Vorige

Home

Volgende


Eelde, kerk vanuit het zuidoosten, 2005
De Nederlands-hervormde kerk te Eelde is gelegen aan de hoofdweg door het dorp.
De kerk werd gewijd aan Maria en Gangulphus.*   
De in baksteen (kloostermoppen) opgetrokken overwegend vroeg-gotische Mariakerk stamt in zijn huidige vorm uit de 14e eeuw. De oudste vermelding als kerspelkerk dateert uit 1139.2 Bij opgravingen is de fundering van deze romaanse tufstenen voorganger aangetroffen. Deze had aan de westzijde een ingebouwde toren, een zogenaamd gereduceerd westwerk.3 Zie bijvoorbeeld de kerk van Marsum (Gr.) op mijn website: Oude Groninger Kerken in beeld.  
Het grondplan van de kerk is dat van een eenbeukig schip met een iets inspringend driezijdig gesloten koor.
Op de westzijde van het schip staat een dakruiter.
De laatste algehele restauratie van de kerk vond plaats in 1973.4

*Gangulphus  was een Bourgondische krijgsman die deelnam aan de oorlogen van Pepijn de Korte. Hij gold als beschermer van de geloofsverkondigers. Vanwege ontrouw van zijn vrouw verliet hij het hof en trok zich terug in de eenzaamheid. Daar werd hij in 760 om zijn deugdzaam leven om het leven gebracht. 5 

1. Roemeling, 2013: 391. Zie ook: Franck-Kuyten, 1988:1; Boneschansker e.a., 2003: 5.
2. Voorlopige lijst, 1909: 13.
3. Steensma, 1977: 17.
4. Offringa, 1973: 1.

5. Timmers, 1981: 259, nr. 719.