onhandig op het toneel. Haar antwoorden op de gestelde vragen waren niet echt handig. Je zag mensen in het publiek besmuikt lachen. De jury keek op een manier van: dit moet dan maar. Zo reageren wij blijkbaar op iemand die niet aan ons beeld voldoet. Maar toen Susan Boyle eenmaal begon te zingen … . Binnen enkele maten veroverde ze jury en publiek. Ze wist de mensen met haar versie van ‘I dreamed a dream’ uit de musical Les Miserables te ontroeren.

De Hebreeën krijgen te horen: sommigen hebben ongeweten engelen geherbergd. In eerste instantie denken we dan aan Abraham en zijn onverwachte bezoek. We kunnen denken aan eigen ervaringen. We gingen op bezoek, of we ontvingen gasten. Misschien keken we er tegenop, wisten niet goed of we iets goeds hadden te verwachten. Maar tegen alle verwachting in gebeurde er iets. Het ging niet om geven, maar om ontvangen, alsof God zelf in ons midden aanwezig was.

Bij dit alles moest ik denken aan een gastenpater in een klooster, lang geleden. Hij zei: in elke gast wil ik het gelaat van Christus ontdekken. Dat was zijn Bijbelse opdracht. Maar tegelijk meenden wij, als zijn gasten, juist in deze gastheer, in zijn beoefenen van gastvrijheid het gelaat van Christus te ontdekken.

Alphendebron/090419
Aarlanderveen/100307
Utrechtleidscherijn/100822



De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (5.1 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2009-2010, KWdJ