Een poging om als kerk een bredere doelgroep aan te spreken

Naar de grens

logo adlimitem Klaas-Willem de Jong doet verslag van een poging om in zijn wijkgemeente Leidsche Rijn-Oost, een grote vinexlocatie, als kerk een nieuwe doelgroep aan te spreken.

Het begon met een glossy met de naam Areopagus, die december vorig jaar bij mij in de bus gleed. De naam kende ik uit het boek Handelingen: de rechtbank van Athene waarvoor Paulus zijn denkbeelden moest verantwoorden. Ook had ik wel eens gehoord van de gelijknamige stichting in Waterland. De glossy bleek een zwanenzang. De Waterlandse stichting ging zich bij gebrek aan waarborg voor de continuïteit opheffen. De bestuurders waren echter zo overtuigd van de waarde van hun concept dat ze er bredere bekendheid aan wilden geven.

Areopagus
Areopagus is een stichting die activiteiten onder haar hoede heeft op het snijvlak van kerk, cultuur en samenleving. Iedereen die de activiteiten mee wil helpen uitvoeren is welkom. Die kunnen kerkelijk zijn, zoals een vesper, een togashow of de inleiding op een Bijbelboek. Maar dat hoeft niet. Ook onderwerpen als ‘Dichters en God’, een kijk- en leesavond over ‘Het bittere kruid’, een excursie naar Haagse musea en politieke thema’s stonden op het Waterlandse agenda.

Met de glossy in de hand ben ik in mijn eigen kerkelijke gemeente eens gaan informeren of deze benadering ook niet iets voor ons zou kunnen zijn. We hebben nogal wat leden die best wel ‘iets’ willen, maar met het traditionele kerkelijk leven hebben ze weinig op. Ons kerkgebouw staat op een aantal avonden leeg en kan onder de bevolking van Leidsche Rijn best wat meer bekendheid gebruiken. Ook zouden we als kerkelijke gemeente wat meer willen wortelen in de wijk. Bestaande kerkelijke activiteiten zijn op een paar uitzonderingen na echter teveel gericht op de eigen achterban.

Do’s en don’ts
De bestuurders van Areopagus wilden graag hun ervaring met ons delen. Dat hielp ons een aardig eindje op weg. Kijk in je eigen kring – ooms en tantes, kennissen van vrienden, enzovoort – wat er aan kennis en ervaring is om een avond te vullen. Zorg voor een vast format. Houd de kosten zo laag mogelijk: geen bijdrage vooraf, altijd achteraf en op vrijwillige basis. Kies een naam die bij je past, maar die tegelijk wat te raden laat. Overleg met anderen die vergelijkbare activiteiten organiseren, zodat je niet elkaars vaarwater terecht komt. Probeer waar mogelijk samen te werken. Wees terughoudend met het aanbieden van cursussen: veel andere organisaties hebben die ook en doen dat vaak uitstekend. Bij de leeftijdsgroep die wij willen bereiken – de in Leidsche Rijn dominante jonge gezinnen – werd wat gefronst. Die kwamen in Waterland in ieder geval niet zo snel over de drempel … . Wij bedachten dat als we ze we willen bereiken, er in ieder geval een oppascentrale moet komen.

Om mee te denken en te organiseren zochten we in eerste instantie naar kerkleden die zich niet thuis voelden in de bestaande kerkelijke activiteiten. De reacties waren zonder meer positief, enthousiast zelfs. Toch viel de praktijk tegen. De helft van degenen die toegezegd had, verscheen de eerste keer. Anderen haakten na een of twee bijeenkomsten alsnog af. Het is niet goed scherp te krijgen hoe dit komt. Misschien is het zoiets dat men in eerste instantie een kans ziet om tóch nog iets met het kerklidmaatschap te doen (uit een soort schuldgevoel?). Maar als het erop aan komt, liggen de prioriteiten toch wezenlijk anders. We hebben ons even afgevraagd of het project wel levensvatbaar was. Een nieuwe belangstellende hielp ons over de drempel: niet minder of zelfs geen activiteiten, maar juist meer. Zet jezelf stevig op de kaart!

Ad Limitem
Hoe we op onze naam zijn gekomen, is achteraf niet precies te traceren. De grens van het Romeinse rijk, de Limes, liep in lang vervlogen tijden door Leidsche Rijn. Als kerkelijke gemeente willen met deze benadering de grenzen opzoeken en verkennen. Opeens waren we er: Ad Limitem, naar de grens.
Onderwerpen hebben we te over. Een avond brainstormen, vooral denkend vanuit kennis en ervaring in onze eigen omgeving, leverde er zonder al teveel problemen meer dan vijftig op: pelgrimage, vrije wil, TBS, kind en computergebruik, omgaan met geld, grensverleggende sporten … . We hebben een selectie voorgelegd aan de doelgroep van dertigers en veertigers. Die hielpen ons nauwkeuriger bepalen wat aan zou kunnen spreken. Op het programma staan nu zaken als ‘Hoe vrij is onze vrije wil?’, ‘Debatteren kun je leren’, ‘Alles wat je van de Bijbel moet weten (in één avond)’, ‘Etiketteren van kinderen: wie is ermee geholpen?’, enzovoort.

Op dit moment zijn we bezig de thema’s uit te werken, sprekers te benaderen, en de PR te ontwikkelen. Dat laatste zou nog wel eens het lastigst kunnen zijn. Hoe geven we bredere bekendheid aan onze avonden? Binnenkort gaat de website www.adlimitem.nl de lucht in. Maar zal men die site weten te vinden?
Ik ben benieuwd wat het initiatief gaat brengen. Ik denk dat we ook onder kerkleden in een behoefte zullen voorzien. Zo vroeg onlangs iemand: doet de kerk ook wel eens iets aardigs? De meeste traditionele activiteiten zijn inderdaad inhoudelijk nogal stevig. Ik heb ook goede hoop dat de activiteiten ons niet als zodanig zichtbare kerkgebouw meer op de kaart zal zetten. Tegelijk ‘hoor’ ik ook kritische stemmen. Wim Dekker roept in ‘Marginaal en missionair’ de kerk op toch vooral bij de kern te blijven, Jezus Christus. Hij bepleit concentratie. Wij kiezen hier voor een behoorlijke mate van verdunning. Gaat ons dit als geloofsgemeenschap verder helpen? Ik denk dat het kan, zolang we ook de ‘steviger kost’ niet laten liggen.

Klaas-Willem de Jong.


Dit artikel is in licht bewerkte vorm gepubliceerd in Christelijk Weekblad 59 (2011), nr. 26 (1 juli)



http://www.kwdejong.info

© 2011, KWdJ