Schriftlezing: Lucas 19: 29 – 48

Tekst/thema: ‘Wat zou NOVA ervan zeggen?’



Samenvatting van de preek:


Stel dat de dag van Palmpasen achter de rug is, dat de intocht van Jezus voorbij is. Het is een warme, wat broeierige dag geweest. Er is van alles gebeurd. De stad, de hoofdstad is in rep en roer. Er hebben vreemde dingen plaats gevonden. Het enthousiasme hangt nog in de lucht. Het is avond geworden, het is inmiddels een stuk rustiger op straat. Stel dat dat nu zou gebeuren, wat zouden ze er in NOVA van gezegd hebben? Of: als er toen een NOVA was geweest, welke commentaar zou er dan gegeven zijn? Hoe zou in NOVA op deze politieke actualiteit hebben teruggekeken?
Het is niet zonder reden dat ik deze vraag stel. Bekende verhalen zetten zich vast. Het beeld verstart. De verbeelding stokt. Het ís zo. Het is niet zo moeilijk om bepaalde weetjes op het spoor te komen, om zo mogelijk de verbeelding opnieuw op gang te brengen. Maar de verwondering, de verbazing, de emotie komt daarmee lang niet altijd terug. Ik ben en blijf een buitenstaander. Terwijl ik juist naar binnen wil, meegenomen wil worden, erbij wil zijn. Daarom de vraag: wat zou NOVA op de avond van Palmpasen over de gebeurtenissen van deze dag gezegd hebben?

Het journaal is geweest, het journaal van Lucas. Het allereerste item is natuurlijk de intocht van Jezus in Jeruzalem. Het wordt uitvoerig belicht, met kort shots van het hele gebeuren. Eerst worden Betfage en Betanië aangedaan. Dan komt de Olijfberg, de stad komt steeds dichterbij. We zien een vastberaden, bijna strijdbaar te noemen Jezus. Hij rijdt op een jong dier, een veulen. Journaal van Lucas tekent dit net even anders dan de anderen. Die brengen een ezel in beeld. Lucas doet dat niet, hij laat het in het midden. Geen ezel, geen lastdier, geen VW-busje, maar een rijdier waar nog nooit iemand op gezet heeft. Het is als het ware een spliksplinternieuwe auto. We horen de commentaren van de mensen langs de kant van de weg. De burgemeester wordt om zijn mening gevraagd, de minister-president. Jezus zelf zwijgt desgevraagd, grotendeels tenminste. We proeven de uitzinnigheid. Er zijn talloze pelgrims onderweg naar de stad. Die barst uit zijn voegen. Ze hopen het grootste feest van het jaar te vieren, Pascha, Pesach. Ze roepen bij elkaar de uittocht uit Egypte in herinnering, de bevrijding uit het slavenhuis. Ze voelen opnieuw wat het is om benauwd en beperkt te zijn, wat het is om je vrijheid tegemoet te gaan. Er hangt iets in de lucht, verwachting, revolutie, verandering. Bij een enkeling is er ook zorg. Hoe gaat dit verder? De burgemeester en de minister-president, ze begrijpen het niet. Ze hebben steeds het beste met de mensen, met de stad voor gehad, en dan komt daar ineens deze Jezus en die zet de zaak op zijn kop … . Ze hebben al wel eerder van Hem gehoord, maar dat waren nooit meer dan kleine berichtjes in de krant: een oploopje, een fel debat, een wonderbaarlijke genezing. Ach, dat zijn de dingen die erbij horen, het houdt de mensen met hun religieuze gevoelens bezig. Daarnaast is er boosheid en niet alleen van de natuurbeschermers die wijzen op de vernielde palmbomen. De aanblik van het verlaten tempelplein is desastreus: niets staat meer overeind. De beheerders van de tempel, van het monumentale gebouw in de hoofdstad, kunnen van kwaadheid nauwelijks uit hun woorden komen, ze zijn heftig verontwaardigd. De kraampjes met snuisterijen liggen tegen de vlakte. Elders liggen de bakken met wisselgeld schots en scheef door elkaar. De schade is groot. Het broeit. De waaier van emoties is veelkleurig.

Dan NOVA. Clairy Polak heeft voor de gelegenheid meerdere gasten aan tafel: een historicus, een royaltywatcher, een politicus en een godsdienstwetenschapper. Ze vraagt: ‘Hoe heeft u de beelden van vandaag bekeken?’ De historicus begint. Hij kijkt terug naar vergelijkbare voorvallen. Er spelen allerlei associaties door zijn hoofd. Hij denkt bijvoorbeeld aan Salomo: als hij wordt gezalfd, rijdt hij op een ezeltje de stad in. Ineens schiet hem te binnen dat David na het verraad van Absalom de stad uit gaat, op de Olijfberg blijft staan, en huilt. Dat wordt gespiegeld in het huilen van Jezus als Hij op de Olijfberg de stad ziet, om haar binnen te gaan. Maar ook de oudtestamentische Jehu kan als voorbeeld dienen. Als deze door God zelf aangewezen tegenkoning de stad binnentrekt, gooien de mensen hun jassen en mantels op straat. Zoveel is duidelijk: Jezus staat in een lange koninklijke traditie. Volgens het journaal van Lucas wil hij dit ook zo. Hij láát zich toejuichen. Hij bevestigt het, moedigt het aan. Zelfbewust bijt hij zijn tegenstanders toe: als de mensen zouden zwijgen, dan zouden de stenen roepen.
Dan valt de politicus in met zijn commentaar. De zorg is van zijn gezicht af te lezen. Rome, de keizer … . Als de berichten daar terecht zouden komen – en dat kon toch niet anders – dan waren de gevolgen niet te overzien … . Land en stad moeten het ergste vrezen. Hijzelf ook, zo zie je hem denken. Anders is hij altijd goed gebekt. Nu komt de politicus nauwelijks uit zijn woorden. Deze koning Jezus, Zijn koninkrijk, dit land … . Hij mompelt nog iets over een dubbel paspoort, maar dat is onbegrijpelijk.
Clairy Polak kijkt hoopvol naar de royaltywatcher van ‘Blauw Bloed’. Ze is nog geen steek verder. Misschien kan hij meer licht over de zaak laten schijnen. De royaltywatcher is boos. Hij vindt het allemaal beneden alle peil. De mensen roepen: gezegend de koning … . Maar Hij is helemaal geen koning. Die aanspraak op de verwantschap met David die sommigen namens hen doen … : hoevelen zijn er geen familie van David?! Bovendien, hij ziet er niet uit als koning. De kleding kan minder – zo slecht is Hij niet gekleed met zijn kleed uit één stuk – maar een echte koning kleedt zich anders. Afgezien daarvan: de scène in de tempel was volstrekt ongepast!
Als laatste dan de godsdienstwetenschapper: hoe heeft hij naar de beelden gekeken? Met interesse, zo meldt hij nietszeggend. Hij komt maar langzaam op gang. Hij vertelt over het Pascha, over het feest, hoe het precies in zijn werk ging. Over de pelgrimage naar Jeruzalem. Over de tempel. Over het verlangen van de Joden naar de komst van de Messias. Over het verlangen van ‘de’ mensen naar een betere wereld. Jezus weet daar blijkbaar goed op in te spelen.
Allemaal gedachten, bespiegelingen, wetenswaardigheden … . Zo gaat het nog even door, totdat Clairy Polak ver na elven – veel later dan anders – afsluit. Het was een bijzondere dag. Morgen is er weer een NOVA. De vraag blijft, als zo vaak: wat is er nu écht gebeurd?

Zo kan het gaan. Zo gaat het, met bijzondere gebeurtenissen, met NOVA. Eerlijk gezegd: ik ontdekte dat ikzelf ook een beetje NOVA ben: wat voorzichtig, wat afwachtend, zoekend naar verklaringen … . Tegelijk: ik verláng naar zo’n koning, strijdbaar, doorpakkend, doorzettend als in de tempel … , tégen het onrecht. Als ik kijk naar de wereld om me heen, naar de hopeloosheid, de hulpeloosheid vooral, de neiging om het er maar bij te laten zitten. In Zimbabwe. Bij twee vriendinnen die merken dat ze uit elkaar groeien en elkaar steeds moeilijker kunnen bereiken. Iemand die stelt: ‘zo ben ik nu eenmaal’. Als deze koning Jezus dát ziet, dan zijn er tranen, tranen over onze onmacht, over ons onvermogen: dat wij niet zien wat tot ónze vrede dient. Hij gaat verder, Hij blijft er niet in hangen, niet bij stil staan. Hij gaat tot aan het kruis. Door onze zonde. Voor onze zonde.
Koning Jezus daagt ons uit om Hem als koning te erkennen. Hij daagt ons uit om verder te gaan op onze pelgrimsweg, om niet op te geven, om niet terug te keren (omdat wij denken dat we het niet kunnen volbrengen), maar om op de maat van de pelgrimsliederen onze levensweg te vervolgen. Als wij het zelf niet met woorden kunnen zeggen, dan kunnen we net als de mensen toen zingen, of het ons – zoals vandaag bij 25 jaar cantorij – laten voorzingen … .

Alphendebron/070401




De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (3.5 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2007, KWdJ