Schriftlezing: Matteüs 26: 36-46

Tekst/thema: 'Koers houden'


Technikmuseum in Berlijn Geluidsfragment: Utrecht - Leidsche Rijn - 13 april 2014


Samenvatting van de preek:

Trigger/opstap.
Bijgaand beeld is afkomstig uit het Technikmuseum in Berlijn. Het is een simulator van een oud zeilschip dat de monding van de Elbe moet opvaren om uiteindelijk zo de haven van Hamburg te bereiken. De monding van de Elbe zit vol zandbanken. Het vereist daarmee heel wat stuurmanskunst om het schip veilig binnen te loodsen. Het lijkt veel korter te kunnen, maar dat is niet sneller. Voordat je het weet strand je op een zandbank en ben je nog verder van huis. Naast je staat een oude rot in het vak. Die schreeuwt de aanwijzingen. Stuurboord, bakboord, recht zo die gaat. 'Koers houden' is het motto, maar het vereist heel wat om de juiste koers te varen. Hoe maken wij de juiste keuzes?

Preek.
Dit is een van de aangrijpendste momenten uit het evangelie. Dat zal er mee te maken hebben dat wij Jezus hier zo dicht naderen, en Hij ons. Hij kiest bepaald niet de makkelijkste weg. Hoewel het evident en duidelijk lijkt, is er toch die existentiële vraag: 'Wat moet Ik doen?'

Dat kan onze vraag zijn. Wat moet ik doen? Aan de ene kant staan we blakend van zelfvertrouwen in het leven. We dromen van onze toekomst, wat we willen, zullen, van een carrière, een gezin, de opvoeding van kinderen . . Aan de andere kant is er onzekerheid. Kunnen we dit allemaal wel? Zullen we voldoen aan de verwachtingen van anderen, van onszelf, aan ons eergevoel?

Het kan onze vraag zijn . . Met bewondering kijken we naar een voorbeeldfiguur als pater Van der Lugt, in Syrië vermoord. Tegen alle adviezen in bleef hij. Hij bleef doen wat hij steeds had gedaan: mensen onderdak geven, aan kleding helpen, voedsel verdelen . . Zijn lot was bijna onvermijdelijk: vermoord, vanwege deze houding. Zo wordt een icoon van Christus, iemand door wie wij Christus beter zien, dichter bij Hem, bij God komen.

Jezus gaat met zijn leerlingen naar de Hof van Getsemané. Het is een boomgaard met olijfbomen, mogelijk ook met een olijfpers, vlak buiten de stad. Nu gaat het gebeuren. Aan tafel is al het nodige gepasseerd. De spanning is in het scherpe gesprek met Petrus nog eens opgevoerd. Allen zullen ze Hem verlaten. Alles in scherp contrast met de rust die deze plaats van zichzelf heeft.

Jezus zoekt de nabijheid van een drietal getrouwen: Petrus, Jakobus en Johannes, de zonen van Zebedeüs. Dit drietal is met Hem de berg op geweest, zij hebben Zijn verheerlijking gezien, zij hebben als het ware door de gebeurtenissen heen leren kijken, met hun hoofd in de wolken. Als er onder de discipelen meer hadden kunnen bevroeden, dan zij!

Jezus wordt diep, dodelijk bedroefd, angstig. Hij pakt woorden op uit Psalm 42-43, in onze berijming: 'hart onrustig, vol van zorgen, vleuggellam geslagen ziel'. Juist deze Psalm spreekt van geloof, van hoop, tegen de klippen op. In alle verdriet en tegenslag blijft de overtuiging klinken: God laat niet los. Maar soms is dat hopen en geloven teveel voor één mens, dan zijn er anderen nodig die de lofzang gaande houden. Jezus vraagt zijn naasten, intimi, om met Hem te waken, wakker te blijven.

Een klein stukje verderop bidt Jezus: 'Mijn Vader'. Heel direct, heel persoonlijk. 'Laat deze beker aan Mij voorbijgaan'. Sommigen stellen: dit is de beker van Gods toorn, waarvan Jeremia spreekt. Anderen vullen dat zo in, dat het de toorn is die Jezus bij omstanders heeft gewekt, de tegenstand die Hij heeft opgeroepen. De ene en de andere toorn, ze sluiten elkaar niet uit, maar in. Hoe dan ook, deze beker is de beker van de dreiging, van de dood. Jezus had weg kunnen lopen . . Hij blijft.

Als Jezus terugkeert naar het vertrouwde drietal, dan slapen ze. Dat is vreemd. Het verzoek is toch bepaald niet ingewikkeld. Ze moeten toch wel voelen wat er op het spel staat, na alles wat er eerder op de avond is gebeurd. De spanning die dat oproept, hoe kun je daarbij slapen? In dat slapen zit iets dubbelzinnigs. Het gewone slapen. Maar ook: de ogen gesloten houden voor een ander, voor iets anders. Ze sluiten hun ogen voor de werkelijkheid. Nergens in het evangelie vraagt Jezus mensen om hulp voor zichzelf. Alleen hier. Zelfs dat blijkt al teveel. Geen wonder dat Jezus Petrus verwijtend toespreekt. 'Konden jullie niet eens één uur met mij waken?!'

Opnieuw gaat Jezus in gebed. Hij lijkt al meer te accepteren dat het onvermijdelijke gebeurt. 'Als het niét mogelijk is dat deze beker aan Mij voorbijgaat .'. Overgave, maar dan krachtiger: laat het dan maar gebeuren, zoals U wilt. Het moeilijke is de stilte, de harde en kille stilte. Geen geluid. Geen stem. Geen teken. Een zwijgende God. Het is stil. Vechten in de nacht. Volstrekte eenzaamheid. Dit komt zo dichtbij, wij bij Jezus, Hij bij ons, in onze ervaringen, als het stil blijft. We kunnen soms zo hartstochtelijk verlangen naar een antwoord, naar een vingerwijzing. Soms nemen de dingen een onverwachte wending. Soms gaan ze, zoals we vreesden dat ze zouden gaan. Jezus loopt er niet voor weg. Zijn overtuiging groeit. Hij houdt koers. Uiteindelijk zal Hij zelf zeggen: 'Sta op, laten we gaan'. Hij aanvaardt de weg die Hij moet gaan, tot aan het kruis. Hij aanvaardt zijn taak, het wegdragen van de zonden van de wereld voor Gods oordeel.

Intussen is er bijna ongemerkt nog iets gebeurd. Jezus trekt samen met de discipelen op. Zo begint het nog. Maar Hij maakt zich los van hen. Eerst nog trekt en sjort Hij aan hen. Hij verwijt ze, dat ze niet met Hem kunnen en willen waken. Aan het slot maakt Hij een wat cynisch-sarcastische opmerking: 'Liggen jullie nog steeds te slapen en te rusten?' Hij trekt het initiatief naar zich toe en gaat. Jezus' wil, Gods wil, ze zijn samengevallen.

Wij staan straks in het gemeenteberaad als gemeente voor belangrijke keuzes. Wat moeten we doen, waar ligt onze roeping? Hoe ook: koers houden. We zijn geroepen op de ene of op de andere manier hier gelovig present te zijn in deze wijk. Dat daarin Gods wil geschiede.

Utrechtleidscherijn/20140413


De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.nl


Print deze pagina

© 2014, KWdJ