Schriftlezing: Lucas 18: 1-8

Tekst/thema: 'Als de Mensenzoon komt ...'


Samenvatting van de preek:


‘Als de Mensenzoon komt, zal Hij dan geloof vinden op aarde?’ Dat is een indringende vraag. In het verleden is de vraag meer persoonlijk geïnterpreteerd: hoe zit het met jou, nu, en/of op het moment dat je sterft. Tegenwoordig ligt het accent meer collectief en maatschappelijk. We zien hoe de secularisatie haar werk doet, het traditionele christelijk geloof afkalft, althans in de Westerse wereld, in Nederland. Dat maakt het mogelijk voor ons des te indringender. Waar doelt Jezus op? Wat is dat geloof, dat hij hoopt te vinden?

Jezus vertelt een gelijkenis. Het heeft, hoe triest óók, een smeuïge kant. Smullen voor SBS6, Hart van Nederland. Het gaat om een weduwe. Dat hoeft niet per se een oude vrouw te zijn. Meisjes trouwden jong, soms al op 13- of 14-jarige leeftijd. Velen verloren op relatief jonge leeftijd hum man. Het feit dat deze weduwe niet naar het gerechtshof gaat, maar naar één rechter, wijst erop dat het om een geldbedrag gaat, om een deel van een erfenis. Op zich is het een tamelijk eenvoudige zaak. Voor deze vrouw is het bijna letterlijk van levensbelang.
Ze heeft pech, scherper nog: haar wordt onrecht aangedaan. De rechter geeft niet om God, niet om mensen. Het heeft er alle schijn van dat hij omkoopbaar is. Nu lagen de lijnen toen niet zo scherp als nu. Een rechter was in hoge mate afhankelijk van giften. Een geschenk aan de rechter was niet zo vreemd. Bovendien moeten we beseffen dat het bij een rechter altijd druk was. Allerlei mensen verzamelden zich als hij zitting hield, hopend op een gunstige uitkomst. De mensen riepen om aandacht, de een nog harder dan de andere. Ze probeerden het met vooraanstaande vertegenwoordigers. Of met een extra cadeau. Zo hoopten ze hun proces te kunnen versnellen. De weduwe heeft deze mogelijkheden niet. Niet voor niets worden wees en weduwe in het OT genoemd als degenen die bij uitstek hulp van buiten nodig hebben. Het blijft voor hen vaak zoals het is, ook in dit geval. Trouwens, dat is tegenwoordig niet zo heel erg anders. Als je status of geld hebt, huur je gewoon een Moszkovicz of Spong in en je kans op succes neemt sterk toe. Als het allemaal zo niet lukt, kun je je er natuurlijk bij neerleggen, nog wat zeuren en mokken, klagen bij de buurvrouw … . Deze weduwe doet dat niet. Ze houdt niet op, ze onderneemt actie, blijft de rechter lastig vallen, stalkt hem zelfs, steeds maar weer. ‘Doe mij recht in het geschil met mijn tegenstander.’ Er zit iets gênants in, iets tegendraads, zoiets doe je toch niet. Maar zij doet het wél.
Lange tijd weigert de rechter. Mensen interesseren hem niet. God interesseert hem niet. Hem interesseert alleen zichzelf. Dat is dan ook de reden dat hij overstag gaat. Hij heeft er genoeg van. Dat zij hem stoort tijdens het eten bij een lekkere maaltijd. Dat zij hem stoort als hij op een vrije dag in de tuin een boek leest. Steeds weer die doordringende stem. Of nog erger, als zij hem midden op straat aanvliegt … . Dat betekent nieuws, krantenberichten, nog meer onrust. Deze rechter is uiterst pragmatisch, niet principieel. Als ze maar vaak genoeg zeurt … .

Jezus wijst op de pragmatische rechter die als het zo uitkomt krom krom laat of krom zelfs recht maakt. Jezus vergelijkt deze rechter met God, wél rechtvaardig, wél principieel, wél naar mensen omziend. ‘Zal God dan geen recht verschaffen aan de uitverkorenen die dag en nacht tot Hem roepen?!’ Dat is een hart onder de riem voor wie in nood verkeert. Houd vol, laat niet los, geeft niet op. God zal je recht doen. Als Jezus zegt: ‘Als de Mensenzoon komt …’, dan bedoelt hij niet geloof en vertrouwen in het algemeen, dan doelt hij op een zo gekwalificeerd geloof: dát God eens zal komen, inbreken in de tijd, in de geschiedenis, dát Hij (!) recht zal doen.

De boodschap is op zich duidelijk. Maar als we eerlijk zijn is de boodschap ook ongemakkelijk. Hoe zit dat met ons bidden, ons échte, aandachtig bidden? Wat zul je zeggen en bidden, bijvoorbeeld als iemand van in de dertig kanker krijgt, niet meer beter wordt? Soms durf je dan niets meer, heb je het gevoel dat alles onder je weg wordt geslagen … . Wat heeft dit voor zin? Je voelt je onmachtig, boos. Wie zich dat indenkt, écht indenkt, die komt ineens heel dicht bij de weduwe van de gelijkenis. Uit zichzelf is ze machteloos, heeft ze geen middel om wat dan ook te doen. Ze is volkomen afhankelijk. Dan zegt Jezus: niét ophouden.

Dat is op zich niet nieuw. De Bijbel staat vol met de hardste klachten. Denk bijvoorbeeld aan die bekende Psalm 42-43, over de ‘moede hinde’ die naar water verlangt. De dichter denkt terug aan vroeger, toen alles goed was, overzichtelijk. Maar nu … . Waar bent u God?! Waarom zit ik nu midden in de ellende? Het kan, het mag, het moet zelfs allemaal gezegd worden. Het kan er hard aan toe gaan. Maar juist degene om wie je geeft, juist God heeft het dan zwaar te verduren. Zijn eigen Zoon gaat ons in dit alles voor, roepend in de grootste verlatenheid … . We weten hoe Zijn leven eindigde. We weten hoe Zijn leven opnieuw begon.

Wij leven in een omgeving waarin het traditionele geloof grotendeels verdampt lijkt te zijn, ten onder lijkt te zijn gegaan. Maar juist in deze omgeving is het een positief getuigenis om niet te stoppen, om te blijven roepen, persoonlijk en gezamenlijk in ons smeekgebed tot God.

Utrechtleidscherijn/20101017



De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (x.x Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2010, KWdJ