Schriftlezing: Johannes 3: 16 – 18 (tekst), Johannes 15: 9 – 17

Tekst/thema: ‘Maakt liefde blind?’



Samenvatting van de preek:

Maakt liefde blind? Beperkt liefde ons gezichtsvermogen, ons onderscheidingsvermogen? We zouden het wel denken. Associaties genoeg. Een van uw kinderen of een goede kennis, of wie dan ook heeft een vriend of vriendin ontmoet, raakt geïnteresseerd, verliefd. Het is duidelijk: dit is serieus, het is dik aan. Natuurlijk bent u daar blij om. Heerlijk natuurlijk dat hij of zij een levensgezel vindt. Zo lang alleen geweest. Het is haar of hem van harte gegund! Maar … . De toekomstige partner reageert zo bot. Hij denkt alleen maar aan zichzelf, hij is op geen enkele manier zorgzaam. Of: de toekomstige partner praat aan een stuk door, de ander krijgt amper ruimte. Of … . U hebt geprobeerd het ter sprake te brengen. U gaf een hint: het viel me laatst wel op … . Geen reactie. U weet ook wel dat u zich niet met dat soort zaken moet bemoeien. Als die twee nu samen gelukkig zijn … . U denkt bij uzelf: liefde maakt blind. U legt zich erbij neer.
We kennen meer vergelijkbare uitdrukkingen. De mantel der liefde bijvoorbeeld. Twee mensen, twee groepen hebben een meningsverschil, soms gaat dat gepaard met heftige emoties. Ik vind … . Maar toen jij dát deed … . Dat zie je dan toch verkeerd: je miskent mijn goede bedoelingen … . Dan kan er een moment komen dat mensen elkaar de hand geven, de verschillen met de mantel der liefde bedekken. Alles weer goed. Hopen we. Wij laten ons dan door de liefde blind maken, in ons gezichtsvermogen beperken.
Soms zeggen mensen zoiets als ‘ja maar, God is liefde’. Natuurlijk, dat is een belangrijke basis van ons geloof, een uitgangspunt. Maar het kan ook een stopwoord worden, waarmee elk gesprek, elke discussie gestuit wordt. Er wordt een stevig gesprek gevoerd over de Tweede Wereldoorlog, hoe dat nu zit met God en Gods vergeving … . Ineens zegt iemand: ‘Ja, maar God is toch liefde.’ Weg gesprek, weg discussie. Dan lijkt liefde te verdonkeremanen. Maakt liefde per definitie blind?

Alzo lief heeft God de wereld gehad … . Wat heeft God gezien? 1) Het zou een ideale wereld geweest kunnen zijn, een paradijs. Geliefden kunnen elkaar soms zo op een voetstuk zetten. In een huwelijksgesprek vraag ik dat wel eens: vertel eens, hoe zien jullie elkaar? Meestal komen er dan typeringen als lief, attent, aardig, ’t is een kanjer, ze ziet er aantrekkelijk uit … . Op de vraag, of er dingen zijn waar je bij de ander moeite mee hebt, wordt dan meestal aarzelend gereageerd. Tja … . 2) Of is het de wereld, zoals die zou kúnnen zijn? God heeft het bij de schepping ooit gezien: de wereld is goed, de mens zelfs zeer goed. De goede, zeer goede mens, dat was Gods doel. Wat er vervolgens mis is gegaan, nog steeds misgaat, fouten, zonden, daar kijkt Hij doorheen. 3) Of heeft God de wereld gezien in haar verwording, in haar verlorenheid, met alle accent dáárop, zonde, schuld, kwaad … ?!
Wat heeft God gezien? Als we het woord ‘wereld’ nemen en dat in het geheel van het evangelie van Johannes plaatsen, dan lijkt dat alles in de richting van het laatste te wijzen. De inleiding, de proloog: ‘De wereld heeft Hem [Jezus] niet gekend’, niet wíllen kennen. Maar het is goed te beseffen dat dat de wereld is ná de komst van Jezus. Het lijkt toch in ieder geval iets genuanceerder te liggen. Het is niet alleen maar het negatieve, niet alleen de afkeer van God, de vijandschap tegenover God, het zware, sombere. Aan de ene kant gaat het over de wereld, de mensen, over ons, die zich hebben afgekeerd van God, eigen wegen zoekend, niet levend naar Gods wil. Maar tegelijkertijd heeft God een wereld gezien die verlangt naar verandering, naar verlossing, naar vernieuwing.
Wat heeft God gezien? Hij ziet een mens, u en mij, Zijn schepsel, met al wat in hem is, met alles wat zeer goed is, maar óók met zijn zoeken en falen, op het wanhopige af soms. Liefde maakt niet blind, maar zichtbaar! God ziet in Zijn liefde, wat de wereld, wat de mens nodig heeft. Hij kijkt niet primair naar wat de mens al heeft, zoals wij mensen dat bij elkaar doen: zij is lief, attent, aardig … . Dat zijn meer de karakteristieken van de roze bril, van de verliefdheid, dan van de liefde. God ziet wat de mens niét heeft, wat hij nodig heeft, waaraan hij behoefte heeft. Als Hij ons allen op een voetstuk zou plaatsen, zou bewonderen en niet verder zou komen dan fantastisch, mooi, ‘zeer goed’, dan zou het zenden van Zijn geliefde Zoon niet nodig zijn. Een leuk cadeautje, maar meer ook niet. Hij zéndt Zijn Zoon. Dat is meer dan komen, geboren worden alleen. Het is de hele weg die Hij gaat en door Johannes beschreven is. Dat is de aanwijzing door Johannes de Doper, de roeping van de discipelen. de bruiloft te Kana, alles …, tot aan kruis en opstanding toe. Hij draagt wég de zonden der wereld. Hij draagt wég onze tekortkomingen. Hij daagt ons uit om Hem te vertrouwen, Zijn weg te gaan. Dat heeft ook een keerzijde. Als Gods liefde geen doel treft. Als een mens zegt: nee, bedankt, ik doe het zelf wel. Dat noemt Johannes het oordeel. Dan klinken in het evangelie sombere woorden als dood en duisternis. Dan dreigt een mens aan zichzelf ten onder te gaan. Om dát te voorkomen, daarom heeft God Zijn Zoon gezonden! Dat is het geweldige wonder, dat Hij mij niet in mijn sterkte, maar in mijn zwakte heeft gezien!

Maakt liefde blind? Nee, liefde maakt ziende! Niet alleen voor het goede in de ander. Meestal is daar geen liefde voor nodig. Dat ziet een gewoon, maar scherp observerend mens vaak ook nog wel. Of een ander z’n medemens aanvoelt, aan een enkele blik voldoende heeft, de juiste woorden weet te zeggen. Of dat iemand betrouwbaar is, of je hem kunt geloven op zijn woorden. Proefondervindelijk zijn we daar meestal snel achter. Liefde maakt zichtbaar, wat een ander nódig heeft. Meer dan dat. Liefde zet aan tot actie om het leven voor die ander makkelijker, aangenamer te maken. Liefde is in de Bijbel per definitie liefhébben: activiteit. Als u merkt dat die ander zijn gevoelens moeilijk uit, dan kunt u zich ergeren of irriteren. U kunt ervoor kiezen dan maar met flink minder genoegen te nemen. Maar u kunt ook gaandeweg de ander leren kennen, de ander zo vragen stellen, zo benaderen dat hij toch voor de dag komt, tot zijn (of haar!) recht komt. Ook bij mensen is er een keerzijde. Op een of andere manier is een reactie nodig. Die partner, de partner bijvoorbeeld die zich zo moeilijk uit, moet wel laten merken dat hij weet en doorheeft dat die ander rekening met hem houdt. Ik moet daarbij denken aan de man die veel van de taken van zijn vrouw in de huishouding overnam, veel meer dan redelijk zou zijn. ‘Als ze nu eens één keer dankjewel zou zeggen, één keer, dan kan ik er weer een hele tijd tegen.’ Als dat dankjewel niet klinkt, dan blijft een mens uiteindelijk eenzaam en alleen achter. Over oordeel gesproken, over dood en duisternis. Om dat alles te voorkomen, daarom heeft God ons de liefde gegeven, een ander die ziet wat ík nodig heb.

Liefde maakt ziende. God houdt van mij, heeft mij lief, zoals ik ben. Hij neemt mij serieus. Hij ziet wat ik nodig heb. Jezus geeft het stokje als het ware door aan ons. ‘Ik heb u liefgehad. Blijf in mijn liefde.’ Dié liefde, dat is iets heel anders dan de ‘mantel der liefde’. In veel gevallen werkt die uitdrukking ongelukkig door. Het heeft teveel iets van inslikken, van de situatie niet serieus nemen. Liefde maakt ziende. Liefde maakt mij zichtbaar wat de ander in zijn zwakheid in zijn beperkingen nodig heeft. Ik hoop dat de ander dat omgekeerd ook bij mij wil doen, dat er wat dat betreft een gelijkwaardige situatie bestaat. ‘Aanvaardt elkaar, zoals ook Christus u aanvaard heeft.’
Liefde maakt ziende. Vanmorgen presenteert de diaconie ons het mentorproject. Er worden mensen gezocht die gedurende een bepaalde periode een medemens willen begeleiden zodat hij z’n leven weer op de rails krijgt. Dat vraagt om liefde die ziét, niet om liefde die alles maar bedekt. Het vraagt om liefde die ziet en een dosis fijngevoeligheid om daar mee aan de slag te gaan. Ongetwijfeld is zo’n taak niet voor iedereen weggelegd. Maar wie het kan, wie het wil, maakt iets zichtbaar van Gods grote liefde voor ons. Alzo lief heeft God mij gehad … .

Alphendebron/060507




De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (3.6 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2006, KWdJ