Schriftlezing: Johannes 2: 1-11

Tekst/thema: 'Het feest gaat door'


[naam kerk] - [plaats] Geluidsfragment: Leidsche Rijn - De Hoef - 15 januari 2017


Samenvatting van de preek:


Bij het afscheid van de Protestantse Gemeente Leidsche Rijn.

Kana, het eerste teken van Jezus. Eerste, daarin klinkt een woordstam die we kennen, uit het begin van de Bijbel - in den beginne schiep God . - en opnieuw in het Johannes-evangelie - in den beginne was het Woord . . Dit teken van Jezus heeft niet alleen iets van een begin, maar van een beginsel, van een principe. Daaruit hebben we de afgelopen jaren met elkaar geprobeerd te leven. Daaruit zullen we, júllie als gemeente leven, als een belofte én een opdracht.

Wat is nu dat beginsel waar het Johannes om gaat? Dat begint al met de eerste woorden: de derde dag. We kunnen dat lezen als een gewone tijdsaanduiding, maar dan komen we in de knoop met het voorafgaande. Het is op geen enkele manier kloppend te krijgen. We kunnen ook denken aan de derde dag als de in de Joodse traditie ideale dag voor een huwelijk. Want, zo is de gedachte, op de derde dag is er sprake van zaad en vruchtbaarheid, van overvloed. Bovendien, tot twee keer toe horen we dan dat God zag dat het goed was: een zegen voor de bruid, een zegen voor de bruidegom. Tegelijk kunnen we het evangelie niet lezen zonder bij de derde dag aan de Opgestane te denken, aan het eeuwige leven met en in Hem. Het zal duidelijk zijn de derde dag is zwanger van belofte. Maar dan blijkt: de derde dag met de bruiloft is nog niet eens goed en wel begonnen, of de wijn is op. Het teken van vreugde, de verwijzing naar het messiaanse rijk, van God en goed vervuld, is uitgeput.

Toen ik in 2009 begon in Leidsche Rijn, wist ik dat de gemeente een moeilijke tijd achter de rug had. Ik had toen zoiets van schouders eronder en het moet lukken de zaken op orde te krijgen. Dat lukte ook wel, maar tegelijk stootten we daarmee op een grens. Juist in Leidsche Rijn tekenen zich vanwege de jonge populatie met veel jonge gezinnen de contouren van de kerk van de toekomst af. Deze generatie is druk met het eigen gezin, moet zich volop inzetten om alles draaiende te houden. Contacten buiten het gezien zijn er wel, maar niet per se met mensen in Leidsche Rijn. Aanhaken bij vaste verbanden is passé, dat geldt ook voor de kerk. Mensen willen wel mee doen, maar al naar gelang het in de eigen agenda past. Het vanzelfsprekende kerkelijk patroon zet zich niet vanzelfsprekend voort. De wijn is op. Wat nu?

In Kana volgt na deze constatering een wat bemoeierig optreden van de moeder van Jezus. Zij brengt Hem het bericht dat de wijn op is. Ondanks Jezus' afwijzing van haar aanpak, gaat zij naar de bedienden (lett. diakenen!) en fluistert hen in wat te doen. Twee interventies die ertoe doen. Het is maar zeer de vraag hoe het verhaal anders verlopen was. Tegelijk twee interventies in de marge. De moeder van Jezus heeft iets van een intermediair. Aan de ene kant naar Jezus/God toe, aan de andere kant naar de bedienden toe. Ik herken mij als predikant wij in deze dubbelrol. Naar Jezus/God toe: ziet u dan niet, dat de wijn op is?! Naar gemeenteleden toe: luister goed naar wat Hij te zeggen heeft.

Jezus gaat aan het werk. Hij vraagt de bedienden de vaten met water te vullen. Het zijn de vaten van het traditionele reinigingsritueel, niet te vinden in de wet van Mozes, maar wel duidelijk in het verlengde daarvan. Dat is het verleden. Jezus verandert dat water in wijn, het heden, de toekomst. Hij is het zelf. In de christelijke traditie is de wijn altijd verbonden met de wijn van het Avondmaal, de verbondenheid met Hem: leven in en vanuit Zijn vernieuwing, daarin en van daaruit leven.

De christelijke traditie is vol van rituelen. Maar net als in Kana moeten de vaten opnieuw worden gevuld. Ze zijn leeg, lijken hun functie te hebben verloren. We hebben in Leidsche Rijn de vaten opnieuw gevuld. In menig opzicht bleek het inderdaad wijn te zijn. Ik heb het gevoel dat we met name in de eredienst en de kerkmuziek een aantal cruciale stappen hebben kunnen maken. Tegelijk: het is geen trucje, het is geen automatisme. In de verworteling in de wijk zijn er bijvoorbeeld nog stappen te maken. Hoe kunnen wij met onze bescheiden omvang in Leidsche Rijn van betekenis zijn?

In het slot van het verhaal roept de ceremoniemeester de bruidegom ter verantwoording. Waarom heb je de beste wijn voor het laatst bewaard? Dat is een oneerlijke vraag. Hoe had de bruidegom dit alles nu op voorhand kunnen weten? In de gang van het verhaal is dat uitgesloten. Toch is het juist deze vraag die aanzet om op zoek te gaan. Waardoor komt het dat het feest toch 'gered' is? Het zal duidelijk zijn: Jezus maakt hier het verschil.

Wat is het beginsel waaruit we leven? De eerste stap is: luister naar Hem, naar wat Hij te zeggen heeft. Dat geldt de eredienst, maar ook het gebed gezamenlijk of persoonlijk, het lezen van de Bijbel. Vervolgens: laat Hem het werk doen. Wij denken dat dat veel geloof vraagt. Dat is, denk ik, ook zo. Toch, doorslaggevend lijkt me dat het omgekeerde gebeurt. Het feest gaat door. Juist in en door dit wonderteken geloven de leerlingen van Jezus in Hem. Zij ontvangen het geloof. Mag dat in de komende jaren ook hier in Leidsche Rijn het geval zijn.

Utrechtleidscherijn/20170115


De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.nl


Print deze pagina

© 2017, KWdJ