Schriftlezing: Nehemia 1

Tekst/thema: Slecht nieuws - en dan?




Geluidsfragment: Woudrichem, 3 april 2011

Samenvatting van de preek:


Slecht nieuws. Je bent mishandeld op straat. Het gebeurde zomaar, zonder aanwijsbare reden, op klaarlichte dag. Je bent naar het ziekenhuis gebracht. Het viel mee, maar er zit nog altijd een litteken op je arm. Je hebt aangifte gedaan. De dader is opgepakt. Maar dan, volkomen onverwacht, krijg je het bericht dat de dader niet zal worden vervolgd. Ook dat nog. Gebrek aan bewijs. Slecht nieuws! Het dringt eerst niet goed tot je door. Het kan niet. Je wlt het niet geloven! Verzet. Boosheid. Je wilt je stem verheffen, je wilt schreeuwen. Later komen de tranen, komt het verdriet. Je hebt het gevoel dat je hebt/bent verloren. Angst komt naar boven: als ik de dader weer tegen kom, wat zal hij doen, wat zal ik doen, sta ik wel voor mezelf in? Je begint te piekeren.
Slecht nieuws. Het is er iedere dag, in allerlei soorten en maten. Vaak is het ver weg. Je ziet het, het raakt je, maar het lost ook snel weer op. Een paar weken geleden was er in de media veel rumoer over de wantoestanden in een Bulgaars tehuis. Iemand van de regering ging er heen. Nu is het meeste al lang weer vergeten. Maar soms komt het heel dichtbij, onontkoombaar. Je met iets. Je kunt er niet voor weg lopen. Als in het voorbeeld van zonet. Wat dan? Nehemia krijgt slecht nieuws. Zijn naam houdt een belofte in: de Heer troost. Hoe vindt hij zijn weg?

Het boek Nehemia begint in de burcht Susa, in Babylon, ver weg van Isral. Het verhaal dat Nehemia vertelt is geen groots verhaal, het biedt geen weidse vergezichten, het is niet visionair te noemen. Nehemia verhaalt niet van renovatie of reformatie: geen vernieuwing, maar restauratie, terug naar wat is geweest. De geschiedenis van Nehemia is niet direct een geschiedenis van Gods bijzondere ingrijpen, van wonderen . Het heeft iets van de weder(!)opbouw na WO II: de oude verhoudingen van voor de oorlog werden hersteld. De echte vernieuwing moest nog komen kwam ook, in de jaren zestig. Het is niet zo vreemd dat het Bijbelboek Nehemia zich in de marge van de aandacht bevindt. Het is niet uitbundig, integendeel, veeleer een boek van inkeer, van incasseren. Het gaat niet om het grootse, profetische, maar om de eigen provincie, een eigen plek onder de zon.
Nehemia krijgt bezoek van zijn broer en enkele andere mannen uit Juda. Hij vraagt naar het welzijn van de Joden in Juda. Dat is meer dan een beleefdheidsfrase. Hij wl het weten, omdat hij zich verbonden voelt met hen, omdat zijn hart ernaar uitgaat. Slecht nieuws. Van de stad Jeruzalem is niets over. De muren zijn afgebroken, de poorten verbrand. De stad biedt geen veiligheid, geen bescherming meer. De mensen die er wonen, worden bespot. Het is geen leven daar. De stad is dood.
Als Nehemia dit alles hoort vertellen, dan gaat het hem door merg en been. Hij velt: vlees van mijn vlees, bloed van mijn bloed. Zelfs als hij het zou willen, dan nog kn hij het niet loslaten. Hij gaat op de grond zitten, hij huilt, hij bidt, hij vast, voor langere tijd. Slecht nieuws. Nehemia keert in in zichzelf. Hij moet verwerken wat hij gehoord heeft. Hoe kan dat daar allemaal gebeuren? Waarom? Wat gebeurt daar met mijn arme landgenoten, met mijn bloedeigen broers en zussen. Het is nadenken, piekeren, zoeken naar een oplossing, plannen maken en die ook weer verwerpen, niet goed weten wat te doen . Alles is samengevat in, loopt uit op het gebed dat hij zelf in zijn boek weergeeft.

In Nehemias gebed vallen een paar zaken op. 1) Nehemia zit net als in psalm 137 huilend aan Babels stromen, maar hij blijft niet steken in zijn verdriet. Hij zoekt juist vanuit zijn tranen naar kracht. Ze zjn zijn kracht. 2) Nehemia doet een beroep op Gods trouw: Hij laat niet los het werk van Zijn handen. Steeds weer heeft God laten zien, dat Hij de mens, zijn volk, niet laat vallen. In Egypte. In de tijd van de Richteren. In de omgang met de koningen. Keer op keer waar mensen alles laten vallen, doet God dat niet: Hij houdt vast. Dat is een belangrijk gegeven voor wie de weg naar binnen gaat, ook in deze veertigdagentijd. Gods trouw, dat is als het ware de bodem. Zonder Gods trouw, zonder de fundamentele overtuiging van Gods trouw: we zouden reddeloos zijn. Waar zou deze wereld zijn? Waar zouden we zelf zijn, met al onze oprechte bedoelingen, maar met onze minstens even vele fouten? We zouden door de grond gaan, willen gaan misschien wel. 3) Nehemia zoekt de oorzaak van het onheil, van de ballingschap bij de zonde. Wij zouden dat misschien niet zo gauw doen. Wij zouden voorzichtiger zijn om te denken aan het onheil als een oordeel van God. Tegelijk beseffen we maar al te goed dat veel situaties te maken hebben met menselijke fouten. Nehemia spreekt in zijn gebed consequent van wj, meervoud: wij hebben de geboden niet onderhouden, wij hebben gezondigd. Dat is ons vreemd. Ieder is verantwoordelijk voor zijn igen fouten. Wij benaderen dat puur individueel. Nehemia denkt collectief, vanuit het geheel, vanuit het volk. Een mens is mr dan een individu, hij maakt deel uit van grotere gehelen, van een volk, van een bedrijf, van een school, van een kerk. De benadering van Nehemia lijkt me heilzaam, corrigerend. In de eerste plaats in de omgang met de ander. Ben ik wel mijn broeders hoeder geweest? Heb ik de ander gesteund toen het nodig was? Heb ik een ander aangesproken op zijn gedrag, of heb ik voor de makkelijkste weg gekozen het de ander zelf maar uit laten zoeken? In de tweede plaats is het heilzaam en corrigerend voor mezelf. Ik maak fouten, maar ik hoef de last daarvan niet alleen te dragen. Ik kan de last met anderen delen. De benadering van Nehemia doorbreekt het patroon waarin de een zich verheft boven de ander, waar de een meer rechten denkt te hebben dan de ander: kijk mij eens . Ik moet daarbij denken aan de woorden van Paulus: aanvaard elkaar, zoals ook Christus ons ider van ons! aanvaard heeft. 4) Het laatste dat me opvalt in Nehemias gebed is, dat hij beseft dat bidden, schuld belijden, niet zonder toewijding kan. Echt berouw betekent: bereid zijn het anders, beter te gaan doen. Bid n werk.

Slecht nieuws. Een schok. Een schok die iets in beweging zet. Slecht nieuws. Op alle mogelijke manieren komt het op ons af. We weten er vaak niet goed raad mee. Nehemia de Heer troost spoort ons aan op Gods trouw te vertrouwen, om onze hand in Zijn hand te leggen. Nehemia helpt ons om niet in onze tranen te verdrinken. God laat niet los. Veelbetekenend staat er aan het einde van het hoofdstuk: Nehemia was schenker aan het hof van de koning. Hij had een vertrouwenspositie, alle reden om te vertrouwen .
Gods trouw ontdekken we als christelijke gemeente ook steeds weer in Jezus Christus. De weg die Hij gaat, wordt gemarkeerd door grote woorden als vergeving en verzoening, opstaan uit de dood. Soms zijn die woorden ons misschien wel t groot. Maar stuk voor stuk vertellen ze op hun eigen wijze: God laat niet los, niet in de gebrokenheid van dit leven, niet na dit leven. Hij omspant leven en dood.
Een soldaat vroeg eens aan een monnik hoe hij zeker kon zijn van Gods trouw. De monnik stelde de wedervraag: als je mantel gescheurd is, doe je m dan weg? De soldaat antwoordde: nee, natuurlijk niet, ik probeer m te repareren en trek m dan weer aan. De oude monnik zei daarop: als jij zorgt voor je mantel, hoeveel te meer zal God voor jou zorgen, jij, mens, Zijn eigen beeld?!

Alphendebron/080210



De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (3.1 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

2008-2011, KWdJ