De Tien Woorden






De tien geboden worden gezien als een wezenlijk bestanddeel uit de joodse en christelijke traditie. Ze zijn beter bekend als de tien geboden. Maar wie beter gaat kijken, ontdekt dat het niet alleen om geboden, maar ook om verboden gaat. En dat het er meer dan tien zijn, mede afhankelijk van hoe er geteld wordt. Daarom is het beter de term 'Tien Woorden' aan te houden, te meer daar dit anders dan bijvoorbeeld 'tien geboden' een Bijbelse term is (zie: Exodus 34: 28; Deuteronomium 4: 13; Deuteronomium 10: 4).

Bijna elke traditie heeft ten aanzien van de Tien Woorden een eigen wijze van indelen. Zo neemt bijvoorbeeld de Joodse traditie de inzet, 'Ik ben de Heer, uw God, die u uit het land Egypte geleid heb', als eerste Woord. De christelijke traditie begint in het algemeen pas te tellen bij 'Gij zult geen andere goden voor mijn aangezicht hebben.' Wij gaan hier uit van de calvinistische traditie.

De Tien Woorden worden opgedeeld in twee delen, de zogenaamde tafels waarop zij oorspronkelijk geschreven zouden zijn. De tweedeling spreekt echter niet voor zichzelf. Doorgaans wordt uitgegaan van twee keer vijf. De eerste vijf zouden dan betrekking hebben op de verhouding tussen God en mens, het tweede vijftal op de betrekkingen tussen mensen onderling. Problematisch is dan het vijfde Woord, eert uw vader en uw moeder. Dat lijkt vooral over intermenselijke verhoudingen te gaan. Het kan echter ook als een schakel worden gezien tussen beide tafels. Het zijn in eerste instantie de ouders die hun kinderen met God bekend maken.

Aan de Tien Woorden, meer in het algemeen aan de wet in de Bijbel, zijn globaal drie betekenissen toegekend:
  • de usus paedagogicus (om te leiden tot ontdekking van de zonde);

  • de usus politicus (met het oog op de betekenis voor de samenleving);

  • de usus normativus (als levensregel).

  • In dit deel van de site zal het accent liggen op het de derde betekenis, hoewel de eerste twee daarbij niet geheel uit zicht zullen verdwijnen.

    Mocht u willen reageren, dan kan dat via emailadres: kwdejong@planet.nl


    Print deze pagina