Schriftlezing: Jol 4: 9-17 en Markus 4: 26-29

Tekst/thema: 'Terwijl de boer slaapt'


[naam kerk] - [plaats] Geluidsfragment: Hervormde kerk Kapelle - 3 juli 2016
Samenvatting van de preek:

Er zijn boektitels die je bijblijven. 'Terwijl de boer slaapt' is er zo een. Echt gelezen heb ik het, eerlijk gezegd niet eens. Het was in mijn studietijd een medestudent die het las. Het ging over het opvoeden van kinderen in en met geloof, een onderwerp dat begin jaren '80 in opkomst was. Zo zijn er meer titels die je bijblijven. 'Van oude mensen en dingen die voorbij gaan' bijvoorbeeld, 'Schuld en boete', of 'De wereld een dansfeest'. Deze titels roepen iets op, nodigen. Ze dagen ons uit het verhaal te gaan lezen, als het ware in het verhaal, in de roman te stappen. In de kern is dat wat de Bijbel ook doet: stap in Gods verhaal, Gods geschiedenis met ons mensen, kijk met Zijn ogen naar de essentie van het leven, van ons, van je eigen leven.

'Terwijl de boer slaapt', dat is in vier woorden de samenvatting van de gelijkenis die de Here Jezus ons vertelt. Zaaien en slapen. Hoe dat zo?

De eerste woorden van de gelijkenis zijn bekend, overbekend. Het Koninkrijk van God is gelijk aan . . Een mens die zaad in de aarde werpt. Wie is die mens? Is dat God, Jezus, kunnen wij dat zijn, of kan het op elk van deze van toepassing zijn? En ding is zeker het Koninkrijk van God is n beweging. Het begint met zaaien, het eindigt met oogsten, er is niets wat daar tussen kan komen. Daarin ligt op zich al een enorme troost. Er kmt een oogst. Als Jezus in de gelijkenis zegt dat de sikkel er in kan, dat er geoogst kan worden, dan verwijst hij daarmee naar de profeet Jol. Alle vijandschap zal teniet gedaan worden, God zal laten zien dat Hij overwint. Er is geen plaats voor onrecht, voor kwaad. Dat is definitief voorbij.

Een mens die zaad in de aarde werpt. Dat begint bij God die steeds opnieuw zaait, die als het ware Jezus Christus heeft gezaaid. Het gaat verder met Jezus zelf die Gods Woord verkondigt, dat Woord ook doet. Wij zijn het vervolgens die meegaan in die beweging van Godswege. We vertellen de Bijbelse verhalen aan onze kinderen als we die hebben. In goede en in slechte tijden leven we zo goed en zo kwaad als dat kan vertrouwen voor. Maar het gaat verder dan dat. Het is ook investeren in de kerkelijke gemeenschap, alleen al door in de kerk te zijn op zondag, door mee te doen aan activiteiten. Het is investeren, juist ook als gelovig christen, in de dorpsgemeenschap. Maar dan?

Toen ik als kind leerde wat zaaien was, wilde ik het ook zelf proberen. Een bruine boon in een potje met aarde en dan maar afwachten. Maar ik kn niet afwachten. Elke dag haalde ik de aarde weg en keek ik of er al wat gebeurde. Ik wilde het kunnen pakken, er de vinger op leggen. Alleen, zo werkt het niet. Daar is het proces veel te kwetsbaar voor. Voordat je het weet smoor je het proces dan letterlijk in de kiem. Het is zaaien en slapen.

Wat dat betreft staat deze gelijkenis haaks op ons levensgevoel. Meten is weten, zo luidt het adagium. Er moeten targets gehaald worden. Het gaat om rendement, om winst, en dat alles liefst zo snel mogelijk. Zo werkt het echter niet, althans niet in Gods Koninkrijk.

De gelijkenis geeft nog een kleine hint voor wat hier gaande is. Op zich klinkt het logisch, eerst zaaien, dan slapen. Als je een dag hard gewerkt hebt, dan wil je wel slapen. Het wordt onderstreept door wat volgt, 'dag in dag uit'. Letterlijk staat daar: nacht en dag. Laat nu in de Joodse gedachtenwereld de avond het begin zijn van de nieuwe dag (zoals ook de sabbat aanbreekt op vrijdagavond, als een bepaald aantal sterren aan de hemel staat). Het nieuwe begint dus direct nadat er gezaaid is, het houdt van het begin af aan een belofte in zich. Vervolgens gaat het als vanzelf. Automatisch staat daar in het Grieks.

De gelijkenis maakt ons duidelijk dat er een tijd is van zaaien n van loslaten. Dat kan iets zeggen over de omgang met kinderen als ze eenmaal volwassen geworden zijn. Natuurlijk, ouders willen weten wat ze dan doen met het geloof, f ze er nog wel iets mee doen. De boodschap van deze gelijkenis suggereert dan eerder iets van: laat maar, laat maar even. Hetzelfde geldt mogelijk als we ons overweldigd voelen door secularisatie, het om ons heen en wellicht zelfs in ons eigen hart bespeuren. De neiging kan dan zijn om ng een tandje bij te zetten, nog beter ons best te doen in het getuigen van het evangelie, het voorleven van ons geloof. Natuurlijk, er zijn tijden en momenten dat vooral actie nodig is, dat er gezaaid moet worden. Maar evenzo goed komt de tijd van slapen, rusten, laten gaan.

De gelijkenis roept twee samenhangende vragen op. De eerst is: durf je te vertrouwen dat het zaad in Jezus Christus gezaaid s, dat hij in Zichzelf al de belofte van de oogst meedraagt ('ten derde dage wederom opgestaan .')? De tweede is: als dat niet lukt, of juist op de momenten dat dat vertrouwen ineens weg is, wat kun je eraan doen om er iets van terug te winnen/vinden?

Tot slot een kleine anekdote. In het eerste jaar van mijn studie in Kampen stonden er op een middag twee heren voor de deur. Ze stelden zich voor als ouderlingen van de Gereformeerde Gemeente. Ze vertelden dat ze het evangelie wilden verkondigen. Het is van belang te weten dat dat in die tijd in de kring van de Gereformeerde Gemeenten vrij uitzonderlijk was (zoals er ook nu nog verschillend over gedacht wordt). Ik weet niet eens meer precies wat ze verder vertelden. Op een gegeven moment kwam een huisgenoot erbij. Hij nodigde de beide broeders uit voor een kopje thee, om verder door te praten. Hun reactie was afhoudend, nee, ze gingen verder, zij zaaiden slechts, 'alleen de Heere kan de volle wasdom geven.' Dat weet ik na al die jaren nog heel nauwkeurig. Onbewust, onbedoeld mogelijk ook, hebben ze juist daarmee het evangelie verkondigd.

Kapelle-20160703


De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.nl


Print deze pagina

2016, KWdJ