DD: ‘een levensencyclopedie, de google van de levensvragen’

De Digitale Dominee

Digitale Dominee In mei 2006 lanceerde de NCRV het project Digitale Dominee, ook wel afgekort met DD: een rubriek voor geloofs- en levensvragen op internet.

Vragenrubrieken zijn een oud fenomeen. Menig tijdschrift had en heeft er een, soms met één deskundige, soms met meer. Ook op internet is op dit terrein van alles te vinden. Er zijn mailgespreksgroepen, fora, pastorale sites, enzovoort. Met de vragenrubriek Digitale Dominee is de NCRV zich ook op dit terrein gaan begeven. Ze hoopt hiermee in te spelen op de hernieuwde belangstelling voor zingeving, geloof en religie. De opzet maakt nieuwsgierig. Hoe werkt het? Als een van de deelnemende predikanten weet ik wel iets van het project, maar mijn kennis is beperkt. Voor een completer beeld wend ik me tot Aura Scaringi. Zij is sinds kort als hoofdredacteur aan het project verbonden.

Het project Digitale Dominee is gestart vanuit de NCRV. Hoe staat Aura zelf tegenover het christelijk geloof? ‘Ik kom uit Sicilië en ben gedoopt in een piepklein kerkje aan de rand van een steile rots. Tijdens de dienst kon je de priester, mij én de zee horen. Het leven in Italië is onlosmakelijk verbonden met het (katholieke) geloof, het is simpelweg onderdeel van het dagelijks leven. Tegenwoordig beleef ik het geloof op een eigen manier. Voor mij hoort het ongrijpbaar te zijn, vol mystiek. Ik heb afstand genomen van een specifieke richting in het geloof en heb de laatste tijd meegemaakt hoeveel geloof voor mensen (ook voor mij) kan betekenen. Als het gaat om angst, voor een ziekte of de dood of pijn, proberen mensen die angst te bestrijden door alles te willen begrijpen of verklaren. Maar dat kan niet. En dan biedt geloof de rust en de veiligheid die je nodig hebt. Verder merk ik dat ook in Nederland geloof niet meer alleen beperkt wordt tot de muren van een kerk. Het is fijn om een houvast te hebben in je leven maar tegelijkertijd zit je dan vast aan menselijke interpretaties, wat ook weer vragen oproept. Daarom zie ik de Digitale Dominee als een fantastisch platform, niet alleen om antwoord te vinden op vragen maar ook op een discussie op gang te brengen die misschien in een gewone kerkelijke gemeenschap niet snel tot stand zou komen.’

Identiteit
Op het eerste gezicht is de doelgroep van Digitale Dominee breed, namelijk mensen met geloofs- en levensvragen. Tegelijk doet de naam van het project erg protestants aan. Hoe zit het eigenlijk met de identiteit? Aura: ‘DD is een initiatief van de NCRV. In totaal werken op het moment achttien ‘Digitale Dominees’ mee uit diverse protestante gezindten, van PKN tot Remonstrants. Hierdoor is de sfeer van Digitale Dominee heel open: het geloof wordt niemand opgelegd en de dominees geven hele concrete antwoorden gebaseerd op hun geloof in God en eigen levenservaring.’ De eerste dominees die gevraagd werden voor Digitale Dominee waren aangedragen door het team van het radioprogramma Schepper & Co. Een telefoontje met de PKN leverde een lange lijst met mogelijke kandidaten. Later meldden zich ook dominees die over het project gehoord hadden en er enthousiast over waren. In principe worden alle vragen beantwoord, zolang het maar om een echte vraag gaat en niet de verkondiging van een bepaalde opvatting. Ook moslims weten de Digitale Dominee te vinden met vragen over het christendom. Omgekeerd is er ook over andere godsdiensten de nodige deskundigheid in huis. Een van de taken van Aura is het koppelen van een vragensteller aan een dominee. Zij houdt daarbij rekening met de geloofsachtergrond van de vragensteller.

Op internet zijn tal van sites te vinden waar mensen vragen kunnen stellen en opinies kunnen delen. Wat onderscheidt de Digitale Dominee? Het gaat volgens Aura vooral om de kwaliteit: ‘Natuurlijk zijn er op internet meerdere fora die zich bezighouden met geloof maar wie geven daar de antwoorden? Hoe weet je dat ‘JanT58’ een deskundige dominee is? Bovendien kan je niet zoals bij DD je vraag privé stellen. Wat ik zelf zo fantastisch vind, is het hoge niveau van de antwoorden. Ik leer elke dag iets nieuws.’

Wie de site bezoekt, ontdekt al snel om wat voor vragen het bij Digitale Dominee gaat. ‘Hoe leg ik mijn kinderen de oorlogen in de Bijbel uit?’ ‘Herkennen gelovigen elkaar in de hemel?’ ‘Wat zegt de Bijbel over homoseksualiteit?’ ‘Welke kerk past het best bij mij?’ Het zijn veelal vragen die in een gewone kerkelijke gemeente gesteld worden. Toch voelen de vragenstellers zich niet vrij genoeg om daar hun vragen te stellen. Dat kan bijvoorbeeld zijn omdat ze het idee hebben dat de dominee het toch al zo druk heeft en hun vraag ook weer niet zo belangrijk is. Of omdat de vraag zo persoonlijk is dat ze er niet openlijk mee voor de dag willen komen. De Digitale Dominee blijft qua sfeer dicht bij de kerkelijke gemeente. De drempel voor het stellen van vragen is alleen een stuk lager.

Eenvoudig
Een vraag stellen is niet erg moeilijk. Na het intikken van het www.digitaledominee.nl moet de vragensteller zichzelf eerst aanmelden met zelfgekozen naam en een wachtwoord. Daarna kan de vraag worden geformuleerd. Een van de digitale dominees antwoordt. Vervolgens kan een dialoog ontstaan tussen vragensteller en dominee. De dominee wil graag een toelichting op de vraag, of hij gaat na of zijn antwoord ‘landt’ bij de vragensteller. Meestal is het binnen enkele dagen klaar, maar soms duurt het enkele weken. Dit gesprek vindt plaats achter gesloten deuren, het is uitsluitend bestemd voor de vragensteller en de dominee. Als het gesprek is afgerond maakt de dominee een samenvatting voor de site. Persoonlijke gegevens worden er uiteraard uitgefilterd.

Als vraag en antwoord online zijn gezet, kunnen andere bezoekers reageren. Soms grijpt Aura in, als iemand het al te bont maakt. Dat betekent niet dat bezoekers het altijd eens hoeven te zijn met de dominees. In een van de reacties blijkt iemand teleurgesteld te zijn dat de gegeven antwoorden lang niet altijd direct aan de Bijbel zijn ontleend. Dat blijft gewoon staan, leesbaar voor iedereen. Anderen reageren positief. Dat geldt met name voor degenen die een probleem hebben voorgelegd. Desgevraagd geeft Aura enkele voorbeelden die langs verschillende wegen zijn binnengekomen: ‘Ik kan wel van me afschrijven op een notitieblok, maar daar krijg ik geen antwoord op, daarom vindt ik deze site zo fijn.’ En: ‘Bedankt!!! Een tijd geleden heb ik u verteld dat ik eigenlijk niet meer naar de kerk durfde omdat ik bang was omdat ik bang was dat Hij mij niet kon vergeven. Na uw mail heb ik besloten om te gaan, en hier wil ik u heel graag voor bedanken!!’ Of: ‘Ik vind jullie tips erg waardevol en ga er zeker iets mee doen.’

Tevreden
Aura kijkt tevreden terug op de eerste maanden die ze bij Digitale Dominees heeft gewerkt. ‘Er zijn veel antwoorden gegeven die een grote groep mensen op weg hebben geholpen in het leven en dat is op zich al toch al heel bijzonder? Ik vind het ook heel mooi dat er nu eindelijk een initiatief is genomen dat zich niet richt op het entertainen maar op het maken van een verschil in andermans leven. Volgens mij zijn we daar aardig in geslaagd: en dit is pas het begin!’ De doelstelling van het project is dan ook hoog: ‘Geloof en spiritualiteit nemen een steeds belangrijkere plaats in ons leven. Ik wil dat Digitale Dominee een begrip wordt voor een ieder die vragen heeft en niet weet aan wie hij ze moet stellen. Een soort levensencyclopedie, de google van de levensvragen.’

Is uw belangstelling gewekt? Digitale Dominee is te vinden op:
Digitale Dominee

Klaas-Willem de Jong

Dit artikel is in bewerkte vorm gepubliceerd in Centraal Weekblad 55 (2007), nr. 4 (26 januari)

http://www.kwdejong.info

© 2007, KWdJ