Schriftlezing: Lukas 21: 25 – 33

Tekst:   ‘Richt u op, en heft uw hoofden omhoog, want uw verlossing is nabij.’ (28b)

Willem Barnard heeft de Advent wel vergeleken met een prospectus. Een prospectus heeft twee aspecten. Enerzijds kun je zien wat er te koop is. Anderzijds wordt je getoond wat je kunt verwachten. Advent heeft die beide in zich: zien wat er te koop is, wat eenmaal van godswege is geschiedt; zien wat te verwachten is, wat van godswege geschieden zal. Hij die gekomen is, is ook degene die wederkomt.

Als Jezus spreekt over verlossing, dan vraagt dat om nadere verkenning. De bekende formules zijn vaak vastgeroest: verlossing door Jezus Christus, verlossing van zonde. Waar is de dynamiek die dit teweeg zou moeten brengen? Wat betreft verlossing zou ik willen kijken naar de apostel Paulus, als hij schrijft: ‘ook wij zuchten bij onszelf in de verwachting van het zoonschap: de verlossing van ons lichaam’. Verlossing dit keer in de eerste plaats als verlossing van ons lichaam. Het lichaam heeft vele positieve kanten. Het is nauw verbonden met onze persoonlijkheid, wie we zijn. Het lichaam is een bron van schoonheid, van aantrekkingskracht, het maakt ons tastbaar, het kan worden liefgehad. Maar de lichamelijkheid heeft ook een keerzijde. Onze cultuur is in belangrijke mate een lichaamscultuur. Sport en fitness staan hoog aangeschreven. Voor schoonheidssalons is er voldoende klandizie. Tegelijk is het lichaam broos en breekbaar. Het is vatbaar voor ziektes, uiteindelijk zelfs voor de dood. Uw verlossing is nabij, ook de verlossing van dit lichaam!

Verlossing … . Dat klinkt positief. Maar waarom spreekt Jezus dan van redeloze angst, van onzekerheid, van een hemel – de eerste én laatste plaats van geborgenheid en bescherming – die wankelt … . Verlossing, dat betekent ook loslaten, het loslaten van die vele mensen en dingen die ons lief geworden zijn. Dat kost moeite, dat doet pijn, is verdrietig. Toch: daar blijft het niet bij. Het is als de opname in een ziekenhuis voor een operatie. Vervelende onderzoeken, prikken, contrastvloeistof, wat niet al. Onzekerheid of het allemaal wel goed komen zal. Maar alleen door de operatie kan een mens beter worden, heel worden, heil ontvangen. In dat perspectief zegt Jezus: heft uw hoofden omhoog – dus niet met het hoofd voorover, gedeprimeerd, op de grond gericht – opgewekt dus, met het oog op de hemel, met het oog op God.

Let op de vijgenboom, als die uitloopt is de zomer nabij. Dat lijkt vanzelfsprekend. Maar dat is het niet, zoals eigenlijk geen enkele gelijkenis vanzelfsprekend is. Het is een beeld met meerdere dimensies en slechts zó troostrijk. Waarom? In de eerste plaats dit. De knopjes van de blaadjes zijn bij de vijgenboom erg klein, in het winterseizoen bijna niet te vinden. In de tweede plaats is het teken van de zomer niet zonder meer positief. In Israël was (en is) het de tijd van langdurige droogte, tekort aan drinkwater, sprinkhanen en ander ongedierte, bederf en ziekte, een verzengende, stekende zon. De zomer als zodanig bood daar in eerste instantie geen troost of uitzicht. Pas ná de zomer, dán werd het beter. In de derde plaats – als tegenwicht tegen het voorgaande – bieden de grote bladeren van de vijgenboom een plezierige schaduw tegen de felle zon. Met deze boom om ons te beschermen kunnen we het nog wel even volhouden.

Uw verlossing is nabij … . De tronk van Isaï (Jesaja) en het teken van de vijgenboom (Lukas), ze wijzen allebei ook op Jezus zelf. Zijn boom, zijn levensboom is afgestorven én opnieuw groen geworden. Al het onheil waarover Lukas in het voorgaande over geschreven heeft: het is over Jezus uitgestort, het verraad, de overlevering, de tekenen aan de hemel … . Dat gebeuren is voor ons een bron van kracht. Door het oordeel heen, in het licht van Gods genade, kan een mens opademen.

De ware gemeente bladert in de Advent in de prospectus van de Heilige Schrift. Zij weet wat er te koop is in deze wereld. Zij weet wat er komen gaat. De ware gemeente heft het hoofd omhoog, zij weet waar ze haar troost en houvast zoeken moet. De ware gemeente weet van de hete, zelfs helse zomer, maar ook van de verlossing die aanstaande is.

001203/Alphendebron