Schriftlezing: Mattheüs 21: 33 - 46

Tekst/thema: 'die geleden heeft'



Samenvatting van de preek:

Het gaat vandaag over punten en komma’s. Dat is niet de beste introductie op een preek. De kans is groot dat u nú afhaakt. Punten en komma’s, dat is gezeur, muggenzifterij, mieren-u-weet-wel. Op een vergadering zijn er soms bepaalde mensen die altijd weer met een opmerking komen over een vergeten punt of komma, een kleine verschrijving. Ze weten het vaak zelf niet eens, maar daarmee scoren ze bij de anderen op voorhand een dikke min. Verreweg de meeste mensen zullen daarom geen aandacht willen besteden aan punten en komma’s. Ze kunnen hun tijd wel beter besteden. Toch gaat het dit keer over dergelijke kleinigheden. Hoewel, kleinigheden … ?
Punten en komma’s kunnen helpen. De taal van de mail of SMS is niet altijd even makkelijk te interpreteren. Wat staat er? Wat wordt er bedoeld? Punten en komma’s kunnen steun geven. Neem nou bijvoorbeeld de volgende zin. Zonder punten en komma’s kun je die op drie verschillende manieren lezen. De situatie waar de zin op slaat is echter afhankelijk van de plaats van de komma, één komma … .

Ik vroeg de diaken,
nog eens te collecteren.

Ik vroeg de diaken nog,
eens te collecteren.

Ik vroeg de diaken nog eens,
te collecteren.

In het eerste geval is er al lang gecollecteerd. In het tweede en derde geval moet dat nog gebeuren. In het tweede geval is de suggestie in de zin dat de diaken er eigenlijk zélf aan had moeten denken. In het derde geval heeft de diaken ondanks herhaaldelijke verzoeken van mijn kant zelfs nog geen aanstalten gemaakt om een collectezak te pakken. De plaats van de komma, één komma.
Of nog wat duidelijker. U sluit een scherpe deal, dat denkt u tenminste, en u spreekt af dat u een product voor € 10,001 per stuk kunt kopen. De tegenpartij dacht dat het om € 100,01 per product ging. Eén komma, maar een gigantisch verschil!

Vandaag gaat het over iets dergelijks. We kunnen lezen:

‘die geleden heeft onder Pontius Pilatus,
is gekruisigd, gestorven en begraven’.

Maar ook:

‘die geleden heeft,
onder Pontius Pilatus, is gekruisigd, gestorven en begraven’.

De eerste zin suggereert dat al het lijden van Jezus te concentreren valt in de laatste dagen: de gevangenneming, de veroordeling, te terechtstelling aan het kruis. De tweede zin laat zien dat het lijden van Jezus niet beperkt is gebleven tot die paar dagen. Dat is dan ook de vraag vandaag, of het lijden van Jezus vrijwel uitsluitend kruislijden is geweest, of dat het meer dan dat is geweest?

Op het eerste gehoor ontbreekt er iets als we het Apostolicum over Jezus volgen. De uitspraken beperken zich tot geboorte, sterven en opstaan, het gaat – om het wat anders uit te drukken – over Kerst en Goede Vrijdag/Pasen. Alsof er niets tussenin zit. Toegegeven, de evangelisten Mattheüs en Lukas laten ongeveer 20 à 25 % van hun verhaal over Kerst en Pasen gaan. Dat is best veel. We kunnen zeggen: nu ja, het moet dan vooral ook over de heilsfeiten gaan, over dat wat er toe doet bij Jezus. Dan gaat het over Zijn bijzondere afkomst, dan gaat het over Zijn laatste dagen, in het bijzonder over de opstanding, over de derde dag. Maar waar blijven dan de zaligsprekingen, de harde woorden tegen religieuze hypocrisie, de uitnodigende woorden voor bijvoorbeeld een Zacheüs, de genezing van een blinde, de rijke beelden van het Koninkrijk Gods? Dat alles lijkt in het Apostolicum van nul en generlei waarde. Toch ligt daarin voor velen steun, bemoediging, ontroering. Nog wat sterker, wat anders benaderd. Waar ongelovigen bij de geboorte van Jezus en bij Zijn sterven en opstanding aarzelend de schouders ophalen, daar gaat hun hart misschien bij die uit-het-leven-gegrepen gebeurtenissen nog wat sneller kloppen. Dan nog zou u kunnen zeggen: dat mag zo zijn, maar voor een gelovige, voor een christen horen begin en einde er wezenlijk bij. Daarom staan uitsluitend die genoemd, daar ligt het onderscheid.
Ik zou u willen uitnodigen in het onderscheid nog een stapje verder te gaan. De woorden ‘die geleden heeft’, die slaan ook op Jezus leven. Het gaat in Zijn lijden om meer dan de laatste dagen. Dat klinkt misschien vreemd. Al die dingen uit Jezus’ leven, het gaat voor ons gevoel dan toch eerder om blijheid, om dankbaarheid, om triomf, om een nieuw begin dat baan breekt … . Dat is inderdaad de ene kant. Maar er is ook een andere kant. Er is verzet, er is tegenstand, er is kritiek. God zendt Zijn Zoon. Hij wijst ons de weg. De reactie op die genadige toewending is vreemd genoeg een van afwijzing. De mensen wíllen niet geloven. De een na de ander loopt weg. De tegenstand groeit. Bij het kruis zijn er nog een paar over, een paar vrouwen, de anderen blijven veilig op afstand.
Jezus zegt: zalig de armen … . De rijken vragen direct bij zichzelf: en wij dan? Jezus zegt: zalig de zachtmoedigen … . De hardliners, de haviken van deze wereld vragen: en wij dan? Jezus zegt: jullie zullen niet alleen maar ja-zeggen,maar ook ja-doen … . Hoevelen, ook van ons, komen daaraan toe, ja-zeggen én ja-doen?! Jezus optreden is confronterend, pijnlijk. Jezus gaat binnen bij Zacheüs en eet bij hem. Al die anderen die keurig hun best hebben gedaan, netjes volgens de wet geleefd hebben, ze vragen zich af: waar blijven wij? Als de blinde roept om genezen te worden, dan vinden anderen de aandacht van Jezus voor uitgerekend deze marginale man maar lastig. Zíj menen recht te hebben op Zijn aandacht. De Schriftgeleerden zien hun positie aangetast. De politici van die tijd vrezen voor hun positie. Steeds weer: God toont Zijn weg. Maar mensen hebben allerlei moeiten, allerlei bezwaren, ze willen er niet aan … . Niet alleen toen, ook nu. Het bestaat in allerlei gradaties, tot volkomen onverschilligheid toe. Zelfs Zijn eigen volgelingen, juist ook zij, ze twijfelen. Afwijzing. Jezus heeft er onder geleden, héél Zijn leven. De ultieme, uiterste eenzaamheid. Niemand die een hand uitsteekt. Zelfs God niet. Niémand niet. Hij draagt Gods toorn.

Wat betekent dit? In de eerste plaats dit. Jezus vereenzelvigt Zich met de tallozen, de vele vele miljoenen op deze wereld die niet gehoord en gezien worden. De naamloze soldaat. Het kind dat vandaag in het Zuiden van Libanon wordt geboren. De christen in Noord-Korea die geen kant op kan. Maar ook de vrouw die ergens in de Randstad wanhopig probeert de schijn op te houden voor haar kinderen en voor de omgeving, terwijl haar man aan de drank is. Of die jongere die van alles probeert, 12 ambachten en 13 ongelukken, maar langzamerhand zijn idealen, zijn levensdoel zit vervagen. Jezus staat naast degenen die geen kant op kunnen. Dat is een belangrijke grondlijn in de christelijke ethiek. In de minste, in de geringste zien wij het gelaat van Christus Zelf.
In de tweede plaats is het goed te beseffen dat Jezus méér is dan een van de talloze naamlozen. Hij toont ons Gods weg. Júist Hij. Als er Eén toch wel in het bijzonder had mogen rekenen op barmhartigheid, op loyaliteit, op volgelingen, op aanhang, dan Hij! Dat maakt het voor Hem zo bijzonder zwaar om Zijn weg te gaan.
Zo draagt Jezus Zijn leven lang, wat wij hadden moeten dragen. Zo draagt Hij onze schuld, onze last. Zo is Hij het Lam van God, dat wegdraagt de zonden der wereld.
Juist omdat Hij Zijn roeping trouw blijft, juist omdat Hij de afwijzing draagt, juist daarom reikt de Vader Hem de hand, wordt Hij op de derde dag opgericht, opgewekt … .
Zo reikt God ons in Hem de hand. Wij wijzen af, keer op keer. Hij houdt vol. Zo laat God zien, welke weg Hij in Christus met ons wil gaan: ‘die niet loslaat het werk van Zijn handen’.

Samengevat dit. We zijn begonnen met punten en komma’s. Mensen zetten vaak een punt, een dikke punt zelfs. We kunnen niet verder, willen niet verder, met God, met elkaar. Einde verhaal. Maar waar wij een punt zetten, daar zet God in Jezus Christus een komma.

Alphendebron/060813



De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (3.6 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2006, KWdJ