Korte geschiedenis van het Ypma Orgel van de St. Martinuskerk te Westwoud.

Op 21 augustus 1861 kreeg Lodewijk Ypma (orgelbouwer te Alkmaar) opdracht tot het bouwen van een 23 registers tellend orgel verdeeld over twee klavieren en een zelfstandig pedaal. Deze Lodewijk Ypma begint zijn werkzaamheden op 3 januari 1863. De orgelkast is ontworpen door Louis Veneman die ook de preekstoel en het altaar ontwierp.

Het was de bedoeling dat dit orgel eind 1863 klaar zou zijn, dit werd uiteindelijk 1864. Het orgel had toen de volgende dispositie:

Manuaal                            Bovenwerk                           Pedaal

Prestant      8'                     Prestant             8'                   Prestant    16'

Solacionaal 8'(sic!)           Viola da Gamba 8'                  Octaaf      8'

Bourdon     16'                   Roerfluit             8'                 Octaaf      4'

Holpijp       8'                    Solacionaal         4'                 Bazuin      16'

Octaaf        4'                     Roerfluit             2'                 Trombone 8'

Quint          3'                     Speelfluit            2'

Fluit            4'                    Schalmey           8'

Octaaf 2'

Cornet Disc. 4 st.

Mixtuur 2.3.4 st

Trompet 8'

Speelhulpen

Klavierkoppeling

Afsluiting Manuaal

Afsluiting Bovenwerk

Afsluiting Pedaal

Tremulant Bovenwerk

Calcantenklok

Ventiel

Deze dispositie is na de laatste restauratie weer terug gebracht.

Deze dispositie gaf over het gehele werk een grondig en krachtig geluid.’’De fraai gebeitelde kast is door de heer Veneman in  ‘s Bosch vervaardigd “. Het rugwerk, welke geheel loos is, bevat een bladmuziek archief. Dit rugwerk was gemaakt voor een toekomstige uitbreiding tot een drie-klaviers orgel. Daar is het helaas nooit van gekomen

Het orgel is buitengewoon rijkelijk voorzien van beelden. In de nis in de hoofdkast is een beeld van koning David gesitueerd die een harp in zijn rechterhand heeft. In de nis in het rugwerk is een beeld van de H. Caecilia die een portatief  in haar handen draagt.

Bovenop de zijtorens van het orgel bevinden zich twee musicerende engelenfiguren. Op de middentoren prijken twee cherubs die een cartouche vasthouden. Onder deze toren hangen twee engelenkopjes geflankeerd door twee vleugels.

Op het rugwerk staan drie engelen, 1 met een luit (links) 1 met een viool (rechts). In het midden 1 met een muziekboek op de knieen. En ter voltooing van het geheel onder het rugwerk twee engelenfiguren met een cartouche.

Ook is de orgelkast rijkelijk voorzien van houtsnijwerk waarin vooral vruchten de boventoon voeren.

Het orgel is in 2002/begin 2003 geheel gerestaureerd door de firma Elbertse Orgelmakers Bv. te Soest. Deze orgelmaker heeft de oorspronkelijke dispositie weer terug gebracht zoals die in 1863/1864 was.

De restauratiewerkzaamheden geschiedden onder advies en begeleiding van Dr A.A.M.J. van Eck als adviseur namens de Katholieke Klokken- en Orgelraad en R. van Straten namens de Rijksdienst voor de Monumentenzorg.

Het lag in de planning dat het orgel eind maart zou worden opgeleverd maar door verzakkingen in het orgel en de vele stukken hout die vermold waren is het orgel inmiddels op 13 juni 2003 opgeleverd.

Bron: de tekst is niet letterlijk overgenomen uit het boekje Het grootste Ypma-orgel gerestaureerd. / 200 jaar kerkmuziek in de St. Martinuskerk te Westwoud. Het is geschreven door drs. R.T.M. Hoogenboom. (en telefonisch bij hem te bestellen onder nummer 0228562632)

Voor verdere bijzonderheden over het orgel verwijs ik u graag naar bovenstaand boekje.

Lubbert Schenk 17 juni 2003

statistieken

© 2003 & 2007 softART DESIGN. (Lubbert Schenk).
Op deze webpagina wordt gewerkt vanaf 05052003.
Tekeningen mogen alleen worden gebruikt met vermelding: "SoftART DESIGN".
Deze pagina is een onderdeel van SoftART DESIGN.(www.softart.nl)