NBV - Romeinen 5: 9

NBV Deze ingezonden brief werd geplaatst in de rubriek 'Vrijplaats' van het Nederlands Dagblad, 12 november 2007


Geachte redactie,

De NBV staat in het ND weer in het middelpunt van de belangstelling. Dat lijkt me een goede zaak. We zullen het naar alle waarschijnlijkheid heel wat jaren met deze vertaling moeten doen. De vertaling zal daarom optimaal moeten zijn. Ik denk dat in de huidige versie op wezenlijke punten kritiek mogelijk is. Ik richt me in deze brief op n passage: Romeinen 5: 9. Het gaat in dit vers om een belangrijke kern van het christelijk geloof, zo niet de kern. In de NBG staat: 'Veel meer zullen wij derhalve, thans door zijn bloed gerechtvaardigd, door Hem behouden worden van de toorn.' De NBV heeft: 'Des te zekerder is het dus dat wij, nu we door zijn dood zijn vrijgesproken, danzij hem zullen worden gered en niet veroordeeld.' Ik beperk me tot het stukje 'door zijn bloed gerechtvaardigd', resp. 'door zijn dood (...) vrijgesproken'. Er is meer aan de hand met dit vers en met de perikoop waarin het staat, maar dat laat ik nu maar voor wat het is.

De NBV heeft bloed vervangen door dood (net als in 3: 25-26, in een vergelijkbaar vers). Dat maakt de tekst makkelijker leesbaar. Maar ook vlakker. In de eerste plaats verdwijnt de indirecte verwijzing naar het offer en de daarmee samenhangende rituelen in het OT. In de tweede plaats lijkt me dat in het woord bloed veel meer 'meekomt' dan in dood. Bloed is k leven. Daarmee is het begrip buitengewoon dynamisch. Wijzend op het bloed doelt Paulus dus op het lven dat Jezus heeft gegeven, zo volledig dat het in de dood eindigde.

Bij gerechtvaardigd heeft de NBV gekozen voor vrijgesproken. Daarmee vervalt de verbinding met vers 1 van de perikoop, waar exact hetzelfde woord gebruikt wordt, maar de NBV rechtvaardigen weergeeft. In de al eerder aangehaalde 3: 25-26 zijn wel woorden gekozen met de stam 'recht'. Mijn probleem met de gemaakte keuze ligt echter op een ander vlak. Daarbij laat ik dan nog buiten beschouwing dat het recht indertijd heel anders functioneerde dan tegenwoordig. Het gaat me om het Nederlands en de cultuur waarin dat Nederlands functioneert. De vertalers van de NBV zeggen daar expliciet rekening mee te willen houden. De term vrijspraak doet denken aan de praktijk van het hedendaagse Nederlandse strafrecht. Een rechter spreekt slechts dan vrij, als het ten laste gelegde feit niet bewezen wordt. Het lijkt me, dat Paulus dat nu bepaald niet bedoelt te zeggen. De feiten zijn wel degelijk bewezen: de mens staat schuldig tegenover God. In eerste instantie denk ik aan een andere situatie in het recht: de verdachte heeft een rechtvaardigingsgrond of een schulduitsluitingsgrond (ik denk, als ik naar de redenering kijk in feite het laatste) en wordt ontslagen van rechtsvervolging. Dat is echter wezenlijk iets anders dan vrijspraak. Het feit is wel bewezen, maar wordt niet bestraft. Wel blijft er vaak nog iets 'hangen': opluchting bij de verdachte dat hij niet gestraft wordt, maar echt 'vrij' in emotioneel-mentale zin is hij niet. Dat zal in de radicale terminologie van Paulus ook weer niet de bedoeling zijn. Ik zou het daarom toch maar willen houden op het klassieke gerechtvaardigd. Net als bij bloed klinkt daarin meer de dynamiek door: er was iets echt fout (bij de mens), maar het is (door God) recht gezet/gemaakt. Dat doet zowel God als mens recht.

http://www.kwdejong.info

© 2007, KWdJ