Schriftlezing: Lucas 5: 17 – 26

Tekst/thema: ‘Wij hebben heden iets ongelooflijks gezien’ (26b)



Samenvatting van de preek:


Geloof, kerk, God: wij zien het vaak als een opgave. We moeten van alles. Denken we. We moeten naar de kerk, misschien niet iedere zondag, maar toch. We moeten danken en bidden rond de maaltijden. We moeten geregeld Bijbel lezen. We moeten op een bepaalde manier leven, een beetje aardig zijn voor onze medemens … . Het precieze recept verschilt van mens tot mens. We willen het anderen niet direct opleggen, maar voor onszelf … . We moeten … . Geloof heeft vaak veel weg van een wet. Op zich is daar niets mis mee. Integendeel. Ook de wet hebben we nodig. De wet biedt een kader, waarborgt continuïteit, biedt veiligheid.
Geloof als opgave. Maar daarnaast verlangen we, hunkeren we naar geloof als een gave. Niet alleen inspanning, maar ook ontspanning, naast de wet ook het evangelie. We hopen dat geloof en kerk, dat God ons, mij, iets geeft, dat ik ook iets ontvangen mag. Dan gaat het als het ware ‘stromen’. Ik ga na de kerk, ik draag daar iets bij, alleen al door mijn aanwezigheid, door mijn stem bij het zingen, maar tegelijk: ik word meegenomen door een lied, ik word geraakt door een zin in een preek, er gebeurt iets met mij. Of ik zet me in voor bezoekwerk, dat kost moeite, inspanning, ik ben gewend op anderen te letten, op wat zij nodig hebben … . Maar op een goede dag ziet een ander wat ík nodig heb … . Dit is verrassend, onverwacht. Dat laat zich niet organiseren. Dat weten we ook wel. Toch wil het evangelie iets van dat verrassende op het spoor komen. Een verlamde man staat op, hij verheerlijkt God. Mensen om hem heen raken van hun stuk, zij verheerlijken God. Er komt beweging in!

In het begin van het evangeliegedeelte ligt alles vast. Letterlijk en figuurlijk. Jezus leert. Van alle kant zijn er Farizeeën en wetgeleerden gekomen. Ongetwijfeld zijn er discussies gevoerd op het scherp van de snede. Maar er verandert niets. De standpunten liggen onwrikbaar vast. Er is geen beweging in te krijgen. We horen er dan ook verder niets van, van wat er in dat huis is besproken.
Jezus zit vast. Niemand kan Hem bereiken. De eersten die letterlijk én figuurlijk voor een doorbraak zorgen, zijn de mannen met de verlamde man tussen zich in. Als ze hem niet naar binnen kunnen dragen, dan gaan ze buitenom. Ze laten zich niet buitensluiten. Ze gaan het dak op, breken het open en laten de verlamde door het dak zakken.
Als de verlamde voor Jezus ligt, dan ziet Jezus het geloof van deze mannen en zegt Hij tot de verlamde: mens, je zonden zijn je vergeven. Hij zegt dus niét: sta op en wandel! Het verloopt ongetwijfeld niet zoals de verlamde gehoopt en verwacht had. Het vaste patroon wordt doorkruist. Waar komt deze verlamde voor bij een geneesheer, bij een dokter? Om beter te worden natuurlijk. Maar Jezus richt zich in de eerste plaats op de vergeving van zonden. Het gaat Hem niet om een stukje van ons mens-zijn, maar om ons héle mens-zijn voor Gods aangezicht. Jezus trekt deze verlamde man met ál zijn beperkingen als het ware binnen in het directe bereik van God.
Dan ontstaat er discussie. De wetgeleerden en de Farizeeën komen in het geweer. Godslastering! Zonden vergeven, dat mag God alleen. Sta op en wandel, dát mag iedereen zeggen. Niet: je zonden zijn je vergeven. Verontwaardigd zijn ze, boos. Nog voor ze dat allemaal kunnen uiten, worden ze door Jezus overtroeft. Om te laten zien dat Hij de macht heeft om zonden te vergeven, zegt Hij ook: sta op, neem je bed op, wandel, en ga naar huis. De verlamde voelt de kracht terugkomen in zijn benen. Hij staat op. Hij neemt zijn bed. En hij gaat naar huis. Hij verheerlijkt God. De mensen om hem heen, ook zij komen uit hun verlamming, uit hun stilzwijgen, zij stemmen in en verheerlijken God. Want, zo zeggen ze: wij hebben iets ongelooflijks gezien. Letterlijk staat daar: iets paradoxaals. Waardoor komt alles in beweging? Door iets paradoxaals. Een paradox, dat is iets dat ogenschijnlijk tegenstrijdig is, ogenschijnlijk ingaat tegen logica en verstand, ogenschijnlijk tegen alle verwachting, ogenschijnlijk tegen onze intuïtie … . Het verschijnsel paradox kent uiteenlopende aspecten en is complex. Mede daarom laten we dat nu liggen. We kunnen vanmorgen wel constateren dat er verschillende dingen gebeuren die paradoxaal genoemd kunnen worden, tegen alle verwachting in. Dat begint met het openen van het dak door de mannen. Hoe komen ze erop! Dan is daar Jezus die niet direct geneest, maar begint met zonden te vergeven. Vervolgens is daar Jezus die de omstanders overtroeft en niet alleen zonden vergeeft, maar ook nog zegt: sta op en wandel. De mensen toen, wij nu, wij worden steeds weer op het verkeerde (of is het het goede?) been gezet. We móeten gaan nadenken. Er klopt iets niet. Hier niet, bij mezelf niet. Wat is hier aan de hand? Wat stil stond, komt op gang, gaat stromen … .

Wat betekent dit concreet? Ik zou zeggen: het begint vanmorgen met onszelf. De mannen die de verlamde dragen zijn ervan overtuigd: zij móeten hem bij Jezus brengen. Ze komen er alleen niet door. Dan besluiten ze in te breken. Wij kunnen soms het gevoel hebben dat we er op de vertrouwde manier niet meer doorkomen, als het gaat om de kerkdienst, om Bijbel lezen, om een bepaalde wijze van omgaan met elkaar. We hebben geen inspiratie. De toegang is versperd, de deur zit dicht. Wat kunnen we dan doen? We zouden kunnen kijken naar een andere soort van kerkdienst: alternatieven genoeg in onze gemeente. We zouden ons probleem ook aan de orde kunnen stellen, proberen de geijkte structuren te doorbreken. Iets dergelijks geldt ook voor Bijbel lezen. Als dat op zich weinig of niets meer biedt. Misschien is er een andere vertaling, een andere manier van vertellen? Mogelijk kan een ander boek erbij helpen? Situaties waarin wij vastgelopen zijn, vragen erom opengebroken te worden, om de toegang tot Jezus, tot God te hervinden. Als je écht wilt, als je creativiteit niet schuwt, als een andere weg dúrft te gaan (N.B. dat is niet altijd zonder risico, het dak hád kunnen instorten …). Met andere woorden: dúrf te geloven, gebruik je verbeeldingskracht!
Dan komt Jezus aan het woord, verrassend, anders dan wij zouden verwachten. Wij denken bij de kracht van God snel aan direct merkbare dingen: genezen, iets praktisch doen, veranderen. Hij zegt: je zonden zijn je vergeven. Hij trekt ons als het ware naar God toe, brengt ons weer heel nadrukkelijk binnen het bereik van Gods liefde. Dat zijn we steeds geweest, maar we dreigen het vaak weer snel te vergeten. In dat verband trof mij de volgende tekst:

Vertel het nóg eens
Vertel het nóg eens,
zegt het kind
voor het wil gaan slapen,
en na het sprookje
van eens
en lang geleden
droomt het
van morgen
van lang en gelukkig.

Vertel het nóg eens,
fluisteren geliefden,
laat me nog eens horen
hoe je van me houdt.
En hun woorden
worden levend,
want hun liefde groeit.

Vertel het nóg eens,
hopen
bidden
zingen
wij hier
van week tot week,
maak ons
opnieuw vertrouwd
met het oude verhaal
over mensen
en God;

vertel het
keer op keer,
tot onze handen
eraan beginnen
en onze voeten
in beweging komen.

(Uit: Verhalen voor de zevende dag (Hilversum 1979))

Als Jezus zo aan het woord/Woord komt, dan begint alles weer te stromen, als vanzelf. Dat is genade. Dan blijken mensen uit hun verlamming te kunnen opstaan. Dan hervinden ze hun kracht, Gods kracht.

Er was eens een zeepfabrikant die in gesprek raakte met een predikant. De fabrikant was fel: 2000 jaar christendom, kijk eens, het heeft allemaal niets opgeleverd. 2000 jaar is er gepreekt, verkondigd, gewerkt, maar de wereld is er niet op vooruit gegaan. Nog steeds is er veel kwaad. Nog steeds zijn er slechte mensen. De predikant wees op een kind dat op straat speelde en zich vies had gemaakt. Hij zei: al die zeep die is geproduceerd heeft niets opgeleverd, er zijn nog steeds vieze mensen. Daarop reageerde de fabrikant met: zeep helpt ook alleen als het gebruikt wordt. De predikant zei vervolgens alleen nog maar: dat geldt nu voor het christelijk geloof ook.

Alphendebron/070211



De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (3.3 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2006, KWdJ