Schriftlezing: Exodus 16: 9-18 en Matteüs 6: 9-13

Tekst/thema: 'Geef ons heden ons dagelijks brood' (SV)


[naam kerk] - [plaats] Geluidsfragment: De Lier - 5 juli 2015


Samenvatting van de preek:


De preek is opgebouwd uit de volgende onderdelen.

1. Ooit zei Bartje in de gelijknamige TV-serie van Willy van Hemert: 'Ik bid niet voor bruine bonen'. Sommigen ergerden zich daar indertijd aan. Velen hadden begin jaren '70 de jaren dertig en/of de oorlogsjaren meegemaakt. Bruine bonen waren misschien niet het lekkerste, het was in ieder geval nog iets. Toch kunnen wij ons dit niet-willen-bidden ergens wel voorstellen. We werken toch voor ons eten?! Het is toch vooral een zaak van economie en politiek?! Wat zullen wij dan nog bidden?!

2. Het Onze Vader bestaat uit 2x3 beden. In de eerste drie beden gaat het om U, Gij, God: het heiligen van Gods Naam, het komen van Gods Koninkrijk, het geschieden van Gods wil. Verheven woorden, zeker in het begin van een gebed.
In de tweede serie van drie beden dalen we af naar de aarde, naar het hier en nu. Het wordt ineens aards, concreet en tastbaar. In het brood gaat het niet alleen om het brood als zodanig, maar om alle elementen van het dagelijks bestaan die tezamen het leven maken. Bij brood gaat het dus ook om het veel bredere begrip van brood op de plank, om politieke keuzes. Geen wonder dat het in het vervolg direct gaat, móet gaan, om onderlinge schuld en het/de kwade. Als we volop in het leven staan, kunnen we die niet negeren.

3. De bede om het dagelijks brood begint met 'Geef ...'. Het begint in de aardse dingen dus met vragen, met léren vragen. Kennelijk is dat zo eenvoudig nog niet, te vragen. We merken het aan de emotie en commotie die de veranderingen in ons zorgstelsel oproepen. In deze bede leren we om ons open te stellen voor Gods werkelijkheid, ontvankelijk te worden voor wie Hij is.

4. Daarna is het 'Geef óns ...'. Dus niet: geef mij. Het gaat in dit geval per definitie om meervoud. Dit vragen aan God is dus nooit een particuliere zaak, iets van ikke-ikke. We leren in het bidden als het ware al delen. In de kerk slaan we de tafel van 1 niet over omdat die zo makkelijk is, maar uit principe. We beginnen direct met de tafel van 2 of meer. Uit overtuiging.

5. Als we verder gaan stoten we op het 'heden'. Ook dat geeft een diepe overtuiging weer. De zorg van ons, de zorg van God, gaat per dag. Wij hebben de neiging verder te kijken, te willen kijken. In dit gebed bepaalt Jezus ons bij de ene dag, die van vandaag. Laten we hier overigens niet te lichtvaardig over denken. Als je bijna niets hebt, dan is het zó bidden een zaak van groot vertrouwen, in feite van volledige overgave.

6. Hiermee komen we op het meest curieuze woord in het gebed, 'dagelijks', al lees je dat aan het Nederlandse woord niet af. Het Griekse woord achter dit 'dagelijks' komt alleen hier in de Bijbel voor. Het is uniek. Het kan op verschillende manieren worden vertaald. Met 'dagelijks', zoals we dat vanouds in de tekst van het Onze Vader gewend zijn. Maar ook met 'het benodigde': het brood van onze noodzaak. Zo doet de Nieuwe Bijbelvertaling het. Critici hebben daarbij wel de vraag gesteld, of het zo niet teveel een zaak van het boodschappenlijstje met de benodigdheden voor de supermarkt wordt. Met andere woorden: wie bepaalt wat nodig is? Ik of God?

7. Er is echter nog een derde optie voor de vertaling van dit unieke Griekse woord: 'voor de volgende dag' of 'toekomstig'. Dat maakt het met de eerder gelegde nadruk op het bij de dag leven wel vreemd. Hoewel ... . Geef ons vandaag het brood voor morgen. In het geheel van het gebed kan dat ook verstaan worden: geef ons vandaag het brood van het Koninkrijk, de tijd en de plaats wanneer en waar volop gedeeld zal worden, als het geven aan 'ons' in alle rechtvaardigheid plaats zal vinden. In dit bidden om het dagelijks brood klinkt dus ook een reikhalzend verlangen mee naar die dag en die plaats! De woorden die in de eerste plaats over het aardse gaan in het Onze Vader krijgen daarmee ineens een hemelse dimensie! Het is niet verkeerd vanuit dit perspectief ook te kijken naar het brood dat we in het Heilig Avondmaal met elkaar delen. Christus deelt Zichzelf als teken van eenwording, van vergeving, verzoening zelfs.

8. Als we vanuit dit alles nog eens kijken naar het gebed van Bartje, dan beseffen we dat het om in het Onze Vader, in het bijzonder bij het 'dagelijks brood' om veel meer gaat dan een bord met bruine bonen. Het gaat om heel ons leven, heel ons geloven.




De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.nl


Print deze pagina

© 2014, KWdJ