Schriftlezing: Psalm 78: 1 – 16

Tekst: ‘Ze dachten niet aan zijn helpende hand, aan de dag dat hij hen verloste van hun belager’ (42)



Samenvatting van de preek:


Mijn volk, ik ga geheimen openleggen. Zo begint Psalm 78. Dat spreekt tot de verbeelding, roept verwachtingen op. Waarom? Waarom gebeuren de dingen zoals ze gebeuren? Op een of andere manier zoeken we dan vooral naar de verklaring van de pijnlijke momenten, van de fiasco’s. Hoe kan het dat … . In het groot, bijvoorbeeld als het gaat om 6 miljoen Joden die zijn vermoord in WO II. Maar net zo goed in het klein, als het gaat om het kleine, het persoonlijke levensverhaal. Wat is het geheim van de grote en de kleine geschiedenis?

Psalm 78 vertelt een verhaal. Het is alsof de oude schoolmeester weer voor de klas staat. Het geeft de indruk een verhaal van tegenslagen en teleurstellingen te zijn. In een paar woorden wordt verteld van het wonder van de uittocht. In enkele zinnen wordt verhaald van Gods zorg en leiding in de woestijn. Maar daarna wordt uitvoerig verteld over het ontevreden volk. Ze zijn vrij, niets of niemand dwingt hen meer te werken, zich af te beulen onder de hete zon. Ze hebben het meest elementaire: water. Toch klagen ze: tekort aan brood, tekort aan vlees. Ze krijgen hemels brood, hemels vlees. Maar zelfs die hemelse gaven zijn niet genoeg. Opnieuw klagen ze. Het is nooit genoeg. Er is sprake van een fundamenteel wantrouwen ten opzichte van God. Dat maakt God machteloos. Wat zou Hij nog meer kunnen doen? Het is alsof de schoolmeester zelf wordt uitgedaagd door al dit wantrouwen om nog nadrukkelijker, nog uitvoeriger te vertellen van de uittocht, van de plagen, van de dood van de Egyptische vijanden. Zo wordt ook ieder jaar opnieuw tijdens het Pesachfeest dit grootse en wonderlijke gebeuren in herinnering geroepen. Maar het helpt niet, niets helpt. Het volk mag het beloofde land betreden, het krijgt een centrum, mag zelfs Jeruzalem bewonen, een tempel bouwen. Maar ook dan afval, teleurstelling, weglopen. Toch, toch houdt God ook dan vast, roept Hij David tot de troon: in Hem vindt het volk een herder.

Psalm 78 is door alle breeduit geschilderde ellende heen juist een hartstochtelijke oproep om Gods bevrijdende daden te gedenken. Gedenken is niet vrijblijvend. Het is nooit gedenken om te gedenken. Nee, gedenken heeft invloed op het leven hier en nu: ‘dan zouden ze op God vertrouwen, Gods grote daden niet vergeten, en zich richten naar zijn geboden’, zo zingt de psalmdichter. Al te gemakkelijk worden we overspoeld door de loop van de geschiedenis, door allerlei vragen die we kunnen stellen bij Gods bestaan. Waar je ook bent, in welke omstandigheden je ook verkeert, weet dat God jou bevrijd heeft!

Wij delen in Israëls grootse bevrijding in Jezus Christus. De tekst van vanmorgen spreekt van bevrijden, verlossen, loskopen. Een mens is gebonden, hij is slaaf, een ander heeft zeggenschap. Een mens is gebonden, hij is gevangen, heeft geen bewegingsvrijheid. Zo kunnen wij ons laten beperken door wat een ander zegt, over kleding die je hebt gekocht, over wat je wel of niet zou kunnen …. . We zijn het dikwijls zo gewend, dat we een slaaf van die andere stemmen zijn geworden. Net zo goed ontnemen we onszelf levensruimte door dingen die naar ons idee moeten: een drukke baan die alle tijd opslokt bijvoorbeeld. Of we hebben het gevoel dat er geen weg meer terug is naar God. Ooit vreselijk gevloekt, vervloekt, kan ik dan zomaar terug naar God? Onze weerstand om de stap naar de vrijheid te zetten kan allerlei vormen aannemen: onwil, onvermogen, vaak zijn we zo verstrikt in onze eigen gevoelens en gedachten … . Een christen weet dan: het is Jezus die de weg vrij maakt. Hij ontbindt … . Het zondige verleden dat je tegenhoudt, Hij zegt: ik spreek je in Gods naam vrij. Je denkt niet op eigen benen te kunnen staan? Ik zeg je: sta op … . Een ander zegt, beweert … . Ik zeg je: laat al die anderen achter je, al die stemmen die het leven beďnvloeden, volg Mij … .
Psalm 78 roept ons op om daarnaar terug te keren, daarmee te beginnen, met dat moment van bevrijding. Laat zien dat je vandaar uit leeft, dat je Zijn geboden onderhoudt, dat je met Hem leeft. Dát is het geheim dat deze psalm blootlegt: leven vanuit de bevrijding.

Zo gedenken we deze dagen ook de bevrijding in 1945. We kunnen daar andere momenten bij noemen, zoals de val van ‘de’ muur of het nieuwe begin in Zuid-Afrika na de afschaffing van de apartheid. Het is goed te beseffen dat al die momenten geen goedkope vrijheid inluidden. Mensen hebben hun leven ervoor gegeven. Juist die offers maken duidelijk hoe kostbaar vrijheid is. Het is een gave én een opgave. Hoe bewaren wij vandaag de vrijheid, hoe geven we daar gestalte aan? Vragen te over. Hoe gaan we op een zelfbewuste, niet-angstige manier om met de islam? Hoe zit dat met de privacy waar steeds meer gegevens van camera’s, pasjes en dergelijke worden opgeslagen? Hoe gaan we om met de ontwikkelingen die de democratie bedreigen, zoals de hang die er lijkt te zijn naar leiders met messiaanse proporties, zoals de beperkingen die de terrorismebestrijding met zich meebrengen … ? Nogmaals: geen eenvoudige vragen, zeker geen eenvoudige antwoorden. Omdat mensen eens hun leven hebben gegeven. Omdat het uiteindelijk Jezus Christus is, God Zelf, die ons deze vrijheid verworven heeft.

Alphendebron/080504




De gesproken preek downloaden?
Klik op onderstaande afbeelding.
Geef de locatie aan waar het bestand moet worden opgeslagen.
NB: Het downloaden kan enige tijd kosten (4.4 Mb).
Klik hier voor downloaden!
Als u de preek gedownload hebt, klikt u op het desbetreffende bestand en kunt u de preek op uw eigen PC of MP3-speler beluisteren.



http://www.kwdejong.info


Print deze pagina

© 2008, KWdJ